Mohinī
ब्रूहि मे मुनिशार्दूल यत्पृच्छामि पुरातनम् ॥ यथा ताः प्रतिमाः पूर्वमिंद्रद्युम्नेन निर्मिताः
केन चैव प्रकारेण तुष्टस्तस्मै स माधवः ॥ तत्सर्वं वद मे विप्र श्रोतुं कौतूहलं मम
श्रृणुष्व चारुनयने पुराणं वेदसंमितम् ॥ कथयामि पुरावृत्तं प्रतिमानां च संभवम्
प्रवृत्ते च महायज्ञे प्रासादे चैव निर्मिते ॥ चिंता तस्य बभूवाथ प्रतिमार्थमहर्निशम्
केनोपायेन देवेशं सर्वलोकविभावनम् ॥ सर्गस्थित्यंतकर्त्तारं पश्यामि पुरुषोत्तमम्
चिंताविष्टो नरेन्द्रस्तु नैवं शेते दिवानिशम् ॥ न भुंक्ते विविधान्भोगान्न च स्नानं प्रसाधनम्
शैलजा दारुजा वापि धातुजा वा महीतले ॥ विष्णोर्योग्यास्तु प्रतिमाः सर्वलक्षणलक्षिताः
एतैरेव त्रयाणां तु दयितं यत्सुरार्चिताम् ॥ स्थापिते प्रीतिमभ्येति इति चिंतापरोऽभवत्
पंचरात्रविधानेन संपूज्य पुरुषोत्तमम् ॥ चिंताविष्टो महीपालः संस्तोतुमुपचक्रमे
वासुदेव नमस्तेऽस्तु नमस्ते मोक्षकारण ॥ त्राहि मां सर्वलोकेश जन्मसंसारसागरात्
निर्मलांशुकसंकाश नमस्ते पुरुषोत्तम ॥ संकर्षण नमस्तेऽस्तु त्राहि मां धरणीधर
brūhi me muniśārdūla yatpṛcchāmi purātanam || yathā tāḥ pratimāḥ pūrvamiṃdradyumnena nirmitāḥ
kena caiva prakāreṇa tuṣṭastasmai sa mādhavaḥ || tatsarvaṃ vada me vipra śrotuṃ kautūhalaṃ mama
śrṛṇuṣva cārunayane purāṇaṃ vedasaṃmitam || kathayāmi purāvṛttaṃ pratimānāṃ ca saṃbhavam
pravṛtte ca mahāyajñe prāsāde caiva nirmite || ciṃtā tasya babhūvātha pratimārthamaharniśam
kenopāyena deveśaṃ sarvalokavibhāvanam || sargasthityaṃtakarttāraṃ paśyāmi puruṣottamam
ciṃtāviṣṭo narendrastu naivaṃ śete divāniśam || na bhuṃkte vividhānbhogānna ca snānaṃ prasādhanam
śailajā dārujā vāpi dhātujā vā mahītale || viṣṇoryogyāstu pratimāḥ sarvalakṣaṇalakṣitāḥ
etaireva trayāṇāṃ tu dayitaṃ yatsurārcitām || sthāpite prītimabhyeti iti ciṃtāparo'bhavat
paṃcarātravidhānena saṃpūjya puruṣottamam || ciṃtāviṣṭo mahīpālaḥ saṃstotumupacakrame
vāsudeva namaste'stu namaste mokṣakāraṇa || trāhi māṃ sarvalokeśa janmasaṃsārasāgarāt
nirmalāṃśukasaṃkāśa namaste puruṣottama || saṃkarṣaṇa namaste'stu trāhi māṃ dharaṇīdhara
«Поведай мне, о тигр среди молчальников, о чём спрашиваю, — древнее: как те изваяния прежде сотворены были Индрадьюмною и каким образом остался им доволен тот Мадхава? Всё то поведай мне, о брахман; слышать — моё любопытство». — «Слушай, о прекрасноокая, древнее, равное Веде; поведаю прежде бывшее и происхождение изваяний. Когда начата была великая жертва и воздвигнут храм, явилась у него затем дума об изваянии, денно и нощно: „Каким способом увижу я владыку богов, являющего все миры, творца творения, пребывания и конца, — Пурушоттаму?“ Объятый думою, владыка людей и не спит так днём и ночью, и не вкушает разных услад, ни омовения, ни убранства: „Из камня рождённые, из дерева рождённые или из металла рождённые бывают на лоне земли изваяния, подобающие Вишну, отмеченные всеми признаками. Что же из этих трёх любезно Ему и чтимо богами, — установленное, приводит Его к радости?“ Так был он погружён в думу. Почтив по уставу Панчаратры Пурушоттаму, объятый думою хранитель земли начал славословить: „О Васудева, поклон тебе да будет; поклон тебе, о причина освобождения; спаси меня, о владыка всех миров, от океана рождений и круговорота. Подобный чистой ткани, поклон тебе, о Пурушоттама; о Санкаршана, поклон тебе да будет; спаси меня, о держатель земли.
63276757967c · 发布于 2026年9月6日 16:05:04 UTC
可用语言RU用方向键翻颂
Вопрос царя вполне ремесленный: из чего делать образ — из камня, из дерева или из металла? Всё величие места упирается в выбор материала, и ответ на этот вопрос определит облик Пури.
Почитание идёт «по уставу Панчаратры». Названа школа, и это не случайно: следом пойдёт молитва к четырём вьюхам — Васудеве, Санкаршане, Прадьюмне, Анируддхе.
Царь не ест и не спит, пока не решит. Тревога о том, как правильно поставить образ, показана не благочестивым волнением, а настоящей бессонницей.