मण्डलानि विचित्राणि यमकानीतराणि च ॥
सव्यानि च विचित्राणि दक्षिणानि च सर्वशः ॥
प्रतोदेनाहता राजन् रश्मिभिश् च समुद्यताः ॥
उत्पतन्त इवाकाशं विबभुस् ते हयोत्तमाः ॥
ते हस्तलाघवोपेतं विज्ञाय नृप दारुकिम् ॥
दह्यमाना इव तदा पस्पृशुश् चरणैर् महीम् ॥
सो ऽपसव्यां चमूं तस्य शाल्वस्य भरतर्षभ ॥
चकार नातियत्नेन तद् अद्भुतम् इवाभवत् ॥
अमृष्यमाणो ऽपसव्यं प्रद्युम्नेन स सौभराट् ॥
यन्तारम् अस्य सहसा त्रिभिर् बाणैः समर्पयत् ॥
दारुकस्य सुतस् तं तु बाणवेगम् अचिन्तयन् ॥
भूय एव महाबाहो प्रययौ हयसंमतः ॥
ततो बाणान् बहुविधान् पुनर् एव स सौभराट् ॥
मुमोच तनये वीरे मम रुक्मिणिनन्दने ॥
तान् अप्राप्ताञ् शितैर् बाणैश् चिच्छेद परवीरहा ॥
रौक्मिणेयः स्मितं कृत्वा दर्शयन् हस्तलाघवम् ॥
maṇḍalāni vicitrāṇi yamakānītarāṇi ca ||
savyāni ca vicitrāṇi dakṣiṇāni ca sarvaśaḥ ||
pratodenāhatā rājan raśmibhiś ca samudyatāḥ ||
utpatanta ivākāśaṃ vibabhus te hayottamāḥ ||
te hastalāghavopetaṃ vijñāya nṛpa dārukim ||
dahyamānā iva tadā paspṛśuś caraṇair mahīm ||
so 'pasavyāṃ camūṃ tasya śālvasya bharatarṣabha ||
cakāra nātiyatnena tad adbhutam ivābhavat ||
amṛṣyamāṇo 'pasavyaṃ pradyumnena sa saubharāṭ ||
yantāram asya sahasā tribhir bāṇaiḥ samarpayat ||
dārukasya sutas taṃ tu bāṇavegam acintayan ||
bhūya eva mahābāho prayayau hayasaṃmataḥ ||
tato bāṇān bahuvidhān punar eva sa saubharāṭ ||
mumoca tanaye vīre mama rukmiṇinandane ||
tān aprāptāñ śitair bāṇaiś ciccheda paravīrahā ||
raukmiṇeyaḥ smitaṃ kṛtvā darśayan hastalāghavam ||
«Возница вёл коней кругами, двойными ходами, левыми и правыми поворотами. Поднятые поводьями и понуждаемые стрекалом, лучшие кони сияли, словно взлетали в небо. Узнав лёгкую руку сына Даруки, они касались земли копытами, будто пылая. Он без большого усилия обошёл войско Шалвы против солнца, и это было как чудо. Царь Саубхи не стерпел такого обхода и ударил возницу тремя стрелами, но сын Даруки не обратил внимания и снова повёл коней. Шалва выпустил множество стрел в моего сына, но сын Рукмини, улыбнувшись и показывая лёгкость руки, рассёк их острыми стрелами, пока они не достигли цели».
7bfb2334615a · published Jun 18, 2026, 3:37:22 AM UTC
Page between verses with
Мастерство возницы становится частью победы не меньше, чем стрельба героя. В бою каждый исполняет свой участок дхармы: один ведёт коней, другой режет стрелы, и согласованность служения сильнее хаотической ярости Шалвы.