युधिष्ठिर उवाच
ऋश्यशृङ्गः कथं मृग्याम् उत्पन्नः काश्यपात्मजः ॥
विरुद्धे योनिसंसर्गे कथं च तपसा युतः ॥
किमर्थं च भयाच् छक्रस् तस्य बालस्य धीमतः ॥
अनावृष्ट्यां प्रवृत्तायां ववर्ष बलवृत्रहा ॥
कथंरूपा च शान्ताभूद् राजपुत्री यतव्रता ॥
लोभयाम् आस या चेतो मृगभूतस्य तस्य वै ॥
लोमपादश् च राजर्षिर् यदाश्रूयत धार्मिकः ॥
कथं वै विषये तस्य नावर्षत् पाकशासनः ॥
एतन् मे भगवन् सर्वं विस्तरेण यथातथम् ॥
वक्तुम् अर्हसि शुश्रूषोर् ऋष्यशृङ्गस्य चेष्टितम् ॥
yudhiṣṭhira uvāca
ṛśyaśṛṅgaḥ kathaṃ mṛgyām utpannaḥ kāśyapātmajaḥ ||
viruddhe yonisaṃsarge kathaṃ ca tapasā yutaḥ ||
kimarthaṃ ca bhayāc chakras tasya bālasya dhīmataḥ ||
anāvṛṣṭyāṃ pravṛttāyāṃ vavarṣa balavṛtrahā ||
kathaṃrūpā ca śāntābhūd rājaputrī yatavratā ||
lobhayām āsa yā ceto mṛgabhūtasya tasya vai ||
lomapādaś ca rājarṣir yadāśrūyata dhārmikaḥ ||
kathaṃ vai viṣaye tasya nāvarṣat pākaśāsanaḥ ||
etan me bhagavan sarvaṃ vistareṇa yathātatham ||
vaktum arhasi śuśrūṣor ṛṣyaśṛṅgasya ceṣṭitam ||
Юдхиштхира сказал: «Как Ришьяшринга, сын Кашьяпы, родился от лани при соединении противоположных лон? И как он был наделён тапасом? Почему Шакра, убийца Балы и Вритры, из страха перед этим мудрым мальчиком пролил дождь, когда началась засуха? Какой была царская дочь Шанта, соблюдавшая обеты, которая пленила сердце того, кто был подобен лесному зверю? И если Ломапада, царственный риши, считался праведным, почему Пакашасана не проливал дождь в его области? Всё это, благой, расскажи мне подробно и как было, ибо я хочу слушать о деяниях Ришьяшринги».
84597dc899b0 · published Jun 18, 2026, 5:06:00 AM UTC
Page between verses with
Юдхиштхира задаёт вопросы не из праздного любопытства: его интересует связь чистоты, царской ошибки, женской роли и дождя. Так сказание становится уроком управления и внутренней дисциплины.