तव देवासुरे युद्धे सह राजर्षिभिः पतिः । अगच्छत् त्वाम् उपादाय देवराजस्य साह्यकृत् ॥
दिशम् आस्थाय कैकेयि दक्षिणां दण्डकान् प्रति । वैजयन्तम् इति ख्यातं पुरं यत्र तिमिध्वजः ॥
स शम्बर इति ख्यातः शतमायो महासुरः । ददौ शक्रस्य संग्रामं देवसंघैर् अनिर्जितः ॥
तस्मिन् महति संग्रामे राजा दशरथस् तदा । अपवाह्य त्वया देवि संग्रामान् नष्टचेतनः ॥
तत्रापि विक्षतः शस्त्रैः पतिस् ते रक्षितस् त्वया । तुष्टेन तेन दत्तौ ते द्वौ वरौ शुभदर्शने ॥
स त्वयोक्तः पतिर् देवि यदेच्छेयं तदा वरौ । गृह्णीयाम् इति तत् तेन तथेत्य् उक्तं महात्मना । अनभिज्ञा ह्य् अहं देवि त्वयैव कथितं पुरा ॥
तौ वरौ याच भर्तारं भरतस्याभिषेचनम् । प्रव्राजनं च रामस्य त्वं वर्षाणि चतुर्दश ॥
क्रोधागारं प्रविश्याद्य क्रुद्धेवाश्वपतेः सुते । शेष्वानन्तर्हितायां त्वं भूमौ मलिनवासिनी । मा स्मैनं प्रत्युदीक्षेथा मा चैनम् अभिभाषथाः ॥
दयिता त्वं सदा भर्तुर् अत्र मे नास्ति संशयः । त्वत्कृते च महाराजो विशेद् अपि हुताशनम् ॥
न त्वां क्रोधयितुं शक्तो न क्रुद्धां प्रत्युदीक्षितुम् । तव प्रियार्थं राजा हि प्राणान् अपि परित्यजेत् ॥
न ह्य् अतिक्रमितुं शक्तस् तव वाक्यं महीपतिः । मन्दस्वभावे बुध्यस्व सौभाग्यबलम् आत्मनः ॥
tava devāsure yuddhe saha rājarṣibhiḥ patiḥ | agacchat tvām upādāya devarājasya sāhyakṛt ||
diśam āsthāya kaikeyi dakṣiṇāṃ daṇḍakān prati | vaijayantam iti khyātaṃ puraṃ yatra timidhvajaḥ ||
sa śambara iti khyātaḥ śatamāyo mahāsuraḥ | dadau śakrasya saṃgrāmaṃ devasaṃghair anirjitaḥ ||
tasmin mahati saṃgrāme rājā daśarathas tadā | apavāhya tvayā devi saṃgrāmān naṣṭacetanaḥ ||
tatrāpi vikṣataḥ śastraiḥ patis te rakṣitas tvayā | tuṣṭena tena dattau te dvau varau śubhadarśane ||
sa tvayoktaḥ patir devi yadeccheyaṃ tadā varau | gṛhṇīyām iti tat tena tathety uktaṃ mahātmanā | anabhijñā hy ahaṃ devi tvayaiva kathitaṃ purā ||
tau varau yāca bhartāraṃ bharatasyābhiṣecanam | pravrājanaṃ ca rāmasya tvaṃ varṣāṇi caturdaśa ||
krodhāgāraṃ praviśyādya kruddhevāśvapateḥ sute | śeṣvānantarhitāyāṃ tvaṃ bhūmau malinavāsinī | mā smainaṃ pratyudīkṣethā mā cainam abhibhāṣathāḥ ||
dayitā tvaṃ sadā bhartur atra me nāsti saṃśayaḥ | tvatkṛte ca mahārājo viśed api hutāśanam ||
na tvāṃ krodhayituṃ śakto na kruddhāṃ pratyudīkṣitum | tava priyārthaṃ rājā hi prāṇān api parityajet ||
na hy atikramituṃ śaktas tava vākyaṃ mahīpatiḥ | mandasvabhāve budhyasva saubhāgyabalam ātmanaḥ ||
Мантхара сказала: «В бого-асурской войне твой муж, помогая царю богов, пошёл вместе с царями-риши и взял тебя с собой. О Кайкейи, он направился к югу, в сторону Дандаки, к городу, известному как Вайджаянта, где был Тимидхваджа. Тот великий асур, известный как Шамбара, владеющий сотней чар, дал Шакре битву и не был побеждён сонмами богов. В том великом сражении царь Дашаратха потерял сознание, и ты, о царица, вывезла его с поля битвы. Даже там твой муж, израненный оружием, был спасён тобой. Довольный этим, он дал тебе два дара, о прекрасноликая. Ты сказала мужу: “Когда я пожелаю, тогда приму эти два дара”, и великодушный ответил: “Да будет так”. Я ведь не знала этого, о царица; ты сама рассказала мне прежде. Попроси у мужа те два дара: помазание Бхараты и изгнание Рамы на четырнадцать лет. Сегодня войди в комнату гнева, о дочь Ашвапати, и, будто разгневанная, ляг на голую землю в грязной одежде. Не смотри на него и не говори с ним. Ты всегда любима мужем, в этом у меня нет сомнения. Ради тебя великий царь вошёл бы даже в огонь. Он не способен разгневать тебя и не способен смотреть на тебя разгневанную; ради твоего желания царь отдал бы даже жизнь. Владыка земли не сможет нарушить твоё слово. О простодушная, осознай силу своей удачи».
c928d11bb25d · 发布于 2026年6月22日 00:00:00 UTC
可用语言RU用方向键翻颂
Мантхара превращает прошлую благодарность Дашаратхи в рычаг давления. Два дара, данные за спасение жизни, должны стать средством разрушения семьи; так заслуга Кайкейи и любовь царя будут обращены против Рамы.