Śrīmad-Bhāgavatam
Past the Dismounting Mark10.18.1-8
4577 / 5136
LinuxTurn pages
Śrīmad-Bhāgavatam · 10.18.1-8

śrī-śuka uvāca

Devanāgarī

अथ कृष्णः परिवृतो ज्ञातिभिर् मुदितात्मभिः
अनुगीयमानो न्यविशद् व्रजं गोकुल-मण्डितम्
व्रजे विक्रीडतोर् एवं गोपाल-च्छद्म-मायया
ग्रीष्मो नामर्तुर् अभवन् नाति-प्रेयाञ् छरीरिणाम्
स च वृन्दावन-गुणैर् वसन्त इव लक्षितः
यत्रास्ते भगवान् साक्षाद् रामेण सह केशवः
यत्र निर्झर-निर्ह्राद- निवृत्त-स्वन-झिल्लिकम्
शश्वत् तच्-छीकरर्जीष- द्रुम-मण्डल-मण्डितम्
सरित्-सरः-प्रस्रवणोर्मि-वायुना कह्लार-कञ्जोत्पल-रेणु-हारिणा
न विद्यते यत्र वनौकसां दवो निदाघ-वह्न्य्-अर्क-भवो ऽति-शाद्वले
अगाध-तोय-ह्रदिनी-तटोर्मिभिर् द्रवत्-पुरीष्याः पुलिनैः समन्ततः
न यत्र चण्डांशु-करा विषोल्बणा भुवो रसं शाद्वलितं च गृह्णते
वनं कुसुमितं श्रीमन् नदच्-चित्र-मृग-द्विजम्
गायन् मयूर-भ्रमरं कूजत्-कोकिल-सारसम्
क्रीडिष्यमाणस् तत् क्र्ष्णो भगवान् बल-संयुतः
वेणुं विरणयन् गोपैर् गो-धनैः संवृतो ऽविशत्

Transliteration (IAST)

atha kṛṣṇaḥ parivṛto jñātibhir muditātmabhiḥ
anugīyamāno nyaviśad vrajaṃ gokula-maṇḍitam
vraje vikrīḍator evaṃ gopāla-cchadma-māyayā
grīṣmo nāmartur abhavan nāti-preyāñ charīriṇām
sa ca vṛndāvana-guṇair vasanta iva lakṣitaḥ
yatrāste bhagavān sākṣād rāmeṇa saha keśavaḥ
yatra nirjhara-nirhrāda- nivṛtta-svana-jhillikam
śaśvat tac-chīkararjīṣa- druma-maṇḍala-maṇḍitam
sarit-saraḥ-prasravaṇormi-vāyunā kahlāra-kañjotpala-reṇu-hāriṇā
na vidyate yatra vanaukasāṃ davo nidāgha-vahny-arka-bhavo 'ti-śādvale
agādha-toya-hradinī-taṭormibhir dravat-purīṣyāḥ pulinaiḥ samantataḥ
na yatra caṇḍāṃśu-karā viṣolbaṇā bhuvo rasaṃ śādvalitaṃ ca gṛhṇate
vanaṃ kusumitaṃ śrīman nadac-citra-mṛga-dvijam
gāyan mayūra-bhramaraṃ kūjat-kokila-sārasam
krīḍiṣyamāṇas tat krṣṇo bhagavān bala-saṃyutaḥ
veṇuṃ viraṇayan gopair go-dhanaiḥ saṃvṛto 'viśat

