Garuḍa Purāṇa
On the Funeral Rites2.34.14-26
1088 / 1147
LinuxTurn pages
Garuḍa Purāṇa · 2.34.14-26
Devanāgarī

चतुर्थे सञ्चयः कार्यः चतुर्थे?वापि साग्निके । अस्थिसञ्चयनं कार्यं दद्यादापाञ्जलिं ततः
न पूर्वाह्ने न मध्याह्ने नापराह्ने न सन्धिषु । याते प्रथमयामे तु दद्यादापजलाञ्जंलीन्
पुत्त्रेण दत्ते ते सर्वे गोत्रिणो हितबान्धवाः । स्वजात्यैः परजात्यैश्च देयो नद्यां जलाञ्जलिः
गन्तव्यं नैव विप्रेण दातुं शीघ्रं जलाञ्जलिम् । निवृत्ताश्च यदा नार्यो लोकाचारः सदाभवेत्
पञ्चत्वञ्च गते शूद्रे यः काष्ठं नयते चिताम् । अनुव्रजेद्यदा विप्रस्त्रिरात्रमशुचिर्भवेत्
त्रिरात्रे च ततः पूर्णे नदीं गच्छेत् समुद्रगाम् । प्राणायामशतं कृत्वा घृतं प्राश्य विशुध्यति
शूद्रो गच्छति सर्वत्र वैश्यस्त्रिषु द्वयोः परः । गच्छति स्वीयवर्णेषु दातुं प्रेते जलाञ्जलिम्
दत्ते जलाञ्जलौ पश्चाद्विदध्याद्दन्तधावनम् । त्यजन्ति गोत्रिणः सर्वे दिनानि नव काश्यप
जलाञ्जलिं तथा दातुं गच्छन्ति द्विजसत्तमाः । यत्र स्थाने मृतो यस्तु अध्वन्यपि गृहे ऽपि वा । विश्लेषस्तु ततः स्थानान्न क्वचिद्विहितो बुधैः
स्त्रीजनश्चाग्रतो गच्छेत् पृष्ठतो नवसञ्चयः । आचमनं विधातव्यं पाषाणोपरि संस्थितैः
यवांश्च सर्षपान् दूर्वाः पूर्णपात्रे विलोकयेत् । प्राशयेन्निम्बपत्राणि स्नेहस्नानं समाचरेत्
गोत्रिभिर्न च कर्तव्यं गृहान्नञ्च न भोजयेत् । भुञ्जीत मृन्मये पात्रे उत्तानञ्च विवर्जयेत्
मृतकस्य गुणा ग्राह्या यमगाथां समुद्गिरेत् । शुभाशुभे च ध्यातव्ये पूर्वकर्मोपसञ्चिते

Transliteration (IAST)

caturthe sañcayaḥ kāryaḥ caturthe?vāpi sāgnike / asthisañcayanaṃ kāryaṃ dadyādāpāñjaliṃ tataḥ
na pūrvāhne na madhyāhne nāparāhne na sandhiṣu / yāte prathamayāme tu dadyādāpajalāñjaṃlīn
puttreṇa datte te sarve gotriṇo hitabāndhavāḥ / svajātyaiḥ parajātyaiśca deyo nadyāṃ jalāñjaliḥ
gantavyaṃ naiva vipreṇa dātuṃ śīghraṃ jalāñjalim / nivṛttāśca yadā nāryo lokācāraḥ sadābhavet
pañcatvañca gate śūdre yaḥ kāṣṭhaṃ nayate citām / anuvrajedyadā viprastrirātramaśucirbhavet
trirātre ca tataḥ pūrṇe nadīṃ gacchet samudragām / prāṇāyāmaśataṃ kṛtvā ghṛtaṃ prāśya viśudhyati
śūdro gacchati sarvatra vaiśyastriṣu dvayoḥ paraḥ / gacchati svīyavarṇeṣu dātuṃ prete jalāñjalim
datte jalāñjalau paścādvidadhyāddantadhāvanam / tyajanti gotriṇaḥ sarve dināni nava kāśyapa
jalāñjaliṃ tathā dātuṃ gacchanti dvijasattamāḥ / yatra sthāne mṛto yastu adhvanyapi gṛhe 'pi vā / viśleṣastu tataḥ sthānānna kvacidvihito budhaiḥ
strījanaścāgrato gacchet pṛṣṭhato navasañcayaḥ / ācamanaṃ vidhātavyaṃ pāṣāṇopari saṃsthitaiḥ
yavāṃśca sarṣapān dūrvāḥ pūrṇapātre vilokayet / prāśayennimbapatrāṇi snehasnānaṃ samācaret
gotribhirna ca kartavyaṃ gṛhānnañca na bhojayet / bhuñjīta mṛnmaye pātre uttānañca vivarjayet
mṛtakasya guṇā grāhyā yamagāthāṃ samudgiret / śubhāśubhe ca dhyātavye pūrvakarmopasañcite

