Brahmā
अतः परं त्ववंत्याख्यं श्रृणु खंड च पंचमम् ॥ महाकालवनाख्यानं ब्रह्मशीर्षच्छिदा ततः
प्रायश्चित्तविधिश्चाग्नेरुत्पत्तिश्च सुरागमः ॥ देवदीक्षा शिवस्तोत्रं नानापातकनाशनम्
कपोलमोचनाख्यानं महाकालवनस्थितिः ॥ तीर्थं कनखलेशस्य सर्वपापप्रणाशनम्
कुंडमप्सरसंज्ञं च सरो रुद्रस्य पुण्यदम् ॥ कुडवेशं च विद्याध्रं मर्कटेश्वरतीर्थकम्
स्वर्गद्वारचतुःसिंधुतीर्थं शंकरवापिका ॥ शंकराक गन्धवतीतीर्थं पापप्रणाशनम्
दशाश्वमेधिकानंशतीर्थे च हरिसिद्धिदम् ॥ पिशाचकादियात्रा च हनुमत्कवचेश्वरौ
महाकालेशयात्रा च वल्मीकेश्वरतीर्थकम् ॥ शुक्रे च पञ्चमे चाख्ये कुशस्थल्याः प्रदक्षिणाः
अक्रूरसंज्ञकन्त्वेकपादं चंद्रार्कवैभवम् ॥ करभेशाख्यतीर्थं च लटुकेशादितीर्थकम्
मार्कंडेशं यज्ञवापी सोमेशं नरकांतकम् ॥ केदारेश्वररामेशसौभाग्येशनरार्ककम्
केशवार्कं शक्तिभेदं स्वर्णसारमुखानि च ॥ ॐकारेशादितीर्थानि अंधकश्रुतिकीर्तनम्
कालारण्ये लिंगसंख्या स्वर्णश्रृंगाभिधानकम् ॥ कुशस्थल्या अवंत्याश्चोज्जयिन्या अभिधानकम्
पद्मावतीवै कुमुद्वत्यमरावतिनामकम् ॥ विशालाप्रतिकल्पाभिधानं च ज्वरशांतिकम्
शिवानामादिकफलं नागोद्गीता शिवस्तुतिः ॥ हिरण्याक्षवधाख्यानं तीर्थं सुंदरकुंडकम्
नीलगंगापुष्कराख्यं विंध्यवासनतीर्थकम् ॥ पुरुषोत्तमाभिधानं तु तत्तीर्थं चाघनाशनम्
ataḥ paraṃ tvavaṃtyākhyaṃ śrṛṇu khaṃḍa ca paṃcamam || mahākālavanākhyānaṃ brahmaśīrṣacchidā tataḥ
prāyaścittavidhiścāgnerutpattiśca surāgamaḥ || devadīkṣā śivastotraṃ nānāpātakanāśanam
kapolamocanākhyānaṃ mahākālavanasthitiḥ || tīrthaṃ kanakhaleśasya sarvapāpapraṇāśanam
kuṃḍamapsarasaṃjñaṃ ca saro rudrasya puṇyadam || kuḍaveśaṃ ca vidyādhraṃ markaṭeśvaratīrthakam
svargadvāracatuḥsiṃdhutīrthaṃ śaṃkaravāpikā || śaṃkarāka gandhavatītīrthaṃ pāpapraṇāśanam
daśāśvamedhikānaṃśatīrthe ca harisiddhidam || piśācakādiyātrā ca hanumatkavaceśvarau
mahākāleśayātrā ca valmīkeśvaratīrthakam || śukre ca pañcame cākhye kuśasthalyāḥ pradakṣiṇāḥ
akrūrasaṃjñakantvekapādaṃ caṃdrārkavaibhavam || karabheśākhyatīrthaṃ ca laṭukeśāditīrthakam
mārkaṃḍeśaṃ yajñavāpī someśaṃ narakāṃtakam || kedāreśvararāmeśasaubhāgyeśanarārkakam
keśavārkaṃ śaktibhedaṃ svarṇasāramukhāni ca || oṃkāreśāditīrthāni aṃdhakaśrutikīrtanam
kālāraṇye liṃgasaṃkhyā svarṇaśrṛṃgābhidhānakam || kuśasthalyā avaṃtyāścojjayinyā abhidhānakam
padmāvatīvai kumudvatyamarāvatināmakam || viśālāpratikalpābhidhānaṃ ca jvaraśāṃtikam
śivānāmādikaphalaṃ nāgodgītā śivastutiḥ || hiraṇyākṣavadhākhyānaṃ tīrthaṃ suṃdarakuṃḍakam
nīlagaṃgāpuṣkarākhyaṃ viṃdhyavāsanatīrthakam || puruṣottamābhidhānaṃ tu tattīrthaṃ cāghanāśanam
«Отсюда далее слушай пятую кханду, именуемую Авантьей: сказание о лесе Махакалы, отсечение главы Брахмы, затем и устав искупления, и рождение Агни, приход богов, посвящение богов, гимн Шиве, истребляющий разные грехи; сказание о Каполамочане, положение леса Махакалы, всякий грех истребляющая святыня Канакхалеши; пруд, именуемый Апсара, и благо дающее озеро Рудры, Кудавеша и Видьядхра, святыня Маркатешвары; святыня Сваргадвара и четырёх морей, пруд Шанкары, Шанкарака, грех истребляющая святыня Гандхавати; и в святынях Дашашвамедхики и Анамши — дающее совершенство от Хари, странствие к Пишачаке и прочим, Хануман и Кавачешвара, странствие к Махакалеше и святыня Вальмикешвары, и в Шукре, и в пятой именуемой, — обходы Кушастхали; именуемый Акрурою, и Экапада, величие Чандрарки, святыня, зовомая Карабхеша, и святыня Латукеши и прочих; Маркандеша, Яджнавапи, Сомеша, Наракантака, Кедарешвара, Рамеша, Саубхагьеша, Нарарка, Кешаварка, Шактибхеда, Сварнасара и прочие, святыни Омкарешвары и прочих, изложение шрути об Андхаке; число лингов в Каларанье, именование Сварнашринги, именование Кушастхали, и Аванти, и Удджайини, Падмавати ведь, именование Кумудвати и Амаравати, именование Вишалы и Пратикальпы, и умиротворение лихорадки; плод имён Шивы и прочего, песнь нагов, славословие Шиве, сказание об убиении Хираньякши, святыня Сундаракунда, именуемая Нилаганга и Пушкара, святыня Виндхьявасини, и та грех истребляющая святыня, именуемая Пурушоттамой».
8e7f932ec7d3 · 发布于 2026年9月5日 20:29:08 UTC
可用语言RU用方向键翻颂
Восемь имён названо у одного города: Кушастхали, Аванти, Удджайини, Падмавати, Кумудвати, Амаравати, Вишала, Пратикальпа. Перечень имён здесь такой же предмет, как перечень святынь: город считается тем богаче, чем больше раз его назвали.
Сразу за именами стоит «умиротворение лихорадки» — заговор от болезни. Ни перехода, ни оговорки: список мест переходит в средство от жара так же ровно, как раньше переходил от миров к прудам.
Начало кханды при этом самое тяжёлое из возможных: отсечение главы Брахмы и вслед за ним устав искупления. Место названо не по чуду и не по дару, а по преступлению и по тому, чем оно смывается; лес Махакалы держится памятью о вине.