जीवेद्देवलवृत्तिर्यः भार्याविपणजीवकः ॥ कन्याशुल्केन जीवेद्वा स्त्रीधनेन च वा क्वचित्
षडेव नष्टाः शास्त्रे च न स्वर्गमोक्षभागिनः ॥ सदा क्रुद्धं मनो यस्य हीनं दृष्ट्वा प्रकोपवान्
भ्रुकुटीकुटिलः क्रुद्धो रुष्टः पंचविधोदितः ॥ अकार्ये भ्रमते नित्यं धर्मार्थे न व्यवस्थितः
निद्रालुर्व्यसनासक्तो मद्यपः स्र्त्रीनिषेवकः ॥ दुष्टैः सह सदालापः स दुष्टः सप्तधा स्मृतः
एकाकी मिष्टमश्नाति वंचकः साधुनिंदकः ॥ यथा सूकरः पुष्टः स्यात्तथा पुष्टः प्रकीर्तितः
निगमागमतंत्राणि नाध्यापयति यो द्विजः ॥ न शृणोति च पापात्मा स दुष्ट इति चोच्यते
श्रुतिः स्मृतिश्च विप्राणां नयने द्वे विनिर्मिते ॥ एकेन विकलः काणो द्वाभ्यामंधः प्रकीर्तितः
jīveddevalavṛttiryaḥ bhāryāvipaṇajīvakaḥ || kanyāśulkena jīvedvā strīdhanena ca vā kvacit
ṣaḍeva naṣṭāḥ śāstre ca na svargamokṣabhāginaḥ || sadā kruddhaṃ mano yasya hīnaṃ dṛṣṭvā prakopavān
bhrukuṭīkuṭilaḥ kruddho ruṣṭaḥ paṃcavidhoditaḥ || akārye bhramate nityaṃ dharmārthe na vyavasthitaḥ
nidrālurvyasanāsakto madyapaḥ srtrīniṣevakaḥ || duṣṭaiḥ saha sadālāpaḥ sa duṣṭaḥ saptadhā smṛtaḥ
ekākī miṣṭamaśnāti vaṃcakaḥ sādhuniṃdakaḥ || yathā sūkaraḥ puṣṭaḥ syāttathā puṣṭaḥ prakīrtitaḥ
nigamāgamataṃtrāṇi nādhyāpayati yo dvijaḥ || na śṛṇoti ca pāpātmā sa duṣṭa iti cocyate
śrutiḥ smṛtiśca viprāṇāṃ nayane dve vinirmite || ekena vikalaḥ kāṇo dvābhyāmaṃdhaḥ prakīrtitaḥ
«„Доброе обхождение скрывая, услужение же выставляет, — того должно знать погибшим; и купленное соитие. Кто живёт девалакиным промыслом, кто женою торгует; или живёт выкупом за дочь, или женским достатком, — шестеро в шастре погибших, ни неба, ни свободы не причастных. У кого ум всегда гневен, кто, увидев низшего, распаляется; бровью изогнутый, гневный, — пятеричным речён гневливый. Кто всегда бродит в недолжном, в дхарме и достатке не утверждён; сонливый, к пороку пристрастный, пьющий, к жёнам льнущий, со злыми всегда беседующий, — тот семерично помянут злым. В одиночку сладкое ест, обманщик, добрых хулитель: как свинья бывает откормлена, так и он прославлен откормленным“».
b73193e62b2d · published Aug 20, 2026, 1:00:00 AM UTC
Available inRUPage between verses with
Садхвачарам ча праччхадья — «доброе обхождение скрывая». Лицемерие определено наоборот против обычного: прячет доброе, выставляет услужливость. Лицемерие определено наоборот против обычного.
Девала-вриттир ях — «девалакиным промыслом». Тот же порок, что разбирали в двести десятой главе прошлой парвы: кормиться храмом. Тот же порок, что разбирали в прошлой парве: кормиться храмом.
Бхарья-випана-дживаках — «женою торгует». Прямо назван и такой промысел, и он поставлен в один ряд с выкупом за дочь. Прямо назван и такой промысел.
Хинам дриштва пракопаван — «увидев низшего, распаляется». Гнев определён по тому, на ком его срывают: на слабом. Гнев определён по тому, на ком его срывают: на слабом.
Экаки миштам ашнати — «в одиночку сладкое ест». Определение короткое и убийственное: ест сладкое один. Определение короткое и убийственное: ест сладкое один.
Ятха сукарах пуштах — «как свинья откормлена». И сравнение под стать: откормлен, как свинья. И сравнение под стать: откормлен, как свинья.