Garuḍa Purāṇa
The Essence of Statecraft Declared by Bṛhaspati1.108.21-29
461 / 1147
LinuxTurn pages
Garuḍa Purāṇa · 1.108.21-29
Devanāgarī

एतदादिक्रियायुक्ता सर्वसौ भाग्यवर्धिनी । यस्येदृशी भवेद्भाय्या स देवेन्द्रोन मानुषः
यस्य भार्या विरूपाक्षी कश्मला कलहप्रिया । उत्तरोत्तरवादा स्या सा जरा न जरा जरा
यस्य भार्या श्रितान्यञ्च परवेश्माभिकाङ्क्षिणी । कुक्रिया त्यक्तलज्जा च सा जरा न जरा जरा
यस्य भार्या गुणज्ञा च भर्तारमनुगामिनी । अल्पाल्पेन तु सन्तुष्टा सा प्रिया न प्रिया प्रिया
दुष्टा भार्या शठं मित्रं भृत्यश्चोत्तरदायकः । ससर्पे च गृहे वासोमृत्युरेव न संशयः
त्यज दुर्जनसंसर्गं भज साधुसमागमम् । कुरु पुण्यमहोरात्र स्मर नित्यमनित्यताम्
व्यालीकण्ठप्रदेशाह्यपि च फणभृद्भाषणा या च रौद्री या कृष्णा व्याकुलागी रुधिरनयनसंव्याकुला व्याघ्रकल्पा । क्रोधे यैवोग्रवक्त्रा स्फुरदनलशिखा काकजिह्वा कराला सेव्या न स्त्री विदग्धा परपुरगमना भ्रान्तचित्ता विराक्त
सक्तिः सुतोके सुकृतं कृतघ्ने शतिं च वह्नौ (सीतापहौ ह्यतपयैव)?हैमे । उत्पद्यते दैववशात्कदाचिद्वेश्यासु रागो न भवेत्कदाचित्
भुजङ्गमे वेश्मनि दृष्टिदृष्टे व्याधौ चिकित्साविनिवर्तिते च । देहे च बाल्यादिवयो ऽन्विते च काला वृतो ऽसौ लभते धृतिं कः

Transliteration (IAST)

etadādikriyāyuktā sarvasau bhāgyavardhinī / yasyedṛśī bhavedbhāyyā sa devendrona mānuṣaḥ
yasya bhāryā virūpākṣī kaśmalā kalahapriyā / uttarottaravādā syā sā jarā na jarā jarā
yasya bhāryā śritānyañca paraveśmābhikāṅkṣiṇī / kukriyā tyaktalajjā ca sā jarā na jarā jarā
yasya bhāryā guṇajñā ca bhartāramanugāminī / alpālpena tu santuṣṭā sā priyā na priyā priyā
duṣṭā bhāryā śaṭhaṃ mitraṃ bhṛtyaścottaradāyakaḥ / sasarpe ca gṛhe vāsomṛtyureva na saṃśayaḥ
tyaja durjanasaṃsargaṃ bhaja sādhusamāgamam / kuru puṇyamahorātra smara nityamanityatām
vyālīkaṇṭhapradeśāhyapi ca phaṇabhṛdbhāṣaṇā yā ca raudrī yā kṛṣṇā vyākulāgī rudhiranayanasaṃvyākulā vyāghrakalpā / krodhe yaivogravaktrā sphuradanalaśikhā kākajihvā karālā sevyā na strī vidagdhā parapuragamanā bhrāntacittā virākta
saktiḥ sutoke sukṛtaṃ kṛtaghne śatiṃ ca vahnau (sītāpahau hyatapayaiva)?haime / utpadyate daivavaśātkadācidveśyāsu rāgo na bhavetkadācit
bhujaṅgame veśmani dṛṣṭidṛṣṭe vyādhau cikitsāvinivartite ca / dehe ca bālyādivayo 'nvite ca kālā vṛto 'sau labhate dhṛtiṃ kaḥ

