Śrīmad-Bhāgavatam
The Lord's Manifestations11.16.23-29
4947 / 5136
LinuxTurn pages
Śrīmad-Bhāgavatam · 11.16.23-29
Devanāgarī

यज्ञानां ब्रह्म-यज्ञो ऽहं व्रतानाम् अविहिंसनम्
वाय्व्-अग्न्य्-अर्काम्बु-वाग्-आत्मा शुचीनाम् अप्य् अहं शुचिः
योगानाम् आत्म-संरोधो मन्त्रो ऽस्मि विजिगीषताम्
आन्वीक्षिकी कौशलानां विकल्पः ख्याति-वादिनाम्
स्त्रीणां तु शतरूपाहं पुंसां स्वायम्भुवो मनुः
नारायणो मुनीनां च कुमारो ब्रह्मचारिणाम्
धर्माणाम् अस्मि सन्न्यासः क्षेमाणाम् अबहिर्-मतिः
गुह्यानां सु-नृतं मौनं मिथुनानाम् अजस् त्व् अहम्
संवत्सरो ऽस्म्य् अनिमिषाम् ऋतूनां मधु-माधवौ
मासानां मार्गशीर्षो ऽहं नक्षत्राणां तथाभिजित्
अहं युगानां च कृतं धीराणां देवलो ऽसितः
द्वैपायनो ऽस्मि व्यासानां कवीनां काव्य आत्मवान्
वासुदेवो भगवतां त्वं तु भागवतेष्व् अहम्
किम्पुरुषानां हनुमान् विद्याध्राणां सुदर्शनः

Transliteration (IAST)

yajñānāṃ brahma-yajño 'haṃ vratānām avihiṃsanam
vāyv-agny-arkāmbu-vāg-ātmā śucīnām apy ahaṃ śuciḥ
yogānām ātma-saṃrodho mantro 'smi vijigīṣatām
ānvīkṣikī kauśalānāṃ vikalpaḥ khyāti-vādinām
strīṇāṃ tu śatarūpāhaṃ puṃsāṃ svāyambhuvo manuḥ
nārāyaṇo munīnāṃ ca kumāro brahmacāriṇām
dharmāṇām asmi sannyāsaḥ kṣemāṇām abahir-matiḥ
guhyānāṃ su-nṛtaṃ maunaṃ mithunānām ajas tv aham
saṃvatsaro 'smy animiṣām ṛtūnāṃ madhu-mādhavau
māsānāṃ mārgaśīrṣo 'haṃ nakṣatrāṇāṃ tathābhijit
ahaṃ yugānāṃ ca kṛtaṃ dhīrāṇāṃ devalo 'sitaḥ
dvaipāyano 'smi vyāsānāṃ kavīnāṃ kāvya ātmavān
vāsudevo bhagavatāṃ tvaṃ tu bhāgavateṣv aham
kimpuruṣānāṃ hanumān vidyādhrāṇāṃ sudarśanaḥ

