Mahabharata
Мада-вибхага-Ямуна-тиртха-парва: разделение Мады и святыни Ямуны · Verse 3.125.19-23
3218 / 5288
Mahabharata · 3.125.19-23
Devanāgarī

यमौ च भीमसेनश् च कृष्णा चामित्रकर्शन ॥
सर्वे चात्र गमिष्यामः सुकृशाः सुतपस्विनः ॥
एतत् प्रस्रवणं पुण्यम् इन्द्रस्य मनुजाधिप ॥
यत्र धाता विधाता च वरुणश् चोर्ध्वम् आगताः ॥
इह ते न्यवसन् राजन् क्षान्ताः परमधर्मिणः ॥
मैत्राणाम् ऋजुबुद्धीनाम् अयं गिरिवरः शुभः ॥
एषा सा यमुना राजन् राजर्षिगणसेविता ॥
नानायज्ञचिता राजन् पुण्या पापभयापहा ॥
अत्र राजा महेष्वासो मान्धातायजत स्वयम् ॥
सहदेवश् च कौन्तेय सोमको ददतां वरः ॥

Transliteration (IAST)

yamau ca bhīmasenaś ca kṛṣṇā cāmitrakarśana ||
sarve cātra gamiṣyāmaḥ sukṛśāḥ sutapasvinaḥ ||
etat prasravaṇaṃ puṇyam indrasya manujādhipa ||
yatra dhātā vidhātā ca varuṇaś cordhvam āgatāḥ ||
iha te nyavasan rājan kṣāntāḥ paramadharmiṇaḥ ||
maitrāṇām ṛjubuddhīnām ayaṃ girivaraḥ śubhaḥ ||
eṣā sā yamunā rājan rājarṣigaṇasevitā ||
nānāyajñacitā rājan puṇyā pāpabhayāpahā ||
atra rājā maheṣvāso māndhātāyajata svayam ||
sahadevaś ca kaunteya somako dadatāṃ varaḥ ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
यमौ च भीमसेनश् च कृष्णा चामित्रकर्शन ॥ सर्वे चात्र गमिष्यामः सुकृशाः सुतपस्विनः ॥ एतत् प्रस्रवणं पुण्यम् इन्द्रस्य मनुजाधिप ॥ यत्र धाता विधाता च वरुणश् चोर्ध्वम् आगताः ॥ इह ते न्यवसन् राजन् क्षान्ताः परमधर्मिणः ॥ मैत्राणाम् ऋजुबुद्धीनाम् अयं गिरिवरः शुभः ॥ एषा सा यमुना राजन् राजर्षिगणसेविता ॥ नानायज्ञचिता राजन् पुण्या पापभयापहा ॥ अत्र राजा महेष्वासो मान्धातायजत स्वयम् ॥ सहदेवश् च कौन्तेय सोमको ददतां वरः ॥yamau ca bhīmasenaś ca kṛṣṇā cāmitrakarśana || sarve cātra gamiṣyāmaḥ sukṛśāḥ sutapasvinaḥ || etat prasravaṇaṃ puṇyam indrasya manujādhipa || yatra dhātā vidhātā ca varuṇaś cordhvam āgatāḥ || iha te nyavasan rājan kṣāntāḥ paramadharmiṇaḥ || maitrāṇām ṛjubuddhīnām ayaṃ girivaraḥ śubhaḥ || eṣā sā yamunā rājan rājarṣigaṇasevitā || nānāyajñacitā rājan puṇyā pāpabhayāpahā || atra rājā maheṣvāso māndhātāyajata svayam || sahadevaś ca kaunteya somako dadatāṃ varaḥ ||Ломаша говорит, что Ямуна, Бхимасена, Кришна и все они пойдут туда, истощённые и великие подвижники; показывает святое истечение Индры, где Дхата, Видхата и Варуна поднимались вверх; здесь они жили терпеливыми и высочайше праведными, это благой лучший горный массив дружелюбных и прямомысленных; вот Ямуна, служимая сонмами царственных риши, отмеченная многими жертвами, святая и устраняющая страх греха; там царь-лучник Мандхатри сам совершал жертву, а также Сахадева Каунтея и Сомака, лучший из дарителей.
Translation

«Ямуна, Бхимасена, Кришна, о сокрушитель врагов, и все мы пойдём туда, истощённые и строгие в тапасе. Вот святое истечение Индры, владыка людей, где Дхата, Видхата и Варуна поднимались ввысь. Здесь они жили, царь, терпеливые и высочайше праведные; это прекрасная лучшая гора дружелюбных и прямомысленных. Вот та Ямуна, царь, служимая сонмами царственных риши, отмеченная многими жертвами, святая, устраняющая страх греха. Здесь сам совершал жертву великий лучник царь Мандхатри, а также Сахадева Каунтея и Сомака, лучший из дарителей».

Commentary

Путь к Ямуне ведёт через память о царях, но итогом остаётся очищение. Величие правителя здесь определяется не властью над людьми, а следом жертвенности.

Version

fb3e66dade19 · published Jun 18, 2026, 5:22:17 AM UTC

Page between verses with