Mahabharata 3.101.1-5

Devanāgarī

देवा ऊचुः
इतः प्रदानाद् वर्तन्ते प्रजाः सर्वाश् चतुर्विधाः ॥
ता भाविता भावयन्ति हव्यकव्यैर् दिवौकसः ॥
लोका ह्य् एवं वर्तयन्ति अन्योन्यं समुपाश्रिताः ॥
त्वत्प्रसादान् निरुद्विग्नास् त्वयैव परिरक्षिताः ॥
इदं च समनुप्राप्तं लोकानां भयम् उत्तमम् ॥
न च जानीम केनेमे रात्रौ वध्यन्ति ब्राह्मणाः ॥
क्षीणेषु च ब्राह्मणेषु पृथिवी क्षयम् एष्यति ॥
ततः पृथिव्यां क्षीणायां त्रिदिवं क्षयम् एष्यति ॥
त्वत्प्रसादान् महाबाहो लोकाः सर्वे जगत्पते ॥
विनाशं नाधिगच्छेयुस् त्वया वै परिरक्षिताः ॥

Transliteration (IAST)

devā ūcuḥ
itaḥ pradānād vartante prajāḥ sarvāś caturvidhāḥ ||
tā bhāvitā bhāvayanti havyakavyair divaukasaḥ ||
lokā hy evaṃ vartayanti anyonyaṃ samupāśritāḥ ||
tvatprasādān nirudvignās tvayaiva parirakṣitāḥ ||
idaṃ ca samanuprāptaṃ lokānāṃ bhayam uttamam ||
na ca jānīma keneme rātrau vadhyanti brāhmaṇāḥ ||
kṣīṇeṣu ca brāhmaṇeṣu pṛthivī kṣayam eṣyati ||
tataḥ pṛthivyāṃ kṣīṇāyāṃ tridivaṃ kṣayam eṣyati ||
tvatprasādān mahābāho lokāḥ sarve jagatpate ||
vināśaṃ nādhigaccheyus tvayā vai parirakṣitāḥ ||

Word-by-word

SanskritIASTMeaning

देवा ऊचुः इतः प्रदानाद् वर्तन्ते प्रजाः सर्वाश् चतुर्विधाः ॥ ता भाविता भावयन्ति हव्यकव्यैर् दिवौकसः ॥ लोका ह्य् एवं वर्तयन्ति अन्योन्यं समुपाश्रिताः ॥ त्वत्प्रसादान् निरुद्विग्नास् त्वयैव परिरक्षिताः ॥ इदं च समनुप्राप्तं लोकानां भयम् उत्तमम् ॥ न च जानीम केनेमे रात्रौ वध्यन्ति ब्राह्मणाः ॥ क्षीणेषु च ब्राह्मणेषु पृथिवी क्षयम् एष्यति ॥ ततः पृथिव्यां क्षीणायां त्रिदिवं क्षयम् एष्यति ॥ त्वत्प्रसादान् महाबाहो लोकाः सर्वे जगत्पते ॥ विनाशं नाधिगच्छेयुस् त्वया वै परिरक्षिताः ॥devā ūcuḥ itaḥ pradānād vartante prajāḥ sarvāś caturvidhāḥ || tā bhāvitā bhāvayanti havyakavyair divaukasaḥ || lokā hy evaṃ vartayanti anyonyaṃ samupāśritāḥ || tvatprasādān nirudvignās tvayaiva parirakṣitāḥ || idaṃ ca samanuprāptaṃ lokānāṃ bhayam uttamam || na ca jānīma keneme rātrau vadhyanti brāhmaṇāḥ || kṣīṇeṣu ca brāhmaṇeṣu pṛthivī kṣayam eṣyati || tataḥ pṛthivyāṃ kṣīṇāyāṃ tridivaṃ kṣayam eṣyati || tvatprasādān mahābāho lokāḥ sarve jagatpate || vināśaṃ nādhigaccheyus tvayā vai parirakṣitāḥ ||Боги говорят Вишну, что все четыре вида существ живут от подношений, а, укреплённые ими, питают небожителей хавьей и кавьей; миры держатся взаимной опорой и защищены милостью Вишну, но теперь возник великий страх: по ночам неизвестно кем убивают брахманов, и если они исчезнут, погибнет земля, а за ней и небо; поэтому боги просят владыку мира защитить все миры.

Translation

Боги сказали: «От подношения здесь живут все четыре вида существ; укреплённые этим, они питают небожителей хавьей и кавьей. Так миры поддерживают друг друга, взаимно опираясь; по твоей милости они не знают тревоги и тобой же защищены. Но теперь пришёл великий страх для миров: мы не знаем, кем эти брахманы убиваются ночью. Когда брахманы истощатся, земля придёт к гибели; когда погибнет земля, погибнет и тридивa. По твоей милости, могучерукий владыка мира, все миры, защищённые тобой, не должны прийти к уничтожению».

Commentary

Боги видят связь жертвы, брахманов, земли и неба. Когда прерывается священная взаимность, рушится не один обряд, а порядок мира.

Version

78b02ffefe2c · published Jun 18, 2026, 5:06:00 AM UTC