Mahabharata
Дурьодханамантра-парва: новый злой совет · Verse 3.8.7–13
2815 / 3756
Mahabharata · 3.8.7–13
Devanāgarī

शकुनिर् उवाच
किं बालिषां मतिं राजन्न् आस्थितो ऽसि विशां पते ॥
गतास् ते समयं कृत्वा नैतद् एवं भविष्यति ॥
सत्यवाक्ये स्थिताः सर्वे पाण्डवा भरतर्षभ ॥
पितुस् ते वचनं तात न ग्रहीष्यन्ति कर्हि चित् ॥
अथ वा ते ग्रहीष्यन्ति पुनर् एष्यन्ति वा पुरम् ॥
निरस्य समयं भूयः पणो ऽस्माकं भविष्यति ॥
सर्वे भवामो मध्यस्था राज्ञश् छन्दानुवर्तिनः ॥
छिद्रं बहु प्रपश्यन्तः पाण्डवानां सुसंवृताः ॥
दुःशासन उवाच
एवम् एतन् महाप्राज्ञ यथा वदसि मातुल ॥
नित्यं हि मे कथयतस् तव बुद्धिर् हि रोचते ॥
कर्ण उवाच
कामम् ईक्षामहे सर्वे दुर्योधन तवेप्सितम् ॥
ऐकमत्यं हि नो राजन् सर्वेषाम् एव लक्ष्यते ॥
वैशंपायन उवाच
एवम् उक्तस् तु कर्णेन राजा दुर्योधनस् तदा ॥
नातिहृष्टमनाः क्षिप्रम् अभवत् स पराङ्मुखः ॥

Transliteration (IAST)

śakunir uvāca
kiṃ bāliṣāṃ matiṃ rājann āsthito 'si viśāṃ pate ||
gatās te samayaṃ kṛtvā naitad evaṃ bhaviṣyati ||
satyavākye sthitāḥ sarve pāṇḍavā bharatarṣabha ||
pitus te vacanaṃ tāta na grahīṣyanti karhi cit ||
atha vā te grahīṣyanti punar eṣyanti vā puram ||
nirasya samayaṃ bhūyaḥ paṇo 'smākaṃ bhaviṣyati ||
sarve bhavāmo madhyasthā rājñaś chandānuvartinaḥ ||
chidraṃ bahu prapaśyantaḥ pāṇḍavānāṃ susaṃvṛtāḥ ||
duḥśāsana uvāca
evam etan mahāprājña yathā vadasi mātula ||
nityaṃ hi me kathayatas tava buddhir hi rocate ||
karṇa uvāca
kāmam īkṣāmahe sarve duryodhana tavepsitam ||
aikamatyaṃ hi no rājan sarveṣām eva lakṣyate ||
vaiśaṃpāyana uvāca
evam uktas tu karṇena rājā duryodhanas tadā ||
nātihṛṣṭamanāḥ kṣipram abhavat sa parāṅmukhaḥ ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
शकुनिः उवाचśakuniḥ uvācaШакуни сказал
किं बालिषां मतिं राजन्kiṃ bāliṣāṃ matiṃ rājanкакую детскую мысль, о царь
आस्थितः असि विशां पतेāsthitaḥ asi viśāṃ pateты принял, о владыка людей
गताः ते समयं कृत्वाgatāḥ te samayaṃ kṛtvāони ушли, заключив условие
न एतद् एवं भविष्यतिna etad evaṃ bhaviṣyatiэто не будет так
सत्यवाक्ये स्थिताः सर्वेsatyavākye sthitāḥ sarveвсе стоят в правдивом слове
पाण्डवा भरतर्षभpāṇḍavā bharatarṣabhaПандавы, о лучший из Бхаратов
पितुः ते वचनं तातpituḥ te vacanaṃ tātaслово твоего отца, дорогой
न ग्रहीष्यन्ति कर्हि चित्na grahīṣyanti karhi citникогда не примут
अथ वा ते ग्रहीष्यन्तिatha vā te grahīṣyantiили же они примут
पुनर् एष्यन्ति वा पुरम्punar eṣyanti vā puramи снова придут в город
निरस्य समयं भूयःnirasya samayaṃ bhūyaḥотбросив условие, вновь
पणः अस्माकं भविष्यतिpaṇaḥ asmākaṃ bhaviṣyatiставка будет нашей
सर्वे भवामः मध्यस्थाःsarve bhavāmaḥ madhyasthāḥвсе мы будем стоять посередине
राज्ञः छन्दानुवर्तिनःrājñaḥ chandānuvartinaḥследуя воле царя
छिद्रं बहु प्रपश्यन्तःchidraṃ bahu prapaśyantaḥвидя множество слабых мест
पाण्डवानां सुसंवृताःpāṇḍavānāṃ susaṃvṛtāḥу Пандавов, хорошо прикрытые
दुःशासन उवाचduḥśāsana uvācaДухшасана сказал
एवम् एतत् महाप्राज्ञevam etat mahāprājñaэто именно так, о великомудрый
यथा वदसि मातुलyathā vadasi mātulaкак ты говоришь, дядя
नित्यं हि मे कथयतःnityaṃ hi me kathayataḥведь всегда, когда ты говоришь
तव बुद्धिः हि रोचतेtava buddhiḥ hi rocateтвоя мысль мне нравится
कर्ण उवाचkarṇa uvācaКарна сказал
कामम् ईक्षामहे सर्वेkāmam īkṣāmahe sarveмы все желаем
दुर्योधन तव ईप्सितम्duryodhana tava īpsitamтого, что желанно тебе, Дурьодхана
ऐकमत्यं हि नः राजन्aikamatyaṃ hi naḥ rājanведь наше единомыслие, о царь
सर्वेषाम् एव लक्ष्यतेsarveṣām eva lakṣyateвидно у всех
वैशंपायन उवाचvaiśaṃpāyana uvācaВайшампаяна сказал
एवम् उक्तः तु कर्णेनevam uktaḥ tu karṇenaтак сказанный Карной
राजा दुर्योधनः तदाrājā duryodhanaḥ tadāцарь Дурьодхана тогда
न अतिहृष्टमनाः क्षिप्रम्na atihṛṣṭamanāḥ kṣipramне слишком обрадованным умом, быстро
अभवत् स पराङ्मुखःabhavat sa parāṅmukhaḥстал отвернувшимся
Translation

Шакуни сказал: «О царь, какую детскую мысль ты принял? Они ушли, заключив условие; так не случится. Все Пандавы держатся правдивого слова, о лучший из Бхаратов, и никогда не примут слова твоего отца. А если примут и снова придут в город, нарушив условие, игра опять будет нашей ставкой. Все мы будем держаться середины, следуя воле царя, и, хорошо прикрытые, будем видеть много уязвимых мест у Пандавов». Духшасана сказал: «Именно так, о великомудрый, как ты говоришь, дядя. Мне всегда нравится твоя мысль». Карна сказал: «Дурьодхана, мы все желаем того, чего желаешь ты; единомыслие всех нас ясно видно». Но, услышав слова Карны, царь Дурьодхана не слишком обрадовался и отвернулся.

Commentary

Советники Дурьодханы различаются по тону, но сходятся в одном: никто не предлагает правды. Там, где круг общения построен на зависти, даже осторожность становится лишь другой формой злого умысла.

Version

59a3a79f4175 · published Jun 18, 2026, 3:10:20 AM UTC

Page between verses with