Mahabharata 3.41.13-16

Devanāgarī

भगवान् उवाच
ददानि ते ऽस्त्रं दयितम् अहं पाशुपतं महत् ॥
समर्थो धारणे मोक्षे संहारे चापि पाण्डव ॥
नैतद् वेद महेन्द्रो ऽपि न यमो न च यक्षराट् ॥
वरुणो वाथ वा वायुः कुतो वेत्स्यन्ति मानवाः ॥
न त्व् एतत् सहसा पार्थ मोक्तव्यं पुरुषे क्व चित् ॥
जगद् विनिर्दहेत् सर्वम् अल्पतेजसि पातितम् ॥
अवध्यो नाम नास्त्य् अस्य त्रैलोक्ये सचराचरे ॥
मनसा चक्षुषा वाचा धनुषा च निपात्यते ॥

Transliteration (IAST)

bhagavān uvāca
dadāni te 'straṃ dayitam ahaṃ pāśupataṃ mahat ||
samartho dhāraṇe mokṣe saṃhāre cāpi pāṇḍava ||
naitad veda mahendro 'pi na yamo na ca yakṣarāṭ ||
varuṇo vātha vā vāyuḥ kuto vetsyanti mānavāḥ ||
na tv etat sahasā pārtha moktavyaṃ puruṣe kva cit ||
jagad vinirdahet sarvam alpatejasi pātitam ||
avadhyo nāma nāsty asya trailokye sacarācare ||
manasā cakṣuṣā vācā dhanuṣā ca nipātyate ||

Word-by-word

SanskritIASTMeaning

भगवान् उवाच ददानि ते ऽस्त्रं दयितम् अहं पाशुपतं महत् ॥ समर्थो धारणे मोक्षे संहारे चापि पाण्डव ॥ नैतद् वेद महेन्द्रो ऽपि न यमो न च यक्षराट् ॥ वरुणो वाथ वा वायुः कुतो वेत्स्यन्ति मानवाः ॥ न त्व् एतत् सहसा पार्थ मोक्तव्यं पुरुषे क्व चित् ॥ जगद् विनिर्दहेत् सर्वम् अल्पतेजसि पातितम् ॥ अवध्यो नाम नास्त्य् अस्य त्रैलोक्ये सचराचरे ॥ मनसा चक्षुषा वाचा धनुषा च निपात्यते ॥bhagavān uvāca dadāni te 'straṃ dayitam ahaṃ pāśupataṃ mahat || samartho dhāraṇe mokṣe saṃhāre cāpi pāṇḍava || naitad veda mahendro 'pi na yamo na ca yakṣarāṭ || varuṇo vātha vā vāyuḥ kuto vetsyanti mānavāḥ || na tv etat sahasā pārtha moktavyaṃ puruṣe kva cit || jagad vinirdahet sarvam alpatejasi pātitam || avadhyo nāma nāsty asya trailokye sacarācare || manasā cakṣuṣā vācā dhanuṣā ca nipātyate ||Шива дарует Пашупату, предупреждая, что это оружие знают не Индра, Яма, Кубера, Варуна или Ваю, и что его нельзя выпускать без крайней нужды, ибо оно сжигает весь мир.

Translation

Бхагаван сказал: «Я даю тебе моё любимое великое оружие Пашупату. Ты способен удерживать его, выпускать и отзывать. Его не знает даже Махендра, ни Яма, ни владыка якшей, ни Варуна, ни Ваю; что же говорить о людях. Но не выпускай его поспешно против какого-либо человека: если оно падёт на слабосильного, сожжёт весь мир. В трёх мирах нет никого, кого оно не могло бы поразить мыслью, взглядом, словом или луком».

Commentary

Божественная сила приходит вместе с запретом. Чем выше дар, тем строже ответственность: оружие Пашупаты требует не ярости, а очищенного разума и послушания.

Version

4911e6446502 · published Jun 18, 2026, 4:25:03 AM UTC