Garuḍa Purāṇa
The Essence of Statecraft Declared to Śaunaka1.115.64-73
496 / 1147
LinuxTurn pages
Garuḍa Purāṇa · 1.115.64-73
Devanāgarī

त्यजेद्वन्ध्यामष्टमे ऽब्दे नवमे तु मृतप्रिजाम् । एकादशे स्त्रीजननीं सद्यश्चाप्रियावादिनीम्
अनर्थित्वान्मनुष्याणां भिया परिजनस्य च । अर्थादपेतमर्यादास्त्रयस्तिष्ठन्ति भर्तृषु
अश्वं श्रान्तं गजं मत्तं गावः प्रथमसूतिकाः । अनूदके च मण्डूकान्प्राज्ञो दूरेण वर्जयेत्
अर्थातुराणां न सुहृन्न बन्धुः कामातुराणां न भयं न लज्जा । चिन्तातुराणां न सुखं न निद्रा क्षुधातुराणां न बलं न तेजः
कुतो निद्रा दरिद्रस्य परप्रेष्यवरस्य च । परनारीप्रसक्तस्य परद्रव्यहरस्य च
सुखं स्वपित्यनृणवान्व्याधिमुक्तश्च यो नरः । सावकाशस्तु वै भुङ्क्ते यस्तु दारैर्न सङ्गतः
अम्भसः परिमाणे उन्नतं कमलं भवेत् । स्वस्वामिना बलवता भृत्यो भवति गर्वितः
स्थानस्थितस्य पद्मस्य मित्रे वरुणभास्करौ । स्थानच्युतस्य तस्यैव क्लेदशोषणकारकौ
ये पदस्थस्य मित्त्राणि ते तस्य रिपुतां गताः । भानोः पद्मे जले प्रीतिः स्थलोद्धरणशोषणः
स्थानस्थितानि पूज्यन्ते पूज्यन्ते च पदे स्थिताः । स्थानभ्रष्टा न पूज्यन्ते केशा दन्ता नखा नराः

Transliteration (IAST)

tyajedvandhyāmaṣṭame 'bde navame tu mṛtaprijām / ekādaśe strījananīṃ sadyaścāpriyāvādinīm
anarthitvānmanuṣyāṇāṃ bhiyā parijanasya ca / arthādapetamaryādāstrayastiṣṭhanti bhartṛṣu
aśvaṃ śrāntaṃ gajaṃ mattaṃ gāvaḥ prathamasūtikāḥ / anūdake ca maṇḍūkānprājño dūreṇa varjayet
arthāturāṇāṃ na suhṛnna bandhuḥ kāmāturāṇāṃ na bhayaṃ na lajjā / cintāturāṇāṃ na sukhaṃ na nidrā kṣudhāturāṇāṃ na balaṃ na tejaḥ
kuto nidrā daridrasya parapreṣyavarasya ca / paranārīprasaktasya paradravyaharasya ca
sukhaṃ svapityanṛṇavānvyādhimuktaśca yo naraḥ / sāvakāśastu vai bhuṅkte yastu dārairna saṅgataḥ
ambhasaḥ parimāṇe unnataṃ kamalaṃ bhavet / svasvāminā balavatā bhṛtyo bhavati garvitaḥ
sthānasthitasya padmasya mitre varuṇabhāskarau / sthānacyutasya tasyaiva kledaśoṣaṇakārakau
ye padasthasya mittrāṇi te tasya riputāṃ gatāḥ / bhānoḥ padme jale prītiḥ sthaloddharaṇaśoṣaṇaḥ
sthānasthitāni pūjyante pūjyante ca pade sthitāḥ / sthānabhraṣṭā na pūjyante keśā dantā nakhā narāḥ