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
अथ कृष्णः परिवृतः ज्ञातिभिः मुदित-आत्मभिःatha kṛṣṇaḥ parivṛtaḥ jñātibhiḥ mudita-ātmabhiḥзатем Кришна, окружённый родичами с возрадовавшимися душами; затем Кришна окружённый родичами возрадованнодушными
अनुगीयमानः न्यविशत् व्रजम् गोकुल-मण्डितम्anugīyamānaḥ nyaviśat vrajam gokula-maṇḍitamвоспеваемый, вошёл во Врадж, украшенный Гокулою; воспеваемый вошёл во Врадж Гокулой украшенный
व्रजे विक्रीडतोः एवम् गोपाल-छद्म-माययाvraje vikrīḍatoḥ evam gopāla-chadma-māyayāкогда те двое так играли во Врадже под личиною пастушков, [сотворённою] майей; во Врадже играющих так пастушков личины майей
ग्रीष्मः नाम ऋतुः अभवत् न अति-प्रेयान् शरीरिणाम्grīṣmaḥ nāma ṛtuḥ abhavat na ati-preyān śarīriṇāmнастала пора по имени лето, не слишком любимая воплощёнными; лето по имени пора настала не весьма любимая воплощёнными
सः च वृन्दावन-गुणैः वसन्तः इव लक्षितःsaḥ ca vṛndāvana-guṇaiḥ vasantaḥ iva lakṣitaḥи она, по достоинствам Вриндавана, выглядела как весна; она же Вриндавана достоинствами весна словно виделась
यत्र आस्ते भगवान् साक्षात् रामेण सह केशवःyatra āste bhagavān sākṣāt rāmeṇa saha keśavaḥгде пребывает Сам Владыка Кешава вместе с Рамою; где пребывает Владыка воочию с Рамою вместе Кешава
यत्र निर्झर-निर्ह्राद-निवृत्त-स्वन-झिल्लिकम्yatra nirjhara-nirhrāda-nivṛtta-svana-jhillikamгде грохотом водопадов заглушён стрёкот цикад; где водопадов грохотом прекращённозвучноцикадный
शश्वत् तत्-शीकर-ऋजीष-द्रुम-मण्डल-मण्डितम्śaśvat tat-śīkara-ṛjīṣa-druma-maṇḍala-maṇḍitam[который] всегда украшен кругами деревьев, вымоченных их брызгами; всегда их брызгами вымоченных деревьев кругами украшенный
सरित्-सरः-प्रस्रवण-ऊर्मि-वायुना कह्लार-कञ्ज-उत्पल-रेणु-हारिणाsarit-saraḥ-prasravaṇa-ūrmi-vāyunā kahlāra-kañja-utpala-reṇu-hāriṇāветром от волн рек, озёр и ключей, несущим пыльцу кахлар, лотосов и кувшинок; рек-озёр-ключей волн ветром кахлар-лотосов-кувшинок пыльцу несущим
न विद्यते यत्र वन-ओकसाम् दवः निदाघ-वह्नि-अर्क-भवः अति-शाद्वलेna vidyate yatra vana-okasām davaḥ nidāgha-vahni-arka-bhavaḥ ati-śādvaleнет там для лесных жителей жара от летнего огня и солнца — на весьма густой мураве; не существует где лесожителей жар летнего огня-солнца рождённый на весьмамуравом
अगाध-तोय-ह्रदिनी-तट-ऊर्मिभिः द्रवत्-पुरीष्याः पुलिनैः समन्ततःagādha-toya-hradinī-taṭa-ūrmibhiḥ dravat-purīṣyāḥ pulinaiḥ samantataḥволнами у берегов глубоководной реки, с текучею влагою, отмелями кругом; глубоководнорекою берега волнами текучевлажной отмелями кругом
न यत्र चण्ड-अंशु-कराः विष-उल्बणाः भुवः रसम् शाद्वलितम् च गृह्णतेna yatra caṇḍa-aṃśu-karāḥ viṣa-ulbaṇāḥ bhuvaḥ rasam śādvalitam ca gṛhṇateне берут там лучи свирепого [солнца], лютые, как яд, ни соков земли, ни зелени; не где свиреполучистые ядолютые земли сок, зелень же берут
वनम् कुसुमितम् श्रीमत् नदत्-चित्र-मृग-द्विजम्vanam kusumitam śrīmat nadat-citra-mṛga-dvijamлес цветущий, прекрасный, с кричащими пёстрыми зверями и птицами; лес цветущий прекрасный кричащепёстрозверопичный
गायत्-मयूर-भ्रमरम् कूजत्-कोकिल-सारसम्gāyat-mayūra-bhramaram kūjat-kokila-sārasamс поющими павлинами и шмелями, с кукующими кукушками и журавлями; поющепавлинно-шмелиный, кукующекукушко-журавлиный
क्रीडिष्यमाणः तत् कृष्णः भगवान् बल-संयुतःkrīḍiṣyamāṇaḥ tat kṛṣṇaḥ bhagavān bala-saṃyutaḥсобираясь играть, тот Владыка Кришна вместе с Балою; играть собирающийся тот Кришна Владыка с Балой соединённый
वेणुम् विरणयन् गोपैः गो-धनैः संवृतः अविशत्veṇum viraṇayan gopaiḥ go-dhanaiḥ saṃvṛtaḥ aviśatоглашая свирель, окружённый пастушками и коровьим богатством, вошёл [в лес]; свирель оглашающий пастухами, коровобогатством окружённый вошёл
Translation

«Затем Кришна, окружённый родичами с возрадовавшимися душами, воспеваемый, вошёл во Врадж, украшенный Гокулою. Когда те двое так играли во Врадже под личиною пастушков, [сотворённою] майей, настала пора по имени лето, не слишком любимая воплощёнными; и она, по достоинствам Вриндавана, выглядела как весна — где пребывает Сам Владыка Кешава вместе с Рамою; где грохотом водопадов заглушён стрёкот цикад, [который] всегда украшен кругами деревьев, вымоченных их брызгами; ветром от волн рек, озёр и ключей, несущим пыльцу кахлар, лотосов и кувшинок, нет там для лесных жителей жара от летнего огня и солнца — на весьма густой мураве; волнами у берегов глубоководной реки, с текучею влагою, отмелями кругом не берут там лучи свирепого [солнца], лютые, как яд, ни соков земли, ни зелени. Лес цветущий, прекрасный, с кричащими пёстрыми зверями и птицами, с поющими павлинами и шмелями, с кукующими кукушками и журавлями, — собираясь играть, тот Владыка Кришна вместе с Балою, оглашая свирель, окружённый пастушками и коровьим богатством, вошёл [в лес]».

Version

924eb7be522d · published Aug 15, 2026, 6:00:00 PM UTC

Available inRU

Page between verses with