Mahabharata
Сомака-Джанту-яджня-нарака-мокша-парва: жертва Джанту и разделённая ответственность · Verse 3.128.17-19
3229 / 5288
Mahabharata · 3.128.17-19
Devanāgarī

लोमश उवाच
स चकार तथा सर्वं राजा राजीवलोचनः ॥
पुनश् च लेभे लोकान् स्वान् कर्मणा निर्जिताञ् शुभान् ॥
सह तेनैव विप्रेण गुरुणा स गुरुप्रियः ॥
एष तस्याश्रमः पुण्यो य एषो ऽग्रे विराजते ॥
क्षान्त उष्यात्र षड्रात्रं प्राप्नोति सुगतिं नरः ॥
एतस्मिन्न् अपि राजेन्द्र वत्स्यामो विगतज्वराः ॥
षड्रात्रं नियतात्मानः सज्जीभव कुरूद्वह ॥

Transliteration (IAST)

lomaśa uvāca
sa cakāra tathā sarvaṃ rājā rājīvalocanaḥ ||
punaś ca lebhe lokān svān karmaṇā nirjitāñ śubhān ||
saha tenaiva vipreṇa guruṇā sa gurupriyaḥ ||
eṣa tasyāśramaḥ puṇyo ya eṣo 'gre virājate ||
kṣānta uṣyātra ṣaḍrātraṃ prāpnoti sugatiṃ naraḥ ||
etasminn api rājendra vatsyāmo vigatajvarāḥ ||
ṣaḍrātraṃ niyatātmānaḥ sajjībhava kurūdvaha ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
लोमश उवाच स चकार तथा सर्वं राजा राजीवलोचनः ॥ पुनश् च लेभे लोकान् स्वान् कर्मणा निर्जिताञ् शुभान् ॥ सह तेनैव विप्रेण गुरुणा स गुरुप्रियः ॥ एष तस्याश्रमः पुण्यो य एषो ऽग्रे विराजते ॥ क्षान्त उष्यात्र षड्रात्रं प्राप्नोति सुगतिं नरः ॥ एतस्मिन्न् अपि राजेन्द्र वत्स्यामो विगतज्वराः ॥ षड्रात्रं नियतात्मानः सज्जीभव कुरूद्वह ॥lomaśa uvāca sa cakāra tathā sarvaṃ rājā rājīvalocanaḥ || punaś ca lebhe lokān svān karmaṇā nirjitāñ śubhān || saha tenaiva vipreṇa guruṇā sa gurupriyaḥ || eṣa tasyāśramaḥ puṇyo ya eṣo 'gre virājate || kṣānta uṣyātra ṣaḍrātraṃ prāpnoti sugatiṃ naraḥ || etasminn api rājendra vatsyāmo vigatajvarāḥ || ṣaḍrātraṃ niyatātmānaḥ sajjībhava kurūdvaha ||Лотосоокий царь делает всё так; затем снова обретает свои благие миры, завоёванные действием, вместе с тем брахманом-гуру, потому что любил гуру; Ломаша показывает святой ашрам Сомаки впереди и говорит, что терпеливый человек, прожив здесь шесть ночей, достигает доброго пути; они тоже без тревоги проживут здесь шесть ночей, обуздав себя, и Юдхиштхира должен готовиться.
Translation

Ломаша сказал: «Лотосоокий царь сделал всё именно так. Затем он снова обрёл свои благие миры, завоёванные действием, вместе с тем брахманом-гуру, ибо он любил своего гуру. Вот его святой ашрам сияет впереди. Терпеливый человек, прожив здесь шесть ночей, достигает доброго пути. И мы, царь, также проживём здесь без тревоги шесть ночей, обуздав себя. Готовься, потомок Куру».

Commentary

Освобождение Сомаки связано не с отрицанием вины, а с готовностью не бросить того, кто пал вместе с ним. Верность без ответственности была бы пустой, ответственность без верности — холодной.

Version

9f80ccebe510 · published Jun 18, 2026, 5:22:17 AM UTC

Page between verses with