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
त्यजेद्tyajedда оставит
वन्ध्याम्vandhyāmбесплодную
अष्टमेaṣṭameна восьмом
ब्देbdeгоду
नवमेnavameна девятом
तुtuже
मृतmṛtaумирающих
प्रिजाम्prijāmс детьми
एकादशेekādaśeна одиннадцатом
स्त्रीstrīдевочек
जननींjananīṃрождающую
सद्यश्sadyaśтотчас
caи
अप्रियाapriyāнеприятно
वादिनीम्vādinīmговорящую
अनर्थित्वान्anarthitvānот нежелания
मनुष्याणांmanuṣyāṇāṃлюдей
भियाbhiyāстрахом
परिजनस्यparijanasyaчеляди
अर्थाद्arthādот нужды
अपेतapetaотпавшие
मर्यादास्maryādāsот предела
त्रयस्trayasтрое
तिष्ठन्तिtiṣṭhantiстоят
भर्तृषुbhartṛṣuпри мужьях
अश्वंaśvaṃконя
श्रान्तंśrāntaṃусталого
गजंgajaṃслона
मत्तंmattaṃбуйного
गावःgāvaḥкоров
प्रथमprathamaвпервые
सूतिकाःsūtikāḥотелившихся
अनूदकेanūdakeв безводье
मण्डूकान्maṇḍūkānлягушек
प्राज्ञोprājñoразумный
दूरेणdūreṇaиздали
वर्जयेत्varjayetда избегает
अर्थarthaдобром
आतुराणांāturāṇāṃу одержимых
naнет
सुहृन्suhṛnдруга
बन्धुःbandhuḥродича
कामkāmaвожделением
भयंbhayaṃстраха
लज्जाlajjāстыда
चिन्ताcintāзаботой
सुखंsukhaṃсчастья
निद्राnidrāсна
क्षुध्kṣudhголодом
बलंbalaṃсилы
तेजःtejaḥблеска
कुतोkutoоткуда
दरिद्रस्यdaridrasyaу бедняка
परparaчужого
प्रेष्यpreṣyaпосыльного
वरस्यvarasyaу лучшего
नारीnārīк жёнам
प्रसक्तस्यprasaktasyaу привязанного
द्रव्यdravyaдобро
हरस्यharasyaу крадущего
सुखंsukhaṃсладко
स्वपित्य्svapityспит
अनृणवान्anṛṇavānбездолжный
व्याधिvyādhiот недуга
मुक्तश्muktaśсвободный
योyoкоторый
नरःnaraḥчеловек
सावकाशस्sāvakāśasна просторе
वैvaiпоистине
भुङ्क्तेbhuṅkteвкушает
यस्yasкто
दारैर्dārairс жёнами
सङ्गतःsaṅgataḥсвязан
अम्भसःambhasaḥводы
परिमाणेparimāṇeпо мере
उन्नतंunnataṃвысок
कमलंkamalaṃлотос
भवेत्bhavetбывает
स्वsvaсвоим
स्वामिनाsvāmināгосподином
बलवताbalavatāсильным
भृत्योbhṛtyoслуга
भवतिbhavatiбывает
गर्वितःgarvitaḥгорд
स्थानsthānaна месте
स्थितस्यsthitasyaу стоящего
पद्मस्यpadmasyaу лотоса
मित्रेmitreдрузья
वरुणvaruṇaВаруна
भास्करौbhāskarauи солнце
च्युतस्यcyutasyaу сошедшего
तस्यैवtasyaivaу него же
क्लेदkledaгниение
शोषणśoṣaṇaиссушение
कारकौkārakauтворящие
येyeкоторые
पदस्थस्यpadasthasyaу стоящего в чине
मित्त्राणिmittrāṇiдрузья
तेteте
तस्यtasyaего
रिपुतांriputāṃвраждебность
गताःgatāḥобрели
भानोःbhānoḥу солнца
पद्मेpadmeк лотосу
जलेjaleв воде
प्रीतिःprītiḥприязнь
स्थल्sthalна суше
ओद्धरणoddharaṇaизвлечение
शोषणःśoṣaṇaḥиссушение
स्थितानिsthitāniстоящие
पूज्यन्तेpūjyanteчтимы
पदेpadeв чине
स्थिताःsthitāḥстоящие
भ्रष्टाbhraṣṭāвыпавшие
केशाkeśāволосы
दन्ताdantāзубы
नखाnakhāногти
नराःnarāḥлюди
Translation

Бесплодную да оставит он на восьмом году, на девятом — ту, чьи дети умирают, на одиннадцатом — рождающую одних девочек, а говорящую неприятное — тотчас. От нежелания людей и от страха перед челядью, отпавшие от предела из нужды, — таковы трое, что остаются при мужьях. Усталого коня, буйного слона, впервые отелившихся коров и лягушек в безводье разумный да избегает издали. У одержимых добром нет ни друга, ни родича; у одержимых вожделением нет ни страха, ни стыда; у одержимых заботой нет ни счастья, ни сна; у одержимых голодом нет ни силы, ни блеска. Откуда сон у бедняка, у лучшего из чужих посыльных, у привязанного к чужим жёнам и у крадущего чужое добро? Сладко спит человек бездолжный и свободный от недуга, и поистине вкушает на просторе тот, кто не связан с жёнами. По мере воды бывает высок лотос, а сильным господином бывает горд слуга. Лотосу, стоящему на своём месте, друзья — Варуна и солнце; а сошедшему с места они же творят гниение и иссушение. Кто были друзьями стоящему в чине, те обретают к нему враждебность: солнце любит лотос в воде, а извлечённый на сушу иссушает. Стоящие на своём месте чтимы, и чтимы стоящие в чине; а выпавшие с места не чтимы — волосы, зубы, ногти и люди.

Version

375fb55db029 · published Sep 2, 2026, 12:03:58 PM UTC

Available inRU

Page between verses with