यद् यद् यापि ममैवाज्ञा निवर्तयतु राघवम् । न शक्ष्यामि विना राम मुहूर्तम् अपि जीवितुम् ॥
अथ वापि महाबाहुर् गतो दूरं भविष्यति । माम् एव रथम् आरोप्य शीघ्रं रामाय दर्शय ॥
वृत्तदंष्ट्रो महेष्वासः क्वासौ लक्ष्मणपूर्वजः । यदि जीवामि साध्व् एनं पश्येयं सह सीतया ॥
लोहिताक्षं महाबाहुम् आमुक्तमणिकुण्डलम् । रामं यदि न पश्यामि गमिष्यामि यमक्षयम् ॥
अतो नु किं दुःखतरं यो ऽहम् इक्ष्वाकुनन्दनम् । इमाम् अवस्थाम् आपन्नो नेह पश्यामि राघवम् ॥
हा राम रामानुज हा हा वैदेहि तपस्विनी । न मां जानीत दुःखेन म्रियमाणम् अनाथवत् । दुस्तरो जीवता देवि मयायं शोकसागरः ॥
अशोभनं यो ऽहम् इहाद्य राघवं; दिदृक्षमाणो न लभे सलक्ष्मणम् । इतीव राजा विलपन् महायशाः; पपात तूर्णं शयने स मूर्छितः ॥
इति विलपति पार्थिवे प्रनष्टे; करुणतरं द्विगुणं च रामहेतोः । वचनम् अनुनिशम्य तस्य देवी; भयम् अगमत् पुनर् एव राममाता ॥
yad yad yāpi mamaivājñā nivartayatu rāghavam | na śakṣyāmi vinā rāma muhūrtam api jīvitum ||
atha vāpi mahābāhur gato dūraṃ bhaviṣyati | mām eva ratham āropya śīghraṃ rāmāya darśaya ||
vṛttadaṃṣṭro maheṣvāsaḥ kvāsau lakṣmaṇapūrvajaḥ | yadi jīvāmi sādhv enaṃ paśyeyaṃ saha sītayā ||
lohitākṣaṃ mahābāhum āmuktamaṇikuṇḍalam | rāmaṃ yadi na paśyāmi gamiṣyāmi yamakṣayam ||
ato nu kiṃ duḥkhataraṃ yo 'ham ikṣvākunandanam | imām avasthām āpanno neha paśyāmi rāghavam ||
hā rāma rāmānuja hā hā vaidehi tapasvinī | na māṃ jānīta duḥkhena mriyamāṇam anāthavat | dustaro jīvatā devi mayāyaṃ śokasāgaraḥ ||
aśobhanaṃ yo 'ham ihādya rāghavaṃ; didṛkṣamāṇo na labhe salakṣmaṇam | itīva rājā vilapan mahāyaśāḥ; papāta tūrṇaṃ śayane sa mūrchitaḥ ||
iti vilapati pārthive pranaṣṭe; karuṇataraṃ dviguṇaṃ ca rāmahetoḥ | vacanam anuniśamya tasya devī; bhayam agamat punar eva rāmamātā ||
«Пусть всякое моё повеление вернёт Рагхаву: без Рамы я не смогу прожить даже мгновения. А если могучерукий уже ушёл далеко, посади меня самого на колесницу и скорее покажи Раме. Где тот великий лучник, старший брат Лакшманы, с красивыми зубами? Если я ещё жив, да увижу его вместе с Ситой. Если я не увижу красноглазого, могучерукого Раму с драгоценными серьгами, я отправлюсь в обитель Ямы. Что может быть мучительнее того, что я, оказавшись в таком состоянии, не вижу здесь Рагхаву, радость Икшваку? Увы, Рама! О младший брат Рамы! Увы, Вайдехи, страдалица! Вы не знаете, что я, словно беззащитный, умираю от горя. О царица, пока я жив, этот океан скорби для меня непереправим. Ужасно, что сегодня я, желая увидеть Рагхаву вместе с Лакшманой, не могу достичь его». Так сетуя, великославный царь тотчас упал на ложе, лишившись чувств. Услышав эту ещё более жалостную, вдвойне усиленную из-за Рамы речь обессиленного царя, царица, мать Рамы, снова впала в страх.
f3be6eaaa821 · 发布于 2026年6月22日 00:00:00 UTC
可用语言RU用方向键翻颂
Дашаратха больше не говорит как правитель: остаётся отец, который хочет лишь увидеть сына. Его власть, приказы и колесница уже бессильны перед разлукой, а Каусалья слышит в этих словах приближение окончательной беды.