Mahabharata 3.44.8-15

Devanāgarī

तत्र देवविमानानि कामगानि सहस्रशः ॥
संस्थितान्य् अभियातानि ददर्शायुतशस् तदा ॥
संस्तूयमानो गन्धर्वैर् अप्सरोभिश् च पाण्डवः ॥
पुष्पगन्धवहैः पुण्यैर् वायुभिश् चानुवीजितः ॥
ततो देवाः सगन्धर्वाः सिद्धाश् च परमर्षयः ॥
हृष्टाः संपूजयाम् आसुः पार्थम् अक्लिष्टकारिणम् ॥
आशीर्वादैः स्तूयमानो दिव्यवादित्रनिस्वनैः ॥
प्रतिपेदे महाबाहुः शङ्खदुन्दुभिनादितम् ॥
नक्षत्रमार्गं विपुलं सुरवीथीति विश्रुतम् ॥
इन्द्राज्ञया ययौ पार्थः स्तूयमानः समन्ततः ॥
तत्र साध्यास् तथा विश्वे मरुतो ऽथाश्विनाव् अपि ॥
आदित्या वसवो रुद्रास् तथा ब्रह्मर्षयो ऽमलाः ॥
राजर्षयश् च बहवो दिलीपप्रमुखा नृपाः ॥
तुम्बुरुर् नारदश् चैव गन्धर्वौ च हहाहुहू ॥
तान् सर्वान् स समागम्य विधिवत् कुरुनन्दनः ॥
ततो ऽपश्यद् देवराजं शतक्रतुम् अरिंदमम् ॥

Transliteration (IAST)

tatra devavimānāni kāmagāni sahasraśaḥ ||
saṃsthitāny abhiyātāni dadarśāyutaśas tadā ||
saṃstūyamāno gandharvair apsarobhiś ca pāṇḍavaḥ ||
puṣpagandhavahaiḥ puṇyair vāyubhiś cānuvījitaḥ ||
tato devāḥ sagandharvāḥ siddhāś ca paramarṣayaḥ ||
hṛṣṭāḥ saṃpūjayām āsuḥ pārtham akliṣṭakāriṇam ||
āśīrvādaiḥ stūyamāno divyavāditranisvanaiḥ ||
pratipede mahābāhuḥ śaṅkhadundubhināditam ||
nakṣatramārgaṃ vipulaṃ suravīthīti viśrutam ||
indrājñayā yayau pārthaḥ stūyamānaḥ samantataḥ ||
tatra sādhyās tathā viśve maruto 'thāśvināv api ||
ādityā vasavo rudrās tathā brahmarṣayo 'malāḥ ||
rājarṣayaś ca bahavo dilīpapramukhā nṛpāḥ ||
tumburur nāradaś caiva gandharvau ca hahāhuhū ||
tān sarvān sa samāgamya vidhivat kurunandanaḥ ||
tato 'paśyad devarājaṃ śatakratum ariṃdamam ||

Word-by-word

SanskritIASTMeaning

तत्र देवविमानानि कामगानि सहस्रशः ॥ संस्थितान्य् अभियातानि ददर्शायुतशस् तदा ॥ संस्तूयमानो गन्धर्वैर् अप्सरोभिश् च पाण्डवः ॥ पुष्पगन्धवहैः पुण्यैर् वायुभिश् चानुवीजितः ॥ ततो देवाः सगन्धर्वाः सिद्धाश् च परमर्षयः ॥ हृष्टाः संपूजयाम् आसुः पार्थम् अक्लिष्टकारिणम् ॥ आशीर्वादैः स्तूयमानो दिव्यवादित्रनिस्वनैः ॥ प्रतिपेदे महाबाहुः शङ्खदुन्दुभिनादितम् ॥ नक्षत्रमार्गं विपुलं सुरवीथीति विश्रुतम् ॥ इन्द्राज्ञया ययौ पार्थः स्तूयमानः समन्ततः ॥ तत्र साध्यास् तथा विश्वे मरुतो ऽथाश्विनाव् अपि ॥ आदित्या वसवो रुद्रास् तथा ब्रह्मर्षयो ऽमलाः ॥ राजर्षयश् च बहवो दिलीपप्रमुखा नृपाः ॥ तुम्बुरुर् नारदश् चैव गन्धर्वौ च हहाहुहू ॥ तान् सर्वान् स समागम्य विधिवत् कुरुनन्दनः ॥ ततो ऽपश्यद् देवराजं शतक्रतुम् अरिंदमम् ॥tatra devavimānāni kāmagāni sahasraśaḥ || saṃsthitāny abhiyātāni dadarśāyutaśas tadā || saṃstūyamāno gandharvair apsarobhiś ca pāṇḍavaḥ || puṣpagandhavahaiḥ puṇyair vāyubhiś cānuvījitaḥ || tato devāḥ sagandharvāḥ siddhāś ca paramarṣayaḥ || hṛṣṭāḥ saṃpūjayām āsuḥ pārtham akliṣṭakāriṇam || āśīrvādaiḥ stūyamāno divyavāditranisvanaiḥ || pratipede mahābāhuḥ śaṅkhadundubhināditam || nakṣatramārgaṃ vipulaṃ suravīthīti viśrutam || indrājñayā yayau pārthaḥ stūyamānaḥ samantataḥ || tatra sādhyās tathā viśve maruto 'thāśvināv api || ādityā vasavo rudrās tathā brahmarṣayo 'malāḥ || rājarṣayaś ca bahavo dilīpapramukhā nṛpāḥ || tumburur nāradaś caiva gandharvau ca hahāhuhū || tān sarvān sa samāgamya vidhivat kurunandanaḥ || tato 'paśyad devarājaṃ śatakratum ariṃdamam ||Arjuna sees thousands of desired celestial chariots, is honored by gods, gandharvas, siddhas, and sages; he travels along Sura-vithi, meeting the sadhyas, vishvedevas, maruts, Ashvins, Adityas, Vasus, Rudras, rajarshis, Narada, and the gandharvas.

Translation

There he saw thousands upon thousands of divine chariots moving at will. The son of Pandu was praised by gandharvas and apsaras, and fanned by holy winds bearing the fragrance of flowers. The gods, gandharvas, siddhas, and great sages joyfully honored the tireless Partha. Praised with blessings and the sounds of celestial instruments, conches, and drums, the mighty-armed one, at Indra's command, proceeded along the vast starry path known as Sura-vithi. There were the sadhyas, the vishvedevas, the maruts, the two Ashvins, the Adityas, the Vasus, the Rudras, the pure brahmarshis, many rajarshis headed by Dilipa, Tumburu, Narada, and the gandharvas Haha and Huhu. Having duly met with all of them, the joy of the Kurus then beheld the king of the gods, Shatakratu, the tamer of foes.

Commentary

Arjuna passes through the company of those who uphold cosmic harmony. He is received not for lineage but for the purity and purpose he has attained.

Version

4638aeff1a94 · published Jul 16, 2026, 4:51:20 PM UTC

Available inRUEN