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
यज्ञानाम् ब्रह्म-यज्ञः अहम् व्रतानाम् अ-विहिंसनम्yajñānām brahma-yajñaḥ aham vratānām a-vihiṃsanam«среди жертв я — брахма-ягья, среди обетов — невреждение;; жертв Брахмажертва я обетов невреждение
वायु-अग्नि-अर्क-अम्बु-वाक्-आत्मा शुचीनाम् अपि अहम् शुचिःvāyu-agni-arka-ambu-vāk-ātmā śucīnām api aham śuciḥбудучи сутью ветра, огня, солнца, воды и речи, я среди чистых — чистота; ветерогоньсолнцеводаречьсуть чистых также я чистота
योगानाम् आत्म-संरोधः मन्त्रः अस्मि विजिगीषताम्yogānām ātma-saṃrodhaḥ mantraḥ asmi vijigīṣatām«среди йог — самоудержание, у желающих победить я — совет;; йог себяудержание совет есмь победитьжелающих
आन्वीक्षिकी कौशलानाम् विकल्पः ख्याति-वादिनाम्ānvīkṣikī kauśalānām vikalpaḥ khyāti-vādināmсреди искусств — рассуждение, у утверждающих различия — раздвоение; рассуждение искусств раздвоение различияутверждающих
स्त्रीणाम् तु शतरूपा अहम् पुंसाम् स्वायम्भुवः मनुःstrīṇām tu śatarūpā aham puṃsām svāyambhuvaḥ manuḥ«среди женщин я — Шатарупа, среди мужей — Ману Сваямбхува;; женщин же Шатарупа я мужей Сваямбхува Ману
नारायणः मुनीनाम् च कुमारः ब्रह्मचारिणाम्nārāyaṇaḥ munīnām ca kumāraḥ brahmacāriṇāmсреди мудрецов — Нараяна, среди брахмачаринов — Кумара; Нараяна мудрецов же Кумара брахмачаринов
धर्माणाम् अस्मि सन्न्यासः क्षेमाणाम् अ-बहिः-मतिःdharmāṇām asmi sannyāsaḥ kṣemāṇām a-bahiḥ-matiḥ«среди дхарм я — санньяса, среди безопасностей — необращённость ума наружу;; дхарм есмь санньяса безопасностей ненаружуум
गुह्यानाम् सु-नृतम् मौनम् मिथुनानाम् अजः तु अहम्guhyānām su-nṛtam maunam mithunānām ajaḥ tu ahamсреди тайного — приветная правда и молчание, среди пар — нерождённый; тайного благаяправда молчание пар нерождённый же я
संवत्सरः अस्मि अ-निमिषाम् ऋतूनाम् मधु-माधवौsaṃvatsaraḥ asmi a-nimiṣām ṛtūnām madhu-mādhavau«среди немигающих я — год, среди времён года — мадху и мадхава;; год есмь немигающих времёнгода мадхумадхава
मासानाम् मार्गशीर्षः अहम् नक्षत्राणाम् तथा अभिजित्māsānām mārgaśīrṣaḥ aham nakṣatrāṇām tathā abhijitсреди месяцев я — маргаширша, среди созвездий же — Абхиджит; месяцев маргаширша я созвездий так Абхиджит
अहम् युगानाम् च कृतम् धीराणाम् देवलः असितःaham yugānām ca kṛtam dhīrāṇām devalaḥ asitaḥ«среди юг я — Крита, среди стойких — Девала и Асита;; я юг же Крита стойких Девала Асита
द्वैपायनः अस्मि व्यासानाम् कवीनाम् काव्यः आत्मवान्dvaipāyanaḥ asmi vyāsānām kavīnām kāvyaḥ ātmavānсреди Вьяс я — Двайпаяна, среди мудрецов — Шукра, владеющий собою; Двайпаяна есмь Вьяс мудрецов Кавья владеющийсобою
वासुदेवः भगवताम् त्वम् तु भागवतेषु अहम्vāsudevaḥ bhagavatām tvam tu bhāgavateṣu aham«среди Бхагаванов — Васудева, а среди бхагават — ты, я;; Васудева Бхагаванов ты же бхагаватах я
किम्पुरुषाणाम् हनुमान् विद्याध्राणाम् सुदर्शनःkimpuruṣāṇām hanumān vidyādhrāṇām sudarśanaḥсреди кимпурушей — Хануман, среди видьядхаров — Сударшана; кимпурушей Хануман видьядхаров Сударшана
Translation

«Среди жертв я — брахма-ягья, среди обетов — невреждение; будучи сутью ветра, огня, солнца, воды и речи, я среди чистых — чистота. Среди йог — самоудержание, у желающих победить я — совет; среди искусств — рассуждение, у утверждающих различия — раздвоение. Среди женщин я — Шатарупа, среди мужей — Ману Сваямбхува; среди мудрецов — Нараяна, среди брахмачаринов — Кумара. Среди дхарм я — санньяса, среди безопасностей — необращённость ума наружу; среди тайного — приветная правда и молчание, среди пар — нерождённый. Среди немигающих я — год, среди времён года — мадху и мадхава; среди месяцев я — маргаширша, среди созвездий же — Абхиджит. Среди юг я — Крита, среди стойких — Девала и Асита; среди Вьяс я — Двайпаяна, среди мудрецов — Шукра, владеющий собою. Среди Бхагаванов — Васудева, а среди бхагават — ты; среди кимпурушей — Хануман, среди видьядхаров — Сударшана».

Version

2d03e719dad9 · published Aug 16, 2026, 6:00:00 AM UTC

Available inRU

Page between verses with