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
चतुर्थेcaturtheв четвёртый
सञ्चयःsañcayaḥсобирание костей
कार्यःkāryaḥдолжно быть совершено
साग्निकेsāgnikeу имеющего огонь
अस्थिसञ्चयनंasthisañcayanaṃсобирание костей
दद्याद्dadyādда даст
आपाञ्जलिंāpāñjaliṃпригоршню воды
ततःtataḥзатем
पूर्वाह्नेpūrvāhneдо полудня
मध्याह्नेmadhyāhneв полдень
अपराह्नेaparāhneпосле полудня
सन्धिषुsandhiṣuв сумерки
यातेyāteпо прошествии
प्रथमयामेprathamayāmeпервой стражи
जलाञ्जलीन्jalāñjalīnпригоршни воды
पुत्रेणputreṇaсыном
दत्तेdatteпри данных
तेteте
सर्वेsarveвсе
गोत्रिणोgotriṇoсородичи
हितबान्धवाःhitabāndhavāḥдоброжелательные родные
स्वजात्यैःsvajātyaiḥсвоей касты
परजात्यैश्parajātyaiśиной касты
देयोdeyoдолжна быть подана
नद्यांnadyāṃв реке
जलाञ्जलिःjalāñjaliḥпригоршня воды
गन्तव्यंgantavyaṃдолжно идти
नैवnaivaвовсе не
विप्रेणvipreṇaбрахману
दातुंdātuṃдавать
शीघ्रंśīghraṃспешно
निवृत्ताश्nivṛttāśвернувшиеся
यदाyadāкогда
नार्योnāryoженщины
लोकाचारःlokācāraḥмирской обычай
सदाsadāвсегда
भवेत्bhavetбывает
पञ्चत्वंpañcatvaṃкончины
गतेgateдостигшем
शूद्रेśūdreпри шудре
यःyaḥкто
काष्ठंkāṣṭhaṃполено
नयतेnayateнесёт
चिताम्citāmна костёр
अनुव्रजेद्anuvrajedследует
विप्रस्viprasбрахман
त्रिरात्रम्trirātramтри ночи
अशुचिर्aśucirнечистым
त्रिरात्रेtrirātreпо трёх ночах
पूर्णेpūrṇeисполнившихся
नदींnadīṃк реке
गच्छेत्gacchetда пойдёт
समुद्रगाम्samudragāmтекущей в океан
प्राणायामशतंprāṇāyāmaśataṃсотню пранаям
कृत्वाkṛtvāсовершив
घृतंghṛtaṃтоплёное масло
प्राश्यprāśyaвкусив
विशुध्यतिviśudhyatiочищается
शूद्रोśūdroшудра
गच्छतिgacchatiидёт
सर्वत्रsarvatraвезде
वैश्यस्vaiśyasвайшья
त्रिषुtriṣuк трём
द्वयोःdvayoḥк двум
परःparaḥиной
स्वीयवर्णेषुsvīyavarṇeṣuк своим сословиям
प्रेतेpreteпрете
जलाञ्जलिम्jalāñjalimпригоршню воды
पश्चाद्paścādзатем
विदध्याद्vidadhyādда совершит
दन्तधावनम्dantadhāvanamчистку зубов
त्यजन्तिtyajantiоставляют
दिनानिdināniдней
नवnavaдевять
काश्यपkāśyapaо сын Кашьяпы
द्विजसत्तमाःdvijasattamāḥлучшие из дваждырождённых
यत्रyatraгде
स्थानेsthāneв месте
मृतोmṛtoумер
अध्वन्य्adhvanyв пути
गृहेgṛheв доме
विश्लेषस्viśleṣasперенесение
स्थानान्sthānānс места
क्वचिद्kvacidнигде
विहितोvihitoпредписано
बुधैःbudhaiḥмудрыми
स्त्रीजनश्strījanaśженщины
अग्रतोagratoвпереди
पृष्ठतोpṛṣṭhatoпозади
नवसञ्चयःnavasañcayaḥновое собрание
आचमनंācamanaṃполоскание рта
विधातव्यंvidhātavyaṃдолжно быть совершено
पाषाणोपरिpāṣāṇopariна камне
संस्थितैःsaṃsthitaiḥстоящими
यवांश्yavāṃśячмень
सर्षपान्sarṣapānгорчицу
दूर्वाःdūrvāḥтраву дурва
पूर्णपात्रेpūrṇapātreв полном сосуде
विलोकयेत्vilokayetда оглядят
प्राशयेन्prāśayenда пожуют
निम्बपत्राणिnimbapatrāṇiлистья нимбы
स्नेहस्नानंsnehasnānaṃомовение с маслом
समाचरेत्samācaretда совершат
गोत्रिभिर्gotribhirсородичами
कर्तव्यंkartavyaṃдолжно быть совершено
गृहान्नञ्gṛhānnañдомашнюю пищу
भोजयेत्bhojayetда не кормит
भुञ्जीतbhuñjītaда вкушает
मृन्मयेmṛnmayeв глиняном
उत्तानञ्uttānañлёжа навзничь
विवर्जयेत्vivarjayetда избегает
मृतकस्यmṛtakasyaумершего
गुणाguṇāдостоинства
ग्राह्याgrāhyāдолжны быть помянуты
यमगाथांyamagāthāṃпеснь Ямы
समुद्गिरेत्samudgiretда произнесёт
शुभाशुभेśubhāśubheблагое и неблагое
ध्यातव्येdhyātavyeдолжно быть помыслено
पूर्वकर्मोपसञ्चितेpūrvakarmopasañciteнакопленные прежними деяниями
caи
caи
caи
caи
caи
caи
caи
caи
caи
caи
naне
naне
naне
naне
naне
naне
तुtuже
तुtuже
तुtuже
तुtuже
तुtuже
वाили
वाили
वाили
वाили
अपिapiтакже
अपिapiтакже
अपिapiтакже
अपिapiтакже
हिhiведь
हिhiведь
saон
saон
एवevaименно
एवevaименно
तथाtathāтакже
तथाtathāтакже
तथाtathāтакже
खगkhagaо птица
Translation

