पुनश् चायं स्वशक्तैर् आविर्भावितैर् विभावानुभावव्यभिचारिभिर् आत्मेव राजेव वा प्रकृतिभिर् उद्भूतैश्वर्यः स्थायीति नाम्ना वैशिष्ट्यं गच्छन् तैर् मिलितः शान्त इति दास्यम् इति सख्यम् इति वात्सल्यम् इति उज्ज्वल इति लब्धविभेदो रसो भवति । यो हि रसो वै सः, रसं ह्य् एवायं लब्ध्वानन्दी भवति इति श्रुत्याभिधीयते । अयम् अन्यत्रावतारेऽवतारिणि वा सम्भवन्न् अपि स्वयं सम्पूर्तिमानं तत्र तत्रालभमानो व्रजेन्द्रनन्दन एव स्वकाष्ठां लभते नदनदीतडागादिषु सम्भवद् अपि यथा समुद्र एव जलनिधित्वम् । यो हि भावस्य प्रथमपरिणताव् एव उत्पद्यमान एव प्रेमणि मूर्त एव रसः साक्षाद् एव तद्वता भक्तेनानुभूयत इति
punaś cāyaṁ sva-śaktair āvirbhāvitair vibhāvānubhāva-vyabhicāribhir ātmeva rājeva vā prakṛtibhir udbhūtaiśvaryaḥ sthāyīti nāmnā vaiśiṣṭyaṁ gacchan tair militaḥ śānta iti dāsyam iti sakhyam iti vātsalyam iti ujjvala iti labdha-vibhedo raso bhavati | yo hi raso vai saḥ, rasaṁ hy evāyaṁ labdhvānandī bhavati iti śrutyābhidhīyate | ayam anyatrāvatāre'vatāriṇi vā sambhavann api svayaṁ sampūrtimānaṁ tatra tatrālabhamāno vrajendra-nandana eva svakāṣṭhāṁ labhate nada-nadī-taḍāgādiṣu sambhavad api yathā samudra eva jala-nidhitvam | yo hi bhāvasya prathama-pariṇatāv eva utpadyamāna eva premaṇi mūrta eva rasaḥ sākṣād eva tadvatā bhaktenānubhūyata iti
Далее, бхава со своими силами — явленными вибхавами, анубхавами и преходящими чувствами, — как душа или как царь с подданными, являет своё владычество и под именем «постоянного чувства» (sthāyī) обретает особенность; соединившись с ними, она становится расой, разделяясь на шанту, дасью, сакхью, ватсалью и уджджвалу. О ней шрути говорит: «Он — раса; лишь обретя расу, человек становится блаженным». Хотя она бывает и в других воплощениях или в их источнике, полноты своей там не достигает и достигает своего предела лишь в сыне царя Враджа — как вода бывает и в реках, речках и прудах, но сокровищница вод — лишь океан. Когда бхава впервые созревает и рождается према, раса в ней становится воплощённой и переживается преданным воочию.
c32b49301d2c · published Sep 28, 2026, 4:01:06 PM UTC
Available inRUPage between verses with
Бхава становится rasa по схеме индийской поэтики, которую Рупа применил к любви к Богу: постоянное чувство (sthāyī) вместе с причинами (vibhāva), проявлениями (anubhāva) и преходящими чувствами (vyabhicārī) даёт вкус — расу. Шрути — «Тайттирия-упанишада» 2.7.1, с которой книга начиналась (1.3). Так заканчивается седьмой ливень, «Струящая высшее блаженство».