Bhaviṣya Purāṇa
The Ordinance of the Agnihotra2.13.61-66
1493 / 3103
LinuxTurn pages
Bhaviṣya Purāṇa · 2.13.61-66
Devanāgarī

द्यूतं निःसारयेत्तत्तु निरूप्याशु क्रमेण तु ॥ ईशानेति च मंत्रेण अधिश्रपणमीरितम्
ऋषिर्नारायणश्छन्दः पंक्तिरीशोऽथ देवता ॥ पर्यग्निकरणं कुर्यादादराद्द्वयमप्यथ
अवेक्ष्य ईशमारभ्य दक्षिणावर्तकेन तु ॥ कुलायनीति मंत्रेण ऋषिच्छन्दादिकं स्मरन्
परिवेष्याज्यस्थालीं च त्रिः सकृद्वा समाहितः ॥ पितरस्तृप्यतामिति संस्कारे मातरः स्मृताः
ऋषिः स्याज्जमदग्निश्च गायत्री छन्द ईरितम् ॥ देवता च पिनाकी स्यादग्निष्टोमे च योजयेत्
घृतस्य च तथा त्वं नो ब्रह्मा वै तृप्यतामिति ॥ षडंगुलं स्रुवं पश्चाद्गृहीत्वाग्नौ प्रतप्य च

Transliteration (IAST)

dyūtaṃ niḥsārayettattu nirūpyāśu krameṇa tu || īśāneti ca maṃtreṇa adhiśrapaṇamīritam
ṛṣirnārāyaṇaśchandaḥ paṃktirīśo'tha devatā || paryagnikaraṇaṃ kuryādādarāddvayamapyatha
avekṣya īśamārabhya dakṣiṇāvartakena tu || kulāyanīti maṃtreṇa ṛṣicchandādikaṃ smaran
pariveṣyājyasthālīṃ ca triḥ sakṛdvā samāhitaḥ || pitarastṛpyatāmiti saṃskāre mātaraḥ smṛtāḥ
ṛṣiḥ syājjamadagniśca gāyatrī chanda īritam || devatā ca pinākī syādagniṣṭome ca yojayet
ghṛtasya ca tathā tvaṃ no brahmā vai tṛpyatāmiti || ṣaḍaṃgulaṃ sruvaṃ paścādgṛhītvāgnau pratapya ca

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
अग्रतो मण्डलं कृत्वा वह्निं विप्रे तु स्थापयेत्agrato maṇḍalaṃ kṛtvā vahniṃ vipre tu sthāpayet**впереди сотворив мандалу, огонь при брахмане да поставит**; впередимандалусотворив огонь прибрахмане дапоставит
पर्यग्निकरणं कुर्यादादराद्द्वयमप्यथparyagnikaraṇaṃ kuryādādarāddvayamapyatha**обнесение огнём да сотворит с уважением, и то и другое**; огнёмобнесение датворит суважением тоидругое
परिवेष्याज्यस्थालीं च त्रिः सकृद्वा समाहितःpariveṣyājyasthālīṃ ca triḥ sakṛdvā samāhitaḥ**обнеся горшок с маслом трижды или однажды, сосредоточенный**; масломгоршокобнеся трижды однажды сосредоточенный
पितरस्तृप्यतामिति संस्कारे मातरः स्मृताःpitarastṛpyatāmiti saṃskāre mātaraḥ smṛtāḥ**«да насытятся отцы» — при таинстве и матери помянуты**; данасытятсяотцы притаинстве матери помянутые
षडंगुलं स्रुवं पश्चाद्गृहीत्वाग्नौ प्रतप्य चṣaḍaṃgulaṃ sruvaṃ paścādgṛhītvāgnau pratapya ca**затем взяв шестипальцевую сруву и накалив на огне**; затем шестипальцевуюсруву взяв огненакалив
संमार्जयेत्कुशेनापि मूलादग्रं तु सेचयेत्saṃmārjayetkuśenāpi mūlādagraṃ tu secayet**да очистит кушею: от корня к острию да окропит**; кушей даочистит откорнякострию даокропит
Translation

«„...и в промежутке пяди горшок с маслом да поднесёт. Впереди сотворив мандалу, огонь при брахмане да поставит; игру же да устранит, тотчас рассмотрев по порядку. И мантрою «ишана» речено надваривание: провидец Нараяна, размер панкти, Иша — божество. Обнесение огнём да сотворит с уважением, и то и другое; воззрев, от Иши начиная, посолонь; мантрою «кулаяни», помня провидца, размер и прочее, — обнеся горшок с маслом трижды или однажды, сосредоточенный. «Да насытятся отцы» — при таинстве и матери помянуты: провидец да будет Джамадагни, гаятри — размер, речено; и божество да будет Пинаки, и при агништоме да применит. И масла, и «ты нам», «да насытится Брахма» — так; затем взяв шестипальцевую сруву и накалив на огне, да очистит кушею: от корня к острию да окропит“».

Version

125ca3e9441a · published Aug 20, 2026, 4:00:00 PM UTC

Available inRU

Page between verses with