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
एतद्etadэтими
आदिādiи прочими
क्रियाkriyāделами
युक्ताyuktāнаделённая
सर्वsarvaвся
सौsauона
भाग्यbhāgyaсчастья
वर्धिनीvardhinīумножающая
यस्यyasyaу кого
ईदृशीīdṛśīтакая
भवेद्bhavedбудет
भाय्याbhāyyāжена
saтот
देवेन्द्रोdevendroвладыка богов
naне
मानुषःmānuṣaḥчеловек
भार्याbhāryāжена
विरूपvirūpaдурного вида
अक्षीakṣīс глазами
कश्मलाkaśmalāнечистая
कलहkalahaссоры
प्रियाpriyāлюбящая
उत्तरuttaraслово
वादाvādāговорящая
स्यात्syātбудет
साта
जराjarāстарость
श्रित्śritприбегшая
आन्यञ्ānyañк иному
परparaчужого
वेश्मveśmaдома
अभिकाङ्क्षिणीabhikāṅkṣiṇīжаждущая
कुक्रियाkukriyāдурных дел
त्यक्तtyaktaоставившая
लज्जाlajjāстыд
caи
गुणguṇaдостоинства
ज्ञाjñāзнающая
भर्तारम्bhartāramза мужем
अनुगामिनीanugāminīследующая
अल्पalpaмалым
अल्पेनalpenaмалым
तुtuже
सन्तुष्टाsantuṣṭāдовольная
दुष्टाduṣṭāдурная
शठंśaṭhaṃлукавый
मित्रंmitraṃдруг
भृत्यश्bhṛtyaśслуга
दायकःdāyakaḥдающий
saсо
सर्पेsarpeзмеёю
गृहेgṛheв доме
वासोvāsoжительство
मृत्युर्mṛtyurсмерть
एवevaже
संशयःsaṃśayaḥсомнения
त्यजtyajaоставь
दुर्जनdurjanaс дурными
संसर्गंsaṃsargaṃобщение
भजbhajaдержись
साधुsādhuс добрыми
समागमम्samāgamamвстречи
कुरुkuruтвори
पुण्यम्puṇyamблагое
अहोरात्रahorātraднём и ночью
स्मरsmaraпомни
नित्यम्nityamвсегда
अनित्यताम्anityatāmнепостоянство
व्यालीvyālīзмеи
कण्ठkaṇṭhaшеи
प्रदेशाpradeśāвида
ह्य्hyведь
अपिapiже
फणभृद्phaṇabhṛdкобры
भाषणाbhāṣaṇāс речью
याкоторая
रौद्रीraudrīгрозная
कृष्णाkṛṣṇāчёрная
व्याकुल्vyākulсмятенными
आगीāgīс членами
रुधिरrudhiraкровавыми
नयनnayanaглазами
संव्याकुलाsaṃvyākulāсмятенная
व्याघ्रvyāghraтигру
कल्पाkalpāподобная
क्रोधेkrodheво гневе
उग्रugraгрозным
वक्त्राvaktrāс лицом
स्फुरद्sphuradсверкающим
अनलanalaогня
शिखाśikhāязыком
काकkākaвороньим
जिह्वाjihvāс языком
करालाkarālāстрашная
सेव्याsevyāда будет чтима
स्त्रीstrīженщина
विदग्धाvidagdhāхитрая
पुरpuraгород
गमनाgamanāходящая
भ्रान्तbhrāntaблуждающим
चित्ताcittāс умом
विराक्तvirāktaотвратившаяся
सक्तिःsaktiḥпривязанность
सुतोकेsutokeк дитяти
सुकृतंsukṛtaṃблагодеяние
कृतघ्नेkṛtaghneнеблагодарному
शतिंśatiṃпокой
वह्नौvahnauв огне
हैमेhaimeв золотом
उत्पद्यतेutpadyateвозникает
दैवdaivaсудьбы
वशात्vaśātпо воле
कदाचिद्kadācidиногда
वेश्यासुveśyāsuк блудницам
रागोrāgoстрасть
भवेत्bhavetда не бывает
कदाचित्kadācitникогда
भुजङ्गमेbhujaṅgameпри змее
वेश्मनिveśmaniв доме
दृष्टिdṛṣṭiвзглядом
दृष्टेdṛṣṭeувиденной
व्याधौvyādhauпри недуге
चिकित्साcikitsāврачеванием
विनिवर्तितेvinivartiteотвращённом
देहेdeheпри теле
बाल्यbālyaс детством
वयोvayoвозрастами
न्वितेnviteнаделённом
कालाkālāвременем
वृतोvṛtoокружённый
लभतेlabhateобретает
धृतिंdhṛtiṃстойкость
कःkaḥкто
Translation

Наделённая этими и прочими делами, она вся умножает счастье; у кого будет такая жена, тот владыка богов, а не человек. У кого жена дурного вида глазами, нечистая, любящая ссоры и на каждое слово говорящая слово, — та старость, и не старость старость. У кого жена прибегла к иному, жаждет чужого дома, дурных дел и оставила стыд, — та старость, и не старость старость. У кого жена знает достоинства, следует за мужем и довольна самым малым, — та милая, и не милая милая. Дурная жена, лукавый друг, прекословящий слуга и жительство в доме со змеёю — это смерть, и нет в том сомнения. Оставь общение с дурными, держись встречи с добрыми, твори благое днём и ночью, помни всегда о непостоянстве. Та, что видом как шея змеи, с речью кобры, грозная, чёрная, со смятенными членами, с кровавыми глазами, смятенная, подобная тигру; во гневе с грозным лицом, со сверкающим языком огня, с вороньим языком, страшная, — да не будет чтима такая женщина: хитрая, ходящая в чужой город, с блуждающим умом, отвратившаяся. Привязанность к дитяти, благодеяние неблагодарному, покой в огне и в золотом — возникает иногда по воле судьбы; но страсти к блудницам да не будет никогда. При змее в доме, увиденной взглядом, при недуге, отвращённом врачеванием, и при теле, наделённом детством и прочими возрастами, — окружённый временем, кто обретает стойкость?

Chapter colophon

iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākhye ācārakāṇḍe bṛhaspatiproktanītisāranirūpaṇaṃ nāmāṣṭottaraśatatamo 'dhyāyaḥ

Version

70142f16da57 · published Sep 2, 2026, 11:06:28 AM UTC

Available inRU

Page between verses with