नारद उवाच
यन्मां पृच्छसि कौन्तेय तन्निबोध च तच्छृणु । एतस्मिन्नन्तरे रुद्रो नर्मदातटमास्थितः
नाम्ना महेश्वरं स्थानं त्रिषु लोकेषु विश्रुतम् । तस्मिन्स्थाने महादेवश्चिन्तयंस्त्रिपुरं वधम्
गाण्डीवं मन्दरं कृत्वा गुणं कृत्वा तु वासुकिम् । स्थानं कृत्वा तु वैशाखं विष्णुं कृत्वा शरोत्तमम्
अग्रे चाग्निं प्रतिष्ठाप्य मुखे वायुः समर्पितः । हयाश्च चतुरो वेदाः सर्वदेवमयं रथम्
चक्राग्रे चाश्विनौ देवौ वक्षे चक्रधरः स्वयम् । स्वयमिन्द्रश्च चापान्ते बाणे वैश्रवणः स्थितः
यमस्तु दक्षिणे हस्ते वामे कालस्तु दारुणः । चक्राणामरकेषु न्यस्ता गन्धर्वा लोकविश्रुताः
प्रजापती रथश्रेष्ठे ब्रह्मा चैव तु सारथिः । एवं कृत्वा तु देवेशः सर्वदेवमयं रथम्
yanmāṃ pṛcchasi kaunteya tannibodha ca tacchṛṇu | etasminnantare rudro narmadātaṭamāsthitaḥ
nāmnā maheśvaraṃ sthānaṃ triṣu lokeṣu viśrutam | tasminsthāne mahādevaścintayaṃstripuraṃ vadham
gāṇḍīvaṃ mandaraṃ kṛtvā guṇaṃ kṛtvā tu vāsukim | sthānaṃ kṛtvā tu vaiśākhaṃ viṣṇuṃ kṛtvā śarottamam
agre cāgniṃ pratiṣṭhāpya mukhe vāyuḥ samarpitaḥ | hayāśca caturo vedāḥ sarvadevamayaṃ ratham
cakrāgre cāśvinau devau vakṣe cakradharaḥ svayam | svayamindraśca cāpānte bāṇe vaiśravaṇaḥ sthitaḥ
yamastu dakṣiṇe haste vāme kālastu dāruṇaḥ | cakrāṇāmarakeṣu nyastā gandharvā lokaviśrutāḥ
prajāpatī rathaśreṣṭhe brahmā caiva tu sārathiḥ | evaṃ kṛtvā tu deveśaḥ sarvadevamayaṃ ratham
«О чём меня спрашиваешь, о сын Кунти, — тому внемли и то слушай. В это время Рудра достиг берега Нармады: место, прославленное в трёх мирах под именем Махешвары. В том месте Махадева, помышляя об убиении Трипуры, сделал Мандару Гандивой, а тетивою — Васуки; принял стойку вайшакху, а превосходной стрелою сделал Вишну. Впереди поставил Агни, в наконечник вложен Ваю; конями — четыре Веды: колесница, состоящая из всех богов. На ободьях колёс — два бога Ашвины, на груди — сам Держащий диск; сам Индра — на конце лука, а в стреле пребывал Вайшравана. Яма — на правой руке, на левой — грозный Кала; в спицах колёс помещены прославленные в мире гандхарвы. Праджапати на лучшей колеснице, и Брахма — возничий. Сотворив так колесницу, состоящую из всех богов, Владыка богов…»
a7a57fe86523 · 发布于 2026年9月3日 04:13:39 UTC
可用语言RU用方向键翻颂
Оружие собрано из всего мироздания: гора — лук, змей — тетива, Веды — кони, Брахма — возничий, а стрелою становится Сам Вишну. Прочитывается это не как перечень чудес, а как утверждение: против того, что держится всем миром, выходит весь мир целиком. Ни одна часть не действует отдельно — боги здесь не помощники, а составные части одного удара. И заметно, кому какое место досталось: Яма на правой руке, Кала на левой, Индра на конце лука. Смерть и время оказались не участниками битвы, а рукоятью; всё, чего люди страшатся порознь, здесь сведено в одно движение.