श्रुत्वा दधिमुखस्यैतद् वचनं श्लक्ष्णम् अङ्गदः । अब्रवीत् तान् हरिश्रेष्ठो वाक्यं वाक्यविशारदः ॥
शङ्के श्रुतो ऽयं वृत्तान्तो रामेण हरियूथपाः । तत् क्षमं नेह नः स्थातुं कृते कार्ये परंतपाः ॥
पीत्वा मधु यथाकामं विश्रान्ता वनचारिणः । किं शेषं गमनं तत्र सुग्रीवो यत्र मे गुरुः ॥
सर्वे यथा मां वक्ष्यन्ति समेत्य हरियूथपाः । तथास्मि कर्ता कर्तव्ये भवद्भिः परवान् अहम् ॥
नाज्ञापयितुम् ईशो ऽहं युवराजो ऽस्मि यद्य् अपि । अयुक्तं कृतकर्माणो यूयं धर्षयितुं मया ॥
ब्रुवतश् चाङ्गदश् चैवं श्रुत्वा वचनम् अव्ययम् । प्रहृष्टमनसो वाक्यम् इदम् ऊचुर् वनौकसः ॥
एवं वक्ष्यति को राजन् प्रभुः सन् वानरर्षभ । ऐश्वर्यमदमत्तो हि सर्वो ऽहम् इति मन्यते ॥
तव चेदं सुसदृशं वाक्यं नान्यस्य कस्य चित् । संनतिर् हि तवाख्याति भविष्यच् छुभभाग्यताम् ॥
सर्वे वयम् अपि प्राप्तास् तत्र गन्तुं कृतक्षणाः । स यत्र हरिवीराणां सुग्रीवः पतिर् अव्ययः ॥
त्वया ह्य् अनुक्तैर् हरिभिर् नैव शक्यं पदात् पदम् । क्व चिद् गन्तुं हरिश्रेष्ठ ब्रूमः सत्यम् इदं तु ते ॥
एवं तु वदतां तेषाम् अङ्गदः प्रत्यभाषत । बाढं गच्छाम इत्य् उक्त्वा उत्पपात महीतलात् ॥
उत्पतन्तम् अनूत्पेतुः सर्वे ते हरियूथपाः । कृत्वाकाशं निराकाशं यज्ञोत्क्षिप्ता इवानलाः ॥
ते ऽम्बरं सहसोत्पत्य वेगवन्तः प्लवंगमाः । विनदन्तो महानादं घना वातेरिता यथा ॥
śrutvā dadhimukhasyaitad vacanaṃ ślakṣṇam aṅgadaḥ | abravīt tān hariśreṣṭho vākyaṃ vākyaviśāradaḥ ||
śaṅke śruto 'yaṃ vṛttānto rāmeṇa hariyūthapāḥ | tat kṣamaṃ neha naḥ sthātuṃ kṛte kārye paraṃtapāḥ ||
pītvā madhu yathākāmaṃ viśrāntā vanacāriṇaḥ | kiṃ śeṣaṃ gamanaṃ tatra sugrīvo yatra me guruḥ ||
sarve yathā māṃ vakṣyanti sametya hariyūthapāḥ | tathāsmi kartā kartavye bhavadbhiḥ paravān aham ||
nājñāpayitum īśo 'haṃ yuvarājo 'smi yady api | ayuktaṃ kṛtakarmāṇo yūyaṃ dharṣayituṃ mayā ||
bruvataś cāṅgadaś caivaṃ śrutvā vacanam avyayam | prahṛṣṭamanaso vākyam idam ūcur vanaukasaḥ ||
evaṃ vakṣyati ko rājan prabhuḥ san vānararṣabha | aiśvaryamadamatto hi sarvo 'ham iti manyate ||
tava cedaṃ susadṛśaṃ vākyaṃ nānyasya kasya cit | saṃnatir hi tavākhyāti bhaviṣyac chubhabhāgyatām ||
sarve vayam api prāptās tatra gantuṃ kṛtakṣaṇāḥ | sa yatra harivīrāṇāṃ sugrīvaḥ patir avyayaḥ ||
tvayā hy anuktair haribhir naiva śakyaṃ padāt padam | kva cid gantuṃ hariśreṣṭha brūmaḥ satyam idaṃ tu te ||
evaṃ tu vadatāṃ teṣām aṅgadaḥ pratyabhāṣata | bāḍhaṃ gacchāma ity uktvā utpapāta mahītalāt ||
utpatantam anūtpetuḥ sarve te hariyūthapāḥ | kṛtvākāśaṃ nirākāśaṃ yajñotkṣiptā ivānalāḥ ||
te 'mbaraṃ sahasotpatya vegavantaḥ plavaṃgamāḥ | vinadanto mahānādaṃ ghanā vāteritā yathā ||
Услышав мягкое слово Дадхимукхи, Ангада, лучший хари и искусный в речи, сказал вождям хари: «Думаю, Рама уже услышал эту весть. Поэтому, о сокрушители врагов, нам не подобает оставаться здесь, когда дело сделано. О лесные странники, вы выпили мёда сколько хотели и отдохнули; что ещё остаётся, кроме как идти туда, где Сугрива, мой старший? Как все вы, собравшись, скажете мне, так я и сделаю в должном деле; я завишу от вас. Хотя я ювараджа, я не властен приказывать: мне неподобает притеснять вас, исполнивших дело». Когда Ангада так говорил, лесные жители, услышав его твёрдое слово, с обрадованными умами сказали: «О царь, о бык среди ванаров, кто ещё, будучи владыкой, скажет так? Ведь каждый, опьянённый властью, думает: “я”. Это слово очень подобает тебе, а не кому-либо другому. Твоё смирение сообщает о твоей будущей благой удаче. И все мы готовы идти туда, где Сугрива, неизменный владыка героев-хари. О лучший хари, без твоего слова хари не могут ступить ни шага; мы говорим тебе эту истину». Когда они так сказали, Ангада ответил: «Хорошо, пойдём», — и взлетел с земли. Все вожди хари взлетели следом за ним, заполнив небо так, что в нём не осталось пространства, словно огни, вознесённые жертвой. Быстрые прыгуны внезапно поднялись в небо и с великим криком летели, как облака, гонимые ветром.
7f64dbc3b93a · 发布于 2026年6月22日 00:00:00 UTC
可用语言RU用方向键翻颂
Ангада проявляет зрелость наследника: он не превращает власть в приказ, а советуется с теми, кто исполнил дело. Ванары отвечают уважением, потому что видят в нём не только силу, но и смирение перед общим служением.