मध्यं तस्य हरेदायुः पार्श्ववेधः शिवं हरेत् ॥ युग्मवेधे जयं दद्यादेकवेधे बलिर्भवेत्
परमं प्रकृतेर्गुह्यं स्थानं देवैर्विनिर्मितम् ॥ पूरयेत्ताम्रलिंगेन अथ रैत्यमयेन वा
अशक्तो बिल्वकाष्ठस्य तथा श्रीपर्णिकस्य च ॥ न काष्ठस्य नवं शस्यं न लौहं योजयेत्क्वचित्
प्रागारंभश्लोकशतं धर्मशास्त्रस्य वै लिखेत् ॥ संहितायां पुराणायां युग्मकल्पं तदर्धकम्
ब्रह्मचर्येण विलिखेन्न मोहाद्ब्रह्मणः क्वचित् ॥ तथापि चाखिलव्यास लेखनात्संततिक्षयः
अनामात्वे हेमयुतां बलाकं चित्तमेव च ॥ न लिखेत्खिलभागं च हरिवंशस्य सत्तमाः
गारुडस्य च स्कान्दस्य न लिखेन्मध्यतन्त्रकम् ॥ लेखनं हरिवंशस्य व्रतस्थो नियमैर्युतः
गृहस्थो न लिखेद्ग्रंथं लिखेच्च मथुरां विना ॥ लेखने पारिजातस्य मत्स्य मांसाशिनं लिखेत्
madhyaṃ tasya haredāyuḥ pārśvavedhaḥ śivaṃ haret || yugmavedhe jayaṃ dadyādekavedhe balirbhavet
paramaṃ prakṛterguhyaṃ sthānaṃ devairvinirmitam || pūrayettāmraliṃgena atha raityamayena vā
aśakto bilvakāṣṭhasya tathā śrīparṇikasya ca || na kāṣṭhasya navaṃ śasyaṃ na lauhaṃ yojayetkvacit
prāgāraṃbhaślokaśataṃ dharmaśāstrasya vai likhet || saṃhitāyāṃ purāṇāyāṃ yugmakalpaṃ tadardhakam
brahmacaryeṇa vilikhenna mohādbrahmaṇaḥ kvacit || tathāpi cākhilavyāsa lekhanātsaṃtatikṣayaḥ
anāmātve hemayutāṃ balākaṃ cittameva ca || na likhetkhilabhāgaṃ ca harivaṃśasya sattamāḥ
gāruḍasya ca skāndasya na likhenmadhyatantrakam || lekhanaṃ harivaṃśasya vratastho niyamairyutaḥ
gṛhastho na likhedgraṃthaṃ likhecca mathurāṃ vinā || lekhane pārijātasya matsya māṃsāśinaṃ likhet
«„От слушания там же в меру — там и лотос круглый. В самхитах, агамах и тантрах — при сквозном отверстии — теснота; да сотворит с болью сердечною, — тогда во град Шакры пойдёт. Срединное [отверстие] уносит век, боковое уносит благо; при двойном отверстии даёт победу, при одном бывает подношение. Высшая тайна Природы, место, богами устроенное: да заполнит медным стерженьком или латунным; а бессильный — из бильвового дерева или из шрипарники. Новое дерево не одобряется, и железа никогда не приставлять. Прежде начала сто шлок дхармашастры да напишет; в самхите и в пуране — двойную кальпу, вполовину того. В целомудрии да переписывает, а не по помрачению; и всё же от переписывания всего Вьясы — убыль потомства. Домохозяин да не пишет сочинения, и да пишет, кроме Матхуры“».
320c9998e33d · published Aug 20, 2026, 2:00:00 AM UTC
Available inRUPage between verses with
Мадхьям тасья харед аюх — «срединное уносит век». Даже место дырки в листе объявлено небезразличным. Даже место дырки в листе объявлено небезразличным.
Пураед тамра-лингена — «да заполнит медным стерженьком». Отверстие не оставляют пустым: в него вставляют втулку. Отверстие не оставляют пустым: в него вставляют втулку.
Ашакто бильва-каштхасья — «а бессильный — из бильвового дерева». И тут та же оговорка: у кого нет меди, берёт дерево. И тут та же оговорка: у кого нет меди, берёт дерево.
На лаухам йоджаед квачит — «железа никогда не приставлять». Железо к книге не подпускают вовсе — единственный запрет без изъятия. Железо к книге не подпускают вовсе.
Брахмачарьена вилихен — «в целомудрии да переписывает». К переписчику предъявлено то же, что к подвижнику. К переписчику предъявлено то же, что к подвижнику.
Грихастхо на ликхед грантхам — «домохозяин да не пишет сочинения». Ремесло это отделено от домашней жизни: писать велено не всякому. Ремесло отделено от домашней жизни: писать велено не всякому.