Mahabharata 3.24.13-16

Камьяка-прастхана-парва: Пандавы отправляются дальше · Verse 3.24.13-16

2887 / 3756

Mahabharata · 3.24.13-16

॥

Devanāgarī

तान् धर्मकामार्थविद् उत्तमौजा; बीभत्सुर् उच्चैः सहितान् उवाच ॥
आदास्यते वासम् इमं निरुष्य; वनेषु राजा द्विषतां यशांसि ॥
द्विजातिमुख्याः सहिताः पृथक् च; भवद्भिर् आसाद्य तपस्विनश् च ॥
प्रसाद्य धर्मार्थविदश् च वाच्या; यथार्थसिद्धिः परमा भवेन् नः ॥
इत्य् एवम् उक्ते वचने ऽर्जुनेन; ते ब्राह्मणाः सर्ववर्णाश् च राजन् ॥
मुदाभ्यनन्दन् सहिताश् च चक्रुः; प्रदक्षिणं धर्मभृतां वरिष्ठम् ॥
आमन्त्र्य पार्थं च वृकोदरं च; धनंजयं याज्ञसेनीं यमौ च ॥
प्रतस्थिरे राष्ट्रम् अपेतहर्षा; युधिष्ठिरेणानुमता यथास्वम् ॥

Transliteration (IAST)

tān dharmakāmārthavid uttamaujā; bībhatsur uccaiḥ sahitān uvāca ||
ādāsyate vāsam imaṃ niruṣya; vaneṣu rājā dviṣatāṃ yaśāṃsi ||
dvijātimukhyāḥ sahitāḥ pṛthak ca; bhavadbhir āsādya tapasvinaś ca ||
prasādya dharmārthavidaś ca vācyā; yathārthasiddhiḥ paramā bhaven naḥ ||
ity evam ukte vacane 'rjunena; te brāhmaṇāḥ sarvavarṇāś ca rājan ||
mudābhyanandan sahitāś ca cakruḥ; pradakṣiṇaṃ dharmabhṛtāṃ variṣṭham ||
āmantrya pārthaṃ ca vṛkodaraṃ ca; dhanaṃjayaṃ yājñasenīṃ yamau ca ||
pratasthire rāṣṭram apetaharṣā; yudhiṣṭhireṇānumatā yathāsvam ||

Word-by-word

SanskritIASTMeaning

तान् धर्मकामार्थवित् उत्तमौजाः बीभत्सुः उच्चैः सहितान् उवाच आदास्यते वासम् इमम् निरुष्य वनेषु राजा द्विषताम् यशांसिtān dharmakāmārthavit uttamaujāḥ bībhatsuḥ uccaiḥ sahitān uvāca ādāsyate vāsam imam niruṣya vaneṣu rājā dviṣatām yaśāṃsiих всех вместе громко сказал Бибхатсу великой силы, знающий дхарму, каму и артху: прожив это пребывание в лесах, царь отнимет славу врагов

द्विजातिमुख्याः सहिताः पृथक् च भवद्भिः आसाद्य तपस्विनः च प्रसाद्य धर्मार्थविदः च वाच्याः यथा अर्थसिद्धिः परमा भवेत् नःdvijātimukhyāḥ sahitāḥ pṛthak ca bhavadbhiḥ āsādya tapasvinaḥ ca prasādya dharmārthavidaḥ ca vācyāḥ yathā arthasiddhiḥ paramā bhavet naḥлучших дваждырождённых и аскетов вам следует вместе и по отдельности посещать, умилостивлять знающих дхарму и пользу и просить, чтобы для нас было высшее достижение цели

इति एवम् उक्ते वचने अर्जुनेन ते ब्राह्मणाः सर्ववर्णाः च राजन् मुदा अभ्यनन्दन् सहिताः च चक्रुः प्रदक्षिणम् धर्मभृताम् वरिष्ठम्iti evam ukte vacane arjunena te brāhmaṇāḥ sarvavarṇāḥ ca rājan mudā abhyanandan sahitāḥ ca cakruḥ pradakṣiṇam dharmabhṛtām variṣṭhamкогда Арджуна сказал эти слова, брахманы и люди всех варн, о царь, радостно одобрили и вместе обошли справа лучшего из носителей дхармы

आमन्त्र्य पार्थम् च वृकोदरम् च धनंजयम् याज्ञसेनीम् यमौ च प्रतस्थिरे राष्ट्रम् अपेतहर्षाः युधिष्ठिरेण अनुमताः यथास्वम्āmantrya pārtham ca vṛkodaram ca dhanaṃjayam yājñasenīm yamau ca pratasthire rāṣṭram apetaharṣāḥ yudhiṣṭhireṇa anumatāḥ yathāsvamпопрощавшись с Партхой, Врикодарой, Дхананджаей, Яджнясени и близнецами, они без радости отправились в страну, разрешённые Юдхиштхирой, каждый куда ему положено

Translation

Арджуна сказал им: «Прожив положенный срок в лесу, царь отнимет славу врагов. А вы посещайте лучших брахманов и аскетов, умилостивляйте знающих дхарму и пользу, просите, чтобы наша цель исполнилась». Люди одобрили эти слова, обошли Юдхиштхиру справа и, простившись с Пандавами и Драупади, печально разошлись по своим местам с разрешения царя.

Commentary

Арджуна не обещает мгновенной мести. Он направляет любовь народа в молитву, благословение и терпение. Так энергия скорби не распадается, а становится поддержкой долгого пути.

Version

9b3d4a492d17 · published Jun 18, 2026, 3:55:08 AM UTC

PreviousVerse 3.24.7-12 NextVerse 3.25.1-12

Page between verses with