Mahabharata 3.100.18-24

Devanāgarī

ततो देवाः समेतास् ते तदोचुर् मधुसूदनम् ॥
त्वं नः स्रष्टा च पाता च भर्ता च जगतः प्रभो ॥
त्वया सृष्टम् इदं सर्वं यच् चेङ्गं यच् च नेङ्गति ॥
त्वया भूमिः पुरा नष्टा समुद्रात् पुष्करेक्षण ॥
वाराहं रूपम् आस्थाय जगदर्थे समुद्धृता ॥
आदिदैत्यो महावीर्यो हिरण्यकशिपुस् त्वया ॥
नारसिंहं वपुः कृत्वा सूदितः पुरुषोत्तम ॥
अवध्यः सर्वभूतानां बलिश् चापि महासुरः ॥
वामनं वपुर् आश्रित्य त्रैलोक्याद् भ्रंशितस् त्वया ॥
असुरश् च महेष्वासो जम्भ इत्य् अभिविश्रुतः ॥
यज्ञक्षोभकरः क्रूरस् त्वयैव विनिपातितः ॥
एवमादीनि कर्माणि येषां संख्या न विद्यते ॥
अस्माकं भयभीतानां त्वं गतिर् मधुसूदन ॥
तस्मात् त्वां देव देवेश लोकार्थं ज्ञापयामहे ॥
रक्ष लोकांश् च देवांश् च शक्रं च महतो भयात् ॥

Transliteration (IAST)

tato devāḥ sametās te tadocur madhusūdanam ||
tvaṃ naḥ sraṣṭā ca pātā ca bhartā ca jagataḥ prabho ||
tvayā sṛṣṭam idaṃ sarvaṃ yac ceṅgaṃ yac ca neṅgati ||
tvayā bhūmiḥ purā naṣṭā samudrāt puṣkarekṣaṇa ||
vārāhaṃ rūpam āsthāya jagadarthe samuddhṛtā ||
ādidaityo mahāvīryo hiraṇyakaśipus tvayā ||
nārasiṃhaṃ vapuḥ kṛtvā sūditaḥ puruṣottama ||
avadhyaḥ sarvabhūtānāṃ baliś cāpi mahāsuraḥ ||
vāmanaṃ vapur āśritya trailokyād bhraṃśitas tvayā ||
asuraś ca maheṣvāso jambha ity abhiviśrutaḥ ||
yajñakṣobhakaraḥ krūras tvayaiva vinipātitaḥ ||
evamādīni karmāṇi yeṣāṃ saṃkhyā na vidyate ||
asmākaṃ bhayabhītānāṃ tvaṃ gatir madhusūdana ||
tasmāt tvāṃ deva deveśa lokārthaṃ jñāpayāmahe ||
rakṣa lokāṃś ca devāṃś ca śakraṃ ca mahato bhayāt ||

Word-by-word

SanskritIASTMeaning

ततो देवाः समेतास् ते तदोचुर् मधुसूदनम् ॥ त्वं नः स्रष्टा च पाता च भर्ता च जगतः प्रभो ॥ त्वया सृष्टम् इदं सर्वं यच् चेङ्गं यच् च नेङ्गति ॥ त्वया भूमिः पुरा नष्टा समुद्रात् पुष्करेक्षण ॥ वाराहं रूपम् आस्थाय जगदर्थे समुद्धृता ॥ आदिदैत्यो महावीर्यो हिरण्यकशिपुस् त्वया ॥ नारसिंहं वपुः कृत्वा सूदितः पुरुषोत्तम ॥ अवध्यः सर्वभूतानां बलिश् चापि महासुरः ॥ वामनं वपुर् आश्रित्य त्रैलोक्याद् भ्रंशितस् त्वया ॥ असुरश् च महेष्वासो जम्भ इत्य् अभिविश्रुतः ॥ यज्ञक्षोभकरः क्रूरस् त्वयैव विनिपातितः ॥ एवमादीनि कर्माणि येषां संख्या न विद्यते ॥ अस्माकं भयभीतानां त्वं गतिर् मधुसूदन ॥ तस्मात् त्वां देव देवेश लोकार्थं ज्ञापयामहे ॥ रक्ष लोकांश् च देवांश् च शक्रं च महतो भयात् ॥tato devāḥ sametās te tadocur madhusūdanam || tvaṃ naḥ sraṣṭā ca pātā ca bhartā ca jagataḥ prabho || tvayā sṛṣṭam idaṃ sarvaṃ yac ceṅgaṃ yac ca neṅgati || tvayā bhūmiḥ purā naṣṭā samudrāt puṣkarekṣaṇa || vārāhaṃ rūpam āsthāya jagadarthe samuddhṛtā || ādidaityo mahāvīryo hiraṇyakaśipus tvayā || nārasiṃhaṃ vapuḥ kṛtvā sūditaḥ puruṣottama || avadhyaḥ sarvabhūtānāṃ baliś cāpi mahāsuraḥ || vāmanaṃ vapur āśritya trailokyād bhraṃśitas tvayā || asuraś ca maheṣvāso jambha ity abhiviśrutaḥ || yajñakṣobhakaraḥ krūras tvayaiva vinipātitaḥ || evamādīni karmāṇi yeṣāṃ saṃkhyā na vidyate || asmākaṃ bhayabhītānāṃ tvaṃ gatir madhusūdana || tasmāt tvāṃ deva deveśa lokārthaṃ jñāpayāmahe || rakṣa lokāṃś ca devāṃś ca śakraṃ ca mahato bhayāt ||Собравшиеся боги обращаются к Мадхусудане: он их творец, защитник и поддержка мира, им создано всё движущееся и неподвижное; он прежде в облике вепря поднял землю из океана, в облике Нарасимхи убил Хираньякашипу, в облике Ваманы лишил Бали трёх миров и уничтожил Джамбху, нарушителя жертв; дел его не счесть, и он прибежище испуганных богов; поэтому они просят Бога богов ради мира защитить миры, богов и Индру от великого страха.

Translation

Тогда собравшиеся боги сказали Мадхусудане: “Ты наш творец, защитник и поддержка мира, о владыка. Тобой создано всё это — движущееся и неподвижное. Некогда, лотосоокий, когда земля погибла в океане, ты ради мира принял образ вепря и поднял её. Первого дайтью, могучего Хираньякашипу, ты, Пурушоттама, уничтожил, приняв тело Нарасимхи. Великого асуру Бали, неуязвимого для всех существ, ты, приняв облик Ваманы, низверг из трёх миров. И асура Джамбху, великого лучника, известного как жестокий нарушитель жертв, ты сам поверг. Твоим делам, подобным этим, нет числа. Для нас, объятых страхом, ты — прибежище, Мадхусудана. Поэтому, Бог, владыка богов, ради мира мы сообщаем тебе: защити миры, богов и Шакру от великого страха”».

Commentary

Молитва богов перечисляет не отвлечённые качества, а спасительные деяния Господа. Память о Варахе, Нарасимхе и Вамане становится основанием доверия сейчас.

Version

af8aa21c406c · published Jun 18, 2026, 4:59:17 AM UTC