Mahabharata 3.124.19-24

Devanāgarī

ततः कृत्या समभवद् ऋषेस् तस्य तपोबलात् ॥
मदो नाम महावीर्यो बृहत्कायो महासुरः ॥
शरीरं यस्य निर्देष्टुम् अशक्यं तु सुरासुरैः ॥
तस्यास्यम् अभवद् घोरं तीक्ष्णाग्रदशनं महत् ॥
हनुर् एका स्थिता तस्य भूमाव् एका दिवं गता ॥
चतस्र आयता दंष्ट्रा योजनानां शतं शतम् ॥
इतरे त्व् अस्य दशना बभूवुर् दशयोजनाः ॥
प्राकारसदृशाकाराः शूलाग्रसमदर्शनाः ॥
बाहू पर्वतसंकाशाव् आयताव् अयुतं समौ ॥
नेत्रे रविशशिप्रख्ये वक्त्रम् अन्तकसंनिभम् ॥
लेलिहञ् जिह्वया वक्त्रं विद्युच्चपललोलया ॥
व्यात्ताननो घोरदृष्टिर् ग्रसन्न् इव जगद् बलात् ॥
स भक्षयिष्यन् संक्रुद्धः शतक्रतुम् उपाद्रवत् ॥
महता घोररूपेण लोकाञ् शब्देन नादयन् ॥

Transliteration (IAST)

tataḥ kṛtyā samabhavad ṛṣes tasya tapobalāt ||
mado nāma mahāvīryo bṛhatkāyo mahāsuraḥ ||
śarīraṃ yasya nirdeṣṭum aśakyaṃ tu surāsuraiḥ ||
tasyāsyam abhavad ghoraṃ tīkṣṇāgradaśanaṃ mahat ||
hanur ekā sthitā tasya bhūmāv ekā divaṃ gatā ||
catasra āyatā daṃṣṭrā yojanānāṃ śataṃ śatam ||
itare tv asya daśanā babhūvur daśayojanāḥ ||
prākārasadṛśākārāḥ śūlāgrasamadarśanāḥ ||
bāhū parvatasaṃkāśāv āyatāv ayutaṃ samau ||
netre raviśaśiprakhye vaktram antakasaṃnibham ||
lelihañ jihvayā vaktraṃ vidyuccapalalolayā ||
vyāttānano ghoradṛṣṭir grasann iva jagad balāt ||
sa bhakṣayiṣyan saṃkruddhaḥ śatakratum upādravat ||
mahatā ghorarūpeṇa lokāñ śabdena nādayan ||

Word-by-word

SanskritIASTMeaning

ततः कृत्या समभवद् ऋषेस् तस्य तपोबलात् ॥ मदो नाम महावीर्यो बृहत्कायो महासुरः ॥ शरीरं यस्य निर्देष्टुम् अशक्यं तु सुरासुरैः ॥ तस्यास्यम् अभवद् घोरं तीक्ष्णाग्रदशनं महत् ॥ हनुर् एका स्थिता तस्य भूमाव् एका दिवं गता ॥ चतस्र आयता दंष्ट्रा योजनानां शतं शतम् ॥ इतरे त्व् अस्य दशना बभूवुर् दशयोजनाः ॥ प्राकारसदृशाकाराः शूलाग्रसमदर्शनाः ॥ बाहू पर्वतसंकाशाव् आयताव् अयुतं समौ ॥ नेत्रे रविशशिप्रख्ये वक्त्रम् अन्तकसंनिभम् ॥ लेलिहञ् जिह्वया वक्त्रं विद्युच्चपललोलया ॥ व्यात्ताननो घोरदृष्टिर् ग्रसन्न् इव जगद् बलात् ॥ स भक्षयिष्यन् संक्रुद्धः शतक्रतुम् उपाद्रवत् ॥ महता घोररूपेण लोकाञ् शब्देन नादयन् ॥tataḥ kṛtyā samabhavad ṛṣes tasya tapobalāt || mado nāma mahāvīryo bṛhatkāyo mahāsuraḥ || śarīraṃ yasya nirdeṣṭum aśakyaṃ tu surāsuraiḥ || tasyāsyam abhavad ghoraṃ tīkṣṇāgradaśanaṃ mahat || hanur ekā sthitā tasya bhūmāv ekā divaṃ gatā || catasra āyatā daṃṣṭrā yojanānāṃ śataṃ śatam || itare tv asya daśanā babhūvur daśayojanāḥ || prākārasadṛśākārāḥ śūlāgrasamadarśanāḥ || bāhū parvatasaṃkāśāv āyatāv ayutaṃ samau || netre raviśaśiprakhye vaktram antakasaṃnibham || lelihañ jihvayā vaktraṃ vidyuccapalalolayā || vyāttānano ghoradṛṣṭir grasann iva jagad balāt || sa bhakṣayiṣyan saṃkruddhaḥ śatakratum upādravat || mahatā ghorarūpeṇa lokāñ śabdena nādayan ||Из силы тапаса риши возникает кристья — великий асура по имени Мада, огромного тела и великой мощи, тело которого не могли описать боги и асуры; его пасть страшна, с острыми зубами, одна челюсть на земле, другая в небе; четыре длинных клыка по сто йоджан каждый, остальные зубы по десять йоджан, подобные стенам и наконечникам копий; руки подобны горам и простираются на десять тысяч, глаза как солнце и луна, лицо как Смерть; он облизывает пасть молниеподобным языком, с раскрытым ртом и страшным взглядом словно хочет силой проглотить мир; разгневанный, желая съесть Шатакрату, он бросается к нему в ужасном облике, оглашая миры звуком.

Translation

Тогда из силы тапаса этого риши возникла кристья: великий асура по имени Мада, огромного тела и великой мощи; его тело не могли описать ни боги, ни асуры. Пасть у него была страшная, огромная, с острыми зубами; одна челюсть стояла на земле, другая уходила в небо. Четыре длинных клыка простирались на сотни йоджан каждый, а прочие зубы были по десять йоджан, видом подобные стенам и остриям копий. Руки, похожие на горы, тянулись на десять тысяч; глаза были как солнце и луна, лицо — как Смерть. Он облизывал пасть языком, подвижным как молния; с раскрытым ртом и страшным взглядом он словно силой поглощал мир. Разгневанный, желая съесть Шатакрату, он бросился на него в великом и ужасном облике, оглашая миры своим звуком».

Commentary

Мада появляется как воплощённая сила опьянения и гордости. То, что Индра привык держать как власть, теперь встаёт перед ним как угроза, вышедшая из-под контроля.

Version

e12b71d434b3 · published Jun 18, 2026, 5:22:17 AM UTC