В четвёртый день должно быть совершено собирание костей, а у имеющего огонь — тоже в четвёртый; и затем да даст он пригоршню воды. Не до полудня, не в полдень, не после полудня и не в сумерки: по прошествии первой стражи да подаст он пригоршни воды. И когда они даны сыном, все сородичи и доброжелательные родные, своей касты и иной, подают пригоршню воды в реке. Брахману не должно идти подавать пригоршню воды спешно; а когда женщины вернулись, всегда бывает мирской обычай. Если брахман, при шудре, достигшем кончины, несёт полено на костёр и следует за ним, он три ночи бывает нечист; а по исполнении трёх ночей да пойдёт он к реке, текущей в океан, и, совершив сотню пранаям и вкусив топлёного масла, очищается. Шудра идёт везде, вайшья — к трём, иной — к двум; и идут они к своим сословиям, чтобы подать прете пригоршню воды. Подав пригоршню воды, да совершит он затем чистку зубов. Все сородичи оставляют это на девять дней, о сын Кашьяпы; и лучшие из дваждырождённых идут подать пригоршню воды. В каком месте кто умер — в пути ли, в доме ли, — перенесение с того места нигде мудрыми не предписано. Женщины идут впереди, а позади — новое собрание; полоскание рта должно быть совершено стоящими на камне. Ячмень, горчицу и траву дурва в полном сосуде да оглядят они, пожуют листья нимбы и совершат омовение с маслом. Сородичами не должно совершаться иного, и домашнею пищей он да не кормит; да вкушает он в глиняном сосуде и избегает лежать навзничь. Достоинства умершего должны быть помянуты, и да произнесёт он песнь Ямы; и должно быть помыслено благое и неблагое, накопленное прежними деяниями.

Version

761bf52eeada · published Sep 3, 2026, 2:00:46 AM UTC

Available inRU

Page between verses with