Bhīṣma
इष्ट्वा वै वाश्वमेधादीन्दद्याद्दानानि यो नरः । आरामोद्यानवाप्यादेः प्रपायाश्चैव कारकः
कुमारीं ब्राह्मणानां तु विवाहयति शक्तितः । विद्यादो ऽभयदश्चैव न प्रेतो जायते नरः
शूद्रान्नेन तु भुक्तेन जठरस्थेन यो मृतः । दुर्मृत्युना मृतो यश्च स प्रेतो जायते नरः
अयाज्ययाजकश्चैव याज्यानां च विवर्जकः । कारुभिश्च रतो नित्यं स प्रेतो जायते नरः
कृत्वा मद्यपसम्पर्कं मद्यपस्त्रीनिषेवणम् । अज्ञानाद्भक्षयन्मांसं स प्रेतो जायते नरः
देवद्रव्यं च ब्रह्मस्वं गुरुद्रव्यं तथैव च । कन्यां ददाति शुल्केन स प्रेतो जायते नरः
मातरं भगिनीं भार्यां स्नुषां दुहितरं तथाः । अदृष्टदोषास्त्यजति स प्रेतो जादृ
न्यासापहर्ता मित्रध्रुक्परदाररतः सदा । विश्वासघाती कूटश्च स प्रेदृ
भ्रातृध्रुग्ब्रह्महा गोघ्नः सुरापो गुरुतल्पगः । कुलमार्गं परित्यज्य ह्यनृतोक्तौ सदा रतः । हर्ता हेम्नश्च भूमेश्च स प्रेदृ
भीष्म उवाच । एवं ब्रुवति वै विप्रे आकाशे दुन्दुभिस्वनः । अपतत्पुष्पवर्षं च देवर्मुक्तं द्विजोपरि
पञ्च देवविमानानि प्रेतानामागतानि वै । स्वर्गं गता विमानैस्ते दिव्यैः संपृच्छ्य तं मुनिम्
ज्ञानं विप्रस्य सम्भाषात्पुण्यसंकीर्तनेन च । प्रेताः पापविनिर्मुक्ताः परं पदमवाप्नुयुः
सूत उवाच । इदमाख्यानकं श्रुत्वा कम्पितो ऽश्वत्थपत्रवत् । मानुषाणां हितार्थाय गरुडः पृष्टवान्पुनः
iṣṭvā vai vāśvamedhādīndadyāddānāni yo naraḥ / ārāmodyānavāpyādeḥ prapāyāścaiva kārakaḥ
kumārīṃ brāhmaṇānāṃ tu vivāhayati śaktitaḥ / vidyādo 'bhayadaścaiva na preto jāyate naraḥ
śūdrānnena tu bhuktena jaṭharasthena yo mṛtaḥ / durmṛtyunā mṛto yaśca sa preto jāyate naraḥ
ayājyayājakaścaiva yājyānāṃ ca vivarjakaḥ / kārubhiśca rato nityaṃ sa preto jāyate naraḥ
kṛtvā madyapasamparkaṃ madyapastrīniṣevaṇam / ajñānādbhakṣayanmāṃsaṃ sa preto jāyate naraḥ
devadravyaṃ ca brahmasvaṃ gurudravyaṃ tathaiva ca / kanyāṃ dadāti śulkena sa preto jāyate naraḥ
mātaraṃ bhaginīṃ bhāryāṃ snuṣāṃ duhitaraṃ tathāḥ / adṛṣṭadoṣāstyajati sa preto jādṛ
nyāsāpahartā mitradhrukparadārarataḥ sadā / viśvāsaghātī kūṭaśca sa predṛ
bhrātṛdhrugbrahmahā goghnaḥ surāpo gurutalpagaḥ / kulamārgaṃ parityajya hyanṛtoktau sadā rataḥ / hartā hemnaśca bhūmeśca sa predṛ
bhīṣma uvāca / evaṃ bruvati vai vipre ākāśe dundubhisvanaḥ / apatatpuṣpavarṣaṃ ca devarmuktaṃ dvijopari
pañca devavimānāni pretānāmāgatāni vai / svargaṃ gatā vimānaiste divyaiḥ saṃpṛcchya taṃ munim
jñānaṃ viprasya sambhāṣātpuṇyasaṃkīrtanena ca / pretāḥ pāpavinirmuktāḥ paraṃ padamavāpnuyuḥ
sūta uvāca / idamākhyānakaṃ śrutvā kampito 'śvatthapatravat / mānuṣāṇāṃ hitārthāya garuḍaḥ pṛṣṭavānpunaḥ
…кто, принеся ашвамедху и прочие жертвы, даёт даяния; кто устраивает сад, рощу, пруд и водопой; кто по силам выдаёт деву замуж за брахманов; кто даёт знание и даёт безопасность — тот не рождается претою. А кто умер с пищею шудры, съеденною и пребывающею в чреве, и кто умер дурною смертью, — тот рождается претою. Жрец у недостойных жертвы, отвергающий достойных её, постоянно привязанный к ремесленникам, — тот рождается претою. Кто вступил в общение с пьющими хмельное и сожительствовал с пьющею женщиной, кто по неведению вкушает мясо, — тот рождается претою. Кто берёт достояние богов, брахмана и наставника, кто отдаёт деву за плату, — тот рождается претою. Кто покидает мать, сестру, жену, невестку или дочь, за которыми не видно вины, — тот рождается претою. Присвоивший вверенное, вероломный к другу, всегда привязанный к чужой жене, предающий доверие и лживый — тот рождается претою. Вероломный к брату, убийца брахмана, убийца коровы, пьющий хмельное, осквернивший ложе наставника, оставивший путь своего рода, всегда усердный во лживой речи, похититель золота и земли — тот рождается претою. Бхишма сказал: когда брахман говорил так, раздался в небе звук литавр, и пал на него цветочный дождь, испущенный богами. Пять божественных колесниц пришли для прет; и они, простившись с тем мудрецом, ушли на небо на дивных колесницах. От беседы с брахманом, знанием его и святым прославлением преты, освобождённые от греха, достигли высшего состояния. Сута сказал: услышав это сказание, Гаруда затрепетал, как лист ашваттхи, и ради блага людей спросил снова.
iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe uttarakhaṇḍe dvitīyāṃśe dharmakāṇḍe pretakalpe bhīṣmayudhiṣṭhirasaṃvāde pretatvotpattitanmuktipañcapretopākhyānanirūpaṇaṃ nāma dvāviṃśo 'dhyāyaḥ
d5cdc3e1add9 · published Sep 3, 2026, 12:48:19 AM UTC
Available inRUPage between verses with
Спасающие дела названы прежде губящих: жертва, сад, пруд, водопой, помощь в замужестве, обучение и — последним — «даяние безопасности». Всё это делается для других.\n\nПреты уходят не за обряд, а за разговор. Ничего не поднесено и не совершено — брахман просто ответил на их вопрос и назвал, как не стать таким.\n\nГаруда, выслушав, затрепетал, как лист ашваттхи, — и тут же спросил снова. Ужас не остановил вопроса, и спрашивает он опять не о себе, а ради людей.