Bhaviṣya Purāṇa
Whom the Sun Himself Worships1.67.1-8
412 / 3103
LinuxTurn pages
Bhaviṣya Purāṇa · 1.67.1-8
Devanāgarī

ब्रह्मयाज्ञवल्क्यसम्वादवर्णनम् ब्रह्मोवाच प्रभाते संस्तुतो देवो मूर्तिहेतोर्मया पुरा । यजन्तं चापरं देवं भक्तिनम्रं महामतिः
प्रत्यक्षत्वमथो गत्वा रहस्यं प्रोक्तवान्मम । अहं च कृतवान्प्रश्नं दृष्ट्वा प्रत्यक्षतो रविम्
वेदेषु१ च पुराणेषु साङ्गोपाङ्गेषु गीयसे । त्वमजः शाश्वतो धाता महाभूतमनुत्तमम्२
प्रतिष्ठितं भूतभव्यं त्वयि सर्वमिदं जगत् । चत्वारो ह्याश्रमा देव सर्वे गार्हस्थ्यमूलकाः
यजन्ते त्वामहरहर्नानामूर्तिसमाश्रिताः । पिता माता हि सर्वस्य दैवतं त्वं हिं शाश्वतम्
यजसे चैव कं देवमेव चापि न विद्महे । कथ्यतां मम देवेश परं कौतूहलं हि मे
इत्थं मयोक्तो भगवानिदं वचनमब्रवीत् । अवाच्यमेतद्वक्तव्यमात्मगुह्यं सनातनम्
तव भक्तिमतो ब्रह्मन्वक्ष्यामीह यथातथम् । यतः सूक्ष्ममविज्ञेयमव्यक्तमचलं ध्रुवम्

Transliteration (IAST)

brahmayājñavalkyasamvādavarṇanam brahmovāca prabhāte saṃstuto devo mūrtihetormayā purā | yajantaṃ cāparaṃ devaṃ bhaktinamraṃ mahāmatiḥ
pratyakṣatvamatho gatvā rahasyaṃ proktavānmama | ahaṃ ca kṛtavānpraśnaṃ dṛṣṭvā pratyakṣato ravim
vedeṣu1 ca purāṇeṣu sāṅgopāṅgeṣu gīyase | tvamajaḥ śāśvato dhātā mahābhūtamanuttamam2
pratiṣṭhitaṃ bhūtabhavyaṃ tvayi sarvamidaṃ jagat | catvāro hyāśramā deva sarve gārhasthyamūlakāḥ
yajante tvāmaharaharnānāmūrtisamāśritāḥ | pitā mātā hi sarvasya daivataṃ tvaṃ hiṃ śāśvatam
yajase caiva kaṃ devameva cāpi na vidmahe | kathyatāṃ mama deveśa paraṃ kautūhalaṃ hi me
itthaṃ mayokto bhagavānidaṃ vacanamabravīt | avācyametadvaktavyamātmaguhyaṃ sanātanam
tava bhaktimato brahmanvakṣyāmīha yathātatham | yataḥ sūkṣmamavijñeyamavyaktamacalaṃ dhruvam

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
यजन्तं चापरं देवं भक्तिनम्रं महामतिःyajantaṃ cāparaṃ devaṃ bhaktinamraṃ mahāmatiḥ«приносящего жертву иному богу, склонённого верою, великий разумом; жертвующего иному богу вероюсклонённого великийразумом
चत्वारो ह्याश्रमा देव सर्वे गार्हस्थ्यमूलकाःcatvāro hyāśramā deva sarve gārhasthyamūlakāḥ«ибо четыре уклада, о бог, все имеют корнем домохозяйство; четыре ведь уклады бог все домохозяйствокоренные
यजसे चैव कं देवमेव चापि न विद्महेyajase caiva kaṃ devameva cāpi na vidmahe«и какому богу ты приносишь жертву — того мы не ведаем; жертвуешь какому богу того же не ведаем
अवाच्यमेतद्वक्तव्यमात्मगुह्यं सनातनम्avācyametadvaktavyamātmaguhyaṃ sanātanam«неизрекаемо это, [но] должно быть сказано — вечная тайна себя; неизрекаемое это сказуемое себятайна вечная
यतः सूक्ष्ममविज्ञेयमव्यक्तमचलं ध्रुवम्yataḥ sūkṣmamavijñeyamavyaktamacalaṃ dhruvam«то, что тонко, непознаваемо, непроявлено, недвижно, твёрдо,; которое тонкое непознаваемое непроявленное недвижное твёрдое
इन्द्रियैरिन्द्रियार्थैश्च सर्वभूतैश्च वर्जितम्indriyairindriyārthaiśca sarvabhūtaiśca varjitamлишено чувств, предметов чувств и всех существ; чувствами предметамичувств всемисуществами лишённое
Translation

«Брахма сказал: „Некогда на рассвете мною был восхвалён бог ради его образа; и, увидев его, великого разумом, приносящего жертву иному богу, склонённого верою, — придя в явное присутствие, он поведал мне тайное; и я сотворил вопрос, увидев Солнце воочию: «В Ведах и пуранах, с их членами и придатками, ты воспеваешься; ты — нерождённый, вечный Дхатри, великое существо, наивысшее. В тебе утверждено бывшее и будущее, весь этот мир. Ибо четыре уклада, о бог, все имеют корнем домохозяйство; они изо дня в день приносят тебе жертву, прибегая к разным твоим образам. Ты — отец и мать всего, ты — вечное божество; и какому богу ты приносишь жертву — того мы не ведаем. Да будет мне сказано, о владыка богов: велико моё любопытство». Так вопрошённый мною, владыка сказал такое слово: «Неизрекаемо это, но должно быть сказано — вечная тайна себя; тебе, наделённому верою, о Брахма, я поведаю здесь как есть. То, что тонко, непознаваемо, непроявлено, недвижно, твёрдо, лишено чувств, предметов чувств и всех существ...»“».

Version

9a73d75bb3e7 · published Aug 19, 2026, 10:00:00 AM UTC

Available inRU

Page between verses with