आभ्युदयं प्रवक्ष्यामि यच्च यज्ञादिषु स्मृतम् । जातकर्मादिकार्येषु मौञ्ज्याद्युद्वाहकर्मसु
प्रासादध्वजदेवानां प्रतिष्ठासु प्रयत्नतः । इत्यादिकं महीदेव दानमभ्युदयात्मकम्
प्रजावृद्धिकरं भोगयशःस्वर्गसुखप्रदम् । अन्त्यं चैव प्रवक्ष्यामि शृणु दानं द्विजोत्तम
कामस्य संक्षयं ज्ञात्वा जरया परिपीडितः । दद्याद्दानानि यत्नेन कुर्यादाशां न कस्यचित्
मृते च मयि मे पुत्रा जायाबान्धवसोदराः । कथमेते भविष्यन्ति मां विना सुहृदो मम
अहं वित्तविहीनो वा कथं जीवन्पुनस्तथा । भविष्यामीति विज्ञाय न ददाति हि किञ्चन
आशापाशशतैर्बद्धो भाग्यादेव कुमायया । मृत्युं प्रयाति मूढात्मा रुदन्ति च ततः सुताः
दुःखेन पीडिताः किञ्चिन्मोहेनाकुलचेतसः । स्वल्पमल्पं च वा दानं कथञ्चित्कल्पयन्ति ते
न तत्रास्मिन्गते काले महादुःखगते सति । विस्मरन्ति तदा दानं लोभाद्वा न ददत्यपि
मृतोऽयं च पिता ज्ञात्वा स्नेहपाशो निवर्त्तते । योऽसौ मृतो महीदेव मम पाशैर्नियन्त्रितः
तृष्णाक्षुधासमाक्रान्तो बहुदुःखे प्रपीडितः । पच्यते नरके घोरे चिरकालं न संशयः
तस्माद्दानं प्रदातव्यं स्वयमेव न संशयः । कस्य पुत्राश्च पौत्राश्च कस्य भार्या धनं च वा
संसारे नास्ति कः कस्य स्वयं तस्मात्प्रदीयते । पानमन्नं च ताम्बूलमुदकं काञ्चनं तथा
वसनं गां च भूमिं च छत्रपात्राण्यनेकधा । फलानि भूमिदानानि विविधानि स्वशक्तितः
दातव्यानि महीदेव नात्र कार्या विचारणा । तीर्थानां लक्षणं विप्र प्रवक्ष्यामि तवाग्रतः
ābhyudayaṃ pravakṣyāmi yacca yajñādiṣu smṛtam | jātakarmādikāryeṣu mauñjyādyudvāhakarmasu
prāsādadhvajadevānāṃ pratiṣṭhāsu prayatnataḥ | ityādikaṃ mahīdeva dānamabhyudayātmakam
prajāvṛddhikaraṃ bhogayaśaḥsvargasukhapradam | antyaṃ caiva pravakṣyāmi śṛṇu dānaṃ dvijottama
kāmasya saṃkṣayaṃ jñātvā jarayā paripīḍitaḥ | dadyāddānāni yatnena kuryādāśāṃ na kasyacit
mṛte ca mayi me putrā jāyābāndhavasodarāḥ | kathamete bhaviṣyanti māṃ vinā suhṛdo mama
ahaṃ vittavihīno vā kathaṃ jīvanpunastathā | bhaviṣyāmīti vijñāya na dadāti hi kiñcana
āśāpāśaśatairbaddho bhāgyādeva kumāyayā | mṛtyuṃ prayāti mūḍhātmā rudanti ca tataḥ sutāḥ
duḥkhena pīḍitāḥ kiñcinmohenākulacetasaḥ | svalpamalpaṃ ca vā dānaṃ kathañcitkalpayanti te
na tatrāsmingate kāle mahāduḥkhagate sati | vismaranti tadā dānaṃ lobhādvā na dadatyapi
mṛto'yaṃ ca pitā jñātvā snehapāśo nivarttate | yo'sau mṛto mahīdeva mama pāśairniyantritaḥ
tṛṣṇākṣudhāsamākrānto bahuduḥkhe prapīḍitaḥ | pacyate narake ghore cirakālaṃ na saṃśayaḥ
tasmāddānaṃ pradātavyaṃ svayameva na saṃśayaḥ | kasya putrāśca pautrāśca kasya bhāryā dhanaṃ ca vā
saṃsāre nāsti kaḥ kasya svayaṃ tasmātpradīyate | pānamannaṃ ca tāmbūlamudakaṃ kāñcanaṃ tathā
vasanaṃ gāṃ ca bhūmiṃ ca chatrapātrāṇyanekadhā | phalāni bhūmidānāni vividhāni svaśaktitaḥ
dātavyāni mahīdeva nātra kāryā vicāraṇā | tīrthānāṃ lakṣaṇaṃ vipra pravakṣyāmi tavāgrataḥ
«„Благовестный поведаю — что помянут при жертвах и прочем, при обрядах рождения и прочих, при опоясывании и свадебных делах, при установлении храмов, знамён и изваяний, со тщанием: таково и прочее, о земной бог, — дар благовестный, умножающий потомство, дающий наслаждение, славу, небо и счастье. И последний поведаю: слушай дар, о лучший из дваждырождённых. Познав истощение желаний, измученный старостью, да подаст он дары со тщанием и да не возлагает надежды ни на кого. „Когда я умру, мои сыновья, жена, родичи, братья — как они будут без меня, друзья мои? Или я, лишённый достояния, — как, живя, вновь так буду?“ — так помыслив, не даёт он ничего. Связанный сотнями пут надежды, именно по судьбе, дурным обманом, к смерти идёт глупый душою — и плачут затем сыновья. Немного мучимые горем, с сердцами, смятёнными заблуждением, малый и малейший дар кое-как устраивают они; и не там: когда время прошло и великое горе миновало, забывают они тогда о даре или из жадности и не дают. „Умер этот отец“ — узнав, узы любви отступают; тот же, кто умер, о земной бог, связанный моими путами, одолеваемый жаждою и голодом, мучимый в великом страдании, варится в страшном аду долгое время, нет сомнения. Посему дар должно давать самому, нет сомнения: чьи сыновья и внуки, чья жена и богатство? В круговороте нет никого ничьего, потому даётся самому. Питьё, пища и бетель, вода и золото, одежду, корову и землю, зонты и сосуды, разные плоды и дары земли, разные, по своей силе, должно давать, о земной бог: здесь не должно раздумывать. Признаки тиртх, о брахман, поведаю пред тобою“.»
95e3efd51afa · 发布于 2026年9月3日 04:13:50 UTC
可用语言RU用方向键翻颂
Довод в пользу того, чтобы дать при жизни, взят из наблюдения, а не из угрозы: пока горе свежо — дают кое-как, а как отойдёт — забывают или жалеют. Слова «и не там» ставят точку: рассчитывать на посмертный дар не приходится.