न भवेत् यदा स गोत्रो परो ऽपि विधिमाचरेत् । भार्या वा पुरुषः कश्चित् तुष्टश्च कुरुते स्त्रियः
प्रथमे ऽहनि यः पिण्डो दीयते विधिपूर्वकम् । अन्नाद्येन च तेनैव सर्वश्राद्धानि कारयेत्
अमन्त्रं कारयेच्छ्राद्धं दशाहं नामगोत्रतः । श्राद्धं कृतन्तु यैर्वस्त्रैस्तानि त्यक्त्वा गृहं विशेत्
असगोत्रः सगोत्रो वा यदि स्त्री यदि वा पुमान् । प्रथमे ऽहनि यः कुर्यात् स दशाहं समापयेत्
जीवस्य दशभिः पिण्डैर्देहो निष्पाद्यते ध्रुवम् । वृद्धिश्च दशभिर्मासैर्गर्भस्थस्य यथा भवेत्
आशौचं यावदेतस्य तावत् पिण्डोदकक्रिया । चतुर्णामपि वर्णानामेष एव विधिः स्मृतः
यत्र त्रिरात्रमाशौचं तत्रादौ त्रीन् प्रदापयेत् । चतुरस्तु द्वितीये ऽह्नि तृतीये त्रींश्तथैव च
पृथक् शरावयोर्दद्यादेकाहं क्षीरमम्बु च । एकोद्दिष्टन्तु वै श्राद्धं चतुर्थे ऽहनि कारयेत्
प्रथमे ऽहनि यः पिण्डस्तेन मूर्धा प्रजायते । चक्षुः श्रोत्रञ्च नासा च द्वितीये ऽह्नि प्रजायते
गण्डौ वक्त्रं तथा ग्रीवा तृतीये ऽहनि जायते । हृदयं कुक्षिरुदरं चतुर्थे तद्वदेव हि
कटिपृष्ठं गुदञ्चापि पञ्चमे ऽहनि जायते । षष्ठे ऊरू च विज्ञेये सप्तमे गुल्फसम्भवः
अष्टमे दिवसे प्राप्ते जङ्घे च भवतो ऽण्डज । पादौ च नवमे ज्ञेयौ दशमे बलवत्क्षुधा
एकादशाहे यः पिण्डस्तं दद्यादामिषेण तु । सिद्धान्नं तस्य दातव्यं कृशराः पूपकाः पयः । प्रक्षाल्य विप्रचरणावर्घ्यं धूपञ्च दीपक्रम्
na bhavet yadā sa gotro paro 'pi vidhimācaret / bhāryā vā puruṣaḥ kaścit tuṣṭaśca kurute striyaḥ
prathame 'hani yaḥ piṇḍo dīyate vidhipūrvakam / annādyena ca tenaiva sarvaśrāddhāni kārayet
amantraṃ kārayecchrāddhaṃ daśāhaṃ nāmagotrataḥ / śrāddhaṃ kṛtantu yairvastraistāni tyaktvā gṛhaṃ viśet
asagotraḥ sagotro vā yadi strī yadi vā pumān / prathame 'hani yaḥ kuryāt sa daśāhaṃ samāpayet
jīvasya daśabhiḥ piṇḍairdeho niṣpādyate dhruvam / vṛddhiśca daśabhirmāsairgarbhasthasya yathā bhavet
āśaucaṃ yāvadetasya tāvat piṇḍodakakriyā / caturṇāmapi varṇānāmeṣa eva vidhiḥ smṛtaḥ
yatra trirātramāśaucaṃ tatrādau trīn pradāpayet / caturastu dvitīye 'hni tṛtīye trīṃśtathaiva ca
pṛthak śarāvayordadyādekāhaṃ kṣīramambu ca / ekoddiṣṭantu vai śrāddhaṃ caturthe 'hani kārayet
prathame 'hani yaḥ piṇḍastena mūrdhā prajāyate / cakṣuḥ śrotrañca nāsā ca dvitīye 'hni prajāyate
gaṇḍau vaktraṃ tathā grīvā tṛtīye 'hani jāyate / hṛdayaṃ kukṣirudaraṃ caturthe tadvadeva hi
kaṭipṛṣṭhaṃ gudañcāpi pañcame 'hani jāyate / ṣaṣṭhe ūrū ca vijñeye saptame gulphasambhavaḥ
aṣṭame divase prāpte jaṅghe ca bhavato 'ṇḍaja / pādau ca navame jñeyau daśame balavatkṣudhā
ekādaśāhe yaḥ piṇḍastaṃ dadyādāmiṣeṇa tu / siddhānnaṃ tasya dātavyaṃ kṛśarāḥ pūpakāḥ payaḥ / prakṣālya vipracaraṇāvarghyaṃ dhūpañca dīpakram
Шраддха одиннадцатого дня названа общею; у каждого из четырёх сословий омовение называется совершаемым ради очищения. Совершив обряд одиннадцатого дня и снова омывшись, он становится чист. Кто даст брахману ложе, как сказано, — оно даёт освобождение прете. Если нет сородича, устав да совершит и чужой; или жена, или какой-либо человек, а довольный совершает и для женщин. Та пинда, что даётся в первый день по уставу, — тою же самою пищей да совершит он и все шраддхи. Десять дней да совершает он шраддху без мантр, с именем и родом; и, оставив те одежды, в которых совершена шраддха, да войдёт он в дом. Не сородич или сородич, женщина или мужчина — кто совершил в первый день, тот пусть и завершит десять дней. Десятью пиндами непременно создаётся тело живого — как рост у пребывающего во чреве бывает десятью месяцами. Покуда у него нечистота, дотоле и обряд пинды и воды; и у четырёх сословий помянут этот же устав. Где нечистота три ночи, там сперва да велит он подать три, во второй день четыре, а в третий также три. Отдельно в двух черепках один день — молоко и воду; а экоддишту да совершит в четвёртый день. Пиндою первого дня рождается голова, во второй день рождаются глаз, слух и нос; в третий — щёки, лицо и шея; в четвёртый так же сердце, бок и живот; в пятый рождаются поясница, спина и задний проход; в шестой должны быть узнаны бёдра, в седьмой — возникновение лодыжек; на наступивший восьмой день бывают голени, о рождённый из яйца; в девятый должны быть узнаны стопы, а в десятый — сильный голод. Пинду одиннадцатого дня дают с мясом; и должна быть дана ему варёная пища, каша из риса с сезамом, лепёшки и молоко. Омыв стопы брахмана — почётную воду, курение и светильник.
eecff0210043 · published Sep 3, 2026, 2:00:46 AM UTC
Available inRUPage between verses with
Кто начал обряд в первый день, тот его и завершает — будь то не сородич, женщина или чужой человек. Право закрепляется за начавшим, а не за родством.\n\nДесять пинд прямо сопоставлены с десятью месяцами во чреве. Погребение описано теми же словами, что и вынашивание.\n\nОдежду, в которой совершали обряд, оставляют перед входом в дом. Порог отделяет сделанное от жилого — так же, как ранее умершего выносили не через ту дверь.