Mahabharata 3.44.8-15

Devanāgarī

तत्र देवविमानानि कामगानि सहस्रशः ॥
संस्थितान्य् अभियातानि ददर्शायुतशस् तदा ॥
संस्तूयमानो गन्धर्वैर् अप्सरोभिश् च पाण्डवः ॥
पुष्पगन्धवहैः पुण्यैर् वायुभिश् चानुवीजितः ॥
ततो देवाः सगन्धर्वाः सिद्धाश् च परमर्षयः ॥
हृष्टाः संपूजयाम् आसुः पार्थम् अक्लिष्टकारिणम् ॥
आशीर्वादैः स्तूयमानो दिव्यवादित्रनिस्वनैः ॥
प्रतिपेदे महाबाहुः शङ्खदुन्दुभिनादितम् ॥
नक्षत्रमार्गं विपुलं सुरवीथीति विश्रुतम् ॥
इन्द्राज्ञया ययौ पार्थः स्तूयमानः समन्ततः ॥
तत्र साध्यास् तथा विश्वे मरुतो ऽथाश्विनाव् अपि ॥
आदित्या वसवो रुद्रास् तथा ब्रह्मर्षयो ऽमलाः ॥
राजर्षयश् च बहवो दिलीपप्रमुखा नृपाः ॥
तुम्बुरुर् नारदश् चैव गन्धर्वौ च हहाहुहू ॥
तान् सर्वान् स समागम्य विधिवत् कुरुनन्दनः ॥
ततो ऽपश्यद् देवराजं शतक्रतुम् अरिंदमम् ॥

Transliteration (IAST)

tatra devavimānāni kāmagāni sahasraśaḥ ||
saṃsthitāny abhiyātāni dadarśāyutaśas tadā ||
saṃstūyamāno gandharvair apsarobhiś ca pāṇḍavaḥ ||
puṣpagandhavahaiḥ puṇyair vāyubhiś cānuvījitaḥ ||
tato devāḥ sagandharvāḥ siddhāś ca paramarṣayaḥ ||
hṛṣṭāḥ saṃpūjayām āsuḥ pārtham akliṣṭakāriṇam ||
āśīrvādaiḥ stūyamāno divyavāditranisvanaiḥ ||
pratipede mahābāhuḥ śaṅkhadundubhināditam ||
nakṣatramārgaṃ vipulaṃ suravīthīti viśrutam ||
indrājñayā yayau pārthaḥ stūyamānaḥ samantataḥ ||
tatra sādhyās tathā viśve maruto 'thāśvināv api ||
ādityā vasavo rudrās tathā brahmarṣayo 'malāḥ ||
rājarṣayaś ca bahavo dilīpapramukhā nṛpāḥ ||
tumburur nāradaś caiva gandharvau ca hahāhuhū ||
tān sarvān sa samāgamya vidhivat kurunandanaḥ ||
tato 'paśyad devarājaṃ śatakratum ariṃdamam ||

Word-by-word

SanskritIASTMeaning

तत्र देवविमानानि कामगानि सहस्रशः ॥ संस्थितान्य् अभियातानि ददर्शायुतशस् तदा ॥ संस्तूयमानो गन्धर्वैर् अप्सरोभिश् च पाण्डवः ॥ पुष्पगन्धवहैः पुण्यैर् वायुभिश् चानुवीजितः ॥ ततो देवाः सगन्धर्वाः सिद्धाश् च परमर्षयः ॥ हृष्टाः संपूजयाम् आसुः पार्थम् अक्लिष्टकारिणम् ॥ आशीर्वादैः स्तूयमानो दिव्यवादित्रनिस्वनैः ॥ प्रतिपेदे महाबाहुः शङ्खदुन्दुभिनादितम् ॥ नक्षत्रमार्गं विपुलं सुरवीथीति विश्रुतम् ॥ इन्द्राज्ञया ययौ पार्थः स्तूयमानः समन्ततः ॥ तत्र साध्यास् तथा विश्वे मरुतो ऽथाश्विनाव् अपि ॥ आदित्या वसवो रुद्रास् तथा ब्रह्मर्षयो ऽमलाः ॥ राजर्षयश् च बहवो दिलीपप्रमुखा नृपाः ॥ तुम्बुरुर् नारदश् चैव गन्धर्वौ च हहाहुहू ॥ तान् सर्वान् स समागम्य विधिवत् कुरुनन्दनः ॥ ततो ऽपश्यद् देवराजं शतक्रतुम् अरिंदमम् ॥tatra devavimānāni kāmagāni sahasraśaḥ || saṃsthitāny abhiyātāni dadarśāyutaśas tadā || saṃstūyamāno gandharvair apsarobhiś ca pāṇḍavaḥ || puṣpagandhavahaiḥ puṇyair vāyubhiś cānuvījitaḥ || tato devāḥ sagandharvāḥ siddhāś ca paramarṣayaḥ || hṛṣṭāḥ saṃpūjayām āsuḥ pārtham akliṣṭakāriṇam || āśīrvādaiḥ stūyamāno divyavāditranisvanaiḥ || pratipede mahābāhuḥ śaṅkhadundubhināditam || nakṣatramārgaṃ vipulaṃ suravīthīti viśrutam || indrājñayā yayau pārthaḥ stūyamānaḥ samantataḥ || tatra sādhyās tathā viśve maruto 'thāśvināv api || ādityā vasavo rudrās tathā brahmarṣayo 'malāḥ || rājarṣayaś ca bahavo dilīpapramukhā nṛpāḥ || tumburur nāradaś caiva gandharvau ca hahāhuhū || tān sarvān sa samāgamya vidhivat kurunandanaḥ || tato 'paśyad devarājaṃ śatakratum ariṃdamam ||Арджуна видит тысячи желанных виман, его почитают боги, гандхарвы, сиддхи и риши; он идёт по Сура-витхи, встречает садхьев, вишведевов, марутов, Ашвинов, Адитьев, Васу, Рудр, раджарши, Нараду и гандхарвов.

Translation

Там он увидел тысячи и десятки тысяч божественных виман, движущихся по желанию. Пандаву прославляли гандхарвы и апсары, его обвевали святые ветры, несущие аромат цветов. Боги, гандхарвы, сиддхи и великие риши радостно почтили неутомимого Партху. Под благословения, звуки небесных инструментов, раковин и барабанов он по повелению Индры прошёл широким звёздным путём, известным как Сура-витхи. Там были садхьи, вишведевы, маруты, Ашвины, Адитьи, Васу, Рудры, чистые брахмарши, многие раджарши во главе с Дилипой, Тумбуру, Нарада и гандхарвы Хаха и Хуху. Встретив всех их по правилу, Курунандана увидел царя богов Шатакрату».

Commentary

Арджуна проходит через общество тех, кто хранит космическую гармонию. Его принимают не за род, а за достигнутую чистоту и назначение.

Version

2d025326e824 · published Jun 18, 2026, 4:25:03 AM UTC