आद्यं सर्वपुराणानां पुराणं ब्राह्मम् उच्यते अष्टादश पुराणानि पुराणज्ञाः प्रचक्षते ।
ब्राह्मं पाद्मं वैष्णवं च शैवं भागवतं तथा तथान्यं नारदीयं च मार्कण्डेयं च सप्तमम् ।
आग्नेयम् अष्टमं चैव भविष्यं नवमं तथा दशमं ब्रह्मवैवर्तं लैङ्गम् एकादशं स्मृतम् ।
वाराहं द्वादशं चैव स्कान्दं चात्र त्रयोदशम् । चतुर्दशंवामनं च कौर्मं पञ्चदशं तथा । मात्स्यं च गारुडं चैव ब्रह्माण्डं च ततः परम् । महापुराणान्येतानि ह्यष्टादश महामुने ।
तथा चोप पुराणानि मुनिभिः कथितानि च । सर्गश् च प्रतिसर्गश् च वंशमन्वन्तराणि च । सर्वेष्वेतेषु कथ्यन्ते वंशानुचारीतं च यत् ।
ādyaṃ sarvapurāṇānāṃ purāṇaṃ brāhmam ucyate aṣṭādaśa purāṇāni purāṇajñāḥ pracakṣate /
brāhmaṃ pādmaṃ vaiṣṇavaṃ ca śaivaṃ bhāgavataṃ tathā tathānyaṃ nāradīyaṃ ca mārkaṇḍeyaṃ ca saptamam /
āgneyam aṣṭamaṃ caiva bhaviṣyaṃ navamaṃ tathā daśamaṃ brahmavaivartaṃ laiṅgam ekādaśaṃ smṛtam /
vārāhaṃ dvādaśaṃ caiva skāndaṃ cātra trayodaśam / caturdaśaṃvāmanaṃ ca kaurmaṃ pañcadaśaṃ tathā / mātsyaṃ ca gāruḍaṃ caiva brahmāṇḍaṃ ca tataḥ param / mahāpurāṇānyetāni hyaṣṭādaśa mahāmune /
tathā copa purāṇāni munibhiḥ kathitāni ca / sargaś ca pratisargaś ca vaṃśamanvantarāṇi ca / sarveṣveteṣu kathyante vaṃśānucārītaṃ ca yat /
Первою из всех пуран зовётся Брахма-пурана; а знатоки пуран насчитывают восемнадцать пуран:
Брахма, Падма, Вайшнава, Шайва, Бхагавата, а также Нарадия и седьмая Маркандея;
восьмая Агнея, девятая Бхавишья, десятая Брахмавайварта, одиннадцатой считается Лаинга;
двенадцатая Вараха, тринадцатая Сканда, четырнадцатая Вамана, пятнадцатая Курма,
а затем Матсья, Гаруда и Брахманда: вот эти восемнадцать великих пуран, о великий мудрец.
Поведаны мудрецами и упапураны. Творение, вторичное творение, родословия, манвантары и деяния родов — вот что рассказывается во всех них.
b36b440baacd · 发布于 2026年8月22日 03:30:31 UTC
可用语言RU用方向键翻颂
Список из восемнадцати назван — и тут же назван признак, по которому книга считается пураной.
Признаков пять: сарга (творение), пратисарга (творение после растворения), ваньша (родословия), манвантары и ваньша-анучарита (деяния родов). Не вероучение, не обряд — а эти пять предметов.
Выходит, что пурана есть жанр с определённым составом, вроде летописи. Оттого и порядок нашей книги теперь понятен: первая амша — творение, вторая и третья — устроение и уклад, четвёртая — родословия, пятая — деяния, шестая — растворение.
Замечательно и то, что список приводится внутри одной из перечисленных книг. «Вишну-пурана» называет себя среди прочих; о ней самой скажут в следующих строках.
И упомянуты упапураны — младшие пураны, названные без перечисления. Круг не закрыт: восемнадцать великих, а рядом ещё много малых.