Mahabharata
Гандхамадана-вата-варша-парва: буря на Гандхамадане · Verse 3.143.1-5
3272 / 5288
Mahabharata · 3.143.1-5
Devanāgarī

वैशंपायन उवाच
ते शूरास् ततधन्वानस् तूणवन्तः समार्गणाः ॥
बद्धगोधाङ्गुलित्राणाः खद्गवन्तो ऽमितौजसः ॥
परिगृह्य द्विजश्रेष्ठाञ् श्रेष्ठाः सर्वधनुष्मताम् ॥
पाञ्चालीसहिता राजन् प्रययुर् गन्धमादनम् ॥
सरांसि सरितश् चैव पर्वतांश् च वनानि च ॥
वृक्षांश् च बहुलच्छायान् ददृशुर् गिरिमूर्धनि ॥
नित्यपुष्पफलान् देशान् देवर्षिगणसेवितान् ॥
आत्मन्य् आत्मानम् आधाय वीरा मूलफलाशनाः ॥
चेरुर् उच्चावचाकारान् देशान् विषमसंकटान् ॥
पश्यन्तो मृगजातानि बहूनि विविधानि च ॥
ऋषिसिद्धामरयुतं गन्धर्वाप्सरसां प्रियम् ॥
विविशुस् ते महात्मानः किंनराचरितं गिरिम् ॥

Transliteration (IAST)

vaiśaṃpāyana uvāca
te śūrās tatadhanvānas tūṇavantaḥ samārgaṇāḥ ||
baddhagodhāṅgulitrāṇāḥ khadgavanto 'mitaujasaḥ ||
parigṛhya dvijaśreṣṭhāñ śreṣṭhāḥ sarvadhanuṣmatām ||
pāñcālīsahitā rājan prayayur gandhamādanam ||
sarāṃsi saritaś caiva parvatāṃś ca vanāni ca ||
vṛkṣāṃś ca bahulacchāyān dadṛśur girimūrdhani ||
nityapuṣpaphalān deśān devarṣigaṇasevitān ||
ātmany ātmānam ādhāya vīrā mūlaphalāśanāḥ ||
cerur uccāvacākārān deśān viṣamasaṃkaṭān ||
paśyanto mṛgajātāni bahūni vividhāni ca ||
ṛṣisiddhāmarayutaṃ gandharvāpsarasāṃ priyam ||
viviśus te mahātmānaḥ kiṃnarācaritaṃ girim ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
वैशंपायन उवाच ते शूरास् ततधन्वानस् तूणवन्तः समार्गणाः ॥ बद्धगोधाङ्गुलित्राणाः खद्गवन्तो ऽमितौजसः ॥ परिगृह्य द्विजश्रेष्ठाञ् श्रेष्ठाः सर्वधनुष्मताम् ॥ पाञ्चालीसहिता राजन् प्रययुर् गन्धमादनम् ॥ सरांसि सरितश् चैव पर्वतांश् च वनानि च ॥ वृक्षांश् च बहुलच्छायान् ददृशुर् गिरिमूर्धनि ॥ नित्यपुष्पफलान् देशान् देवर्षिगणसेवितान् ॥ आत्मन्य् आत्मानम् आधाय वीरा मूलफलाशनाः ॥ चेरुर् उच्चावचाकारान् देशान् विषमसंकटान् ॥ पश्यन्तो मृगजातानि बहूनि विविधानि च ॥ ऋषिसिद्धामरयुतं गन्धर्वाप्सरसां प्रियम् ॥ विविशुस् ते महात्मानः किंनराचरितं गिरिम् ॥vaiśaṃpāyana uvāca te śūrās tatadhanvānas tūṇavantaḥ samārgaṇāḥ || baddhagodhāṅgulitrāṇāḥ khadgavanto 'mitaujasaḥ || parigṛhya dvijaśreṣṭhāñ śreṣṭhāḥ sarvadhanuṣmatām || pāñcālīsahitā rājan prayayur gandhamādanam || sarāṃsi saritaś caiva parvatāṃś ca vanāni ca || vṛkṣāṃś ca bahulacchāyān dadṛśur girimūrdhani || nityapuṣpaphalān deśān devarṣigaṇasevitān || ātmany ātmānam ādhāya vīrā mūlaphalāśanāḥ || cerur uccāvacākārān deśān viṣamasaṃkaṭān || paśyanto mṛgajātāni bahūni vividhāni ca || ṛṣisiddhāmarayutaṃ gandharvāpsarasāṃ priyam || viviśus te mahātmānaḥ kiṃnarācaritaṃ girim ||Герои, с натянутыми луками, колчанами, стрелами, перчатками и мечами, безмерно сияющие лучшие лучники, взяв с собой лучших дваждырождённых и Панчали, пошли на Гандхамадану; на вершине горы они увидели озёра, реки, горы, леса, деревья с густой тенью, места с постоянными цветами и плодами, служимые сонмами девариши; герои, утверждая себя в себе, питаясь корнями и плодами, проходили места высокие и низкие, трудные и опасные, видя множество разных зверей; великие души вошли на гору, населённую киннарами, любимую гандхарвами и апсарами, полную риши, сиддхов и бессмертных.
Translation

Вайшампаяна сказал: «Эти герои, с натянутыми луками, с колчанами и стрелами, с перчатками на пальцах, с мечами, безмерно сияющие лучшие из всех лучников, взяв с собой лучших дваждырождённых и Панчали, царь, пошли на Гандхамадану. На вершине горы они увидели озёра, реки, горы, леса и деревья с густой тенью, места, где всегда были цветы и плоды, служимые сонмами девариши. Утвердив себя в себе, герои питались корнями и плодами и проходили места разных очертаний, неровные и тесные, видя множество разных зверей. Великие души вошли на гору, населённую киннарами, любимую гандхарвами и апсарами, полную риши, сиддхов и бессмертных».

Commentary

Внешнее восхождение сопровождается внутренним: «утвердив себя в себе» они входят в область, где красота и опасность стоят рядом.

Version

0627d473b638 · published Jun 18, 2026, 5:40:47 AM UTC

Page between verses with