Mahabharata 3.153.6-15

Devanāgarī

तद् अद्भुतम् अभिप्रेक्ष्य धर्मपुत्रो युधिष्ठिरः ॥
उवाच वदतां श्रेष्ठः को ऽस्मान् अभिभविष्यति ॥
सज्जीभवत भद्रं वः पाण्डवा युद्धदुर्मदाः ॥
यथारूपाणि पश्यामि स्वभ्यग्रो नः पराक्रमः ॥
एवम् उक्त्वा ततो राजा वीक्षां चक्रे समन्ततः ॥
अपश्यमानो भीमं च धर्मराजो युधिष्ठिरः ॥
तत्र कृष्णां यमौ चैव समीपस्थान् अरिंदमः ॥
पप्रच्छ भ्रातरं भीमं भीमकर्माणम् आहवे ॥
कच्चिन् न भीमः पाञ्चालि किं चित् कृत्यं चिकीर्षति ॥
कृतवान् अपि वा वीरः साहसं साहसप्रियः ॥
इमे ह्य् अकस्माद् उत्पाता महासमरदर्शिनः ॥
दर्शयन्तो भयं तीव्रं प्रादुर्भूताः समन्ततः ॥
तं तथा वादिनं कृष्णा प्रत्युवाच मनस्विनी ॥
प्रिया प्रियं चिकीर्षन्ती महिषी चारुहासिनी ॥
यत् तत् सौगन्धिकं राजन्न् आहृतं मातरिश्वना ॥
तन् मया भीमसेनस्य प्रीतयाद्योपपादितम् ॥
अपि चोक्तो मया वीरो यदि पश्येद् बहून्य् अपि ॥
तानि सर्वाण्य् उपादाय शीघ्रम् आगम्यताम् इति ॥
स तु नूनं महाबाहुः प्रियार्थं मम पाण्डवः ॥
प्रागुदीचीं दिशं राजंस् तान्य् आहर्तुम् इतो गतः ॥

Transliteration (IAST)

tad adbhutam abhiprekṣya dharmaputro yudhiṣṭhiraḥ ||
uvāca vadatāṃ śreṣṭhaḥ ko 'smān abhibhaviṣyati ||
sajjībhavata bhadraṃ vaḥ pāṇḍavā yuddhadurmadāḥ ||
yathārūpāṇi paśyāmi svabhyagro naḥ parākramaḥ ||
evam uktvā tato rājā vīkṣāṃ cakre samantataḥ ||
apaśyamāno bhīmaṃ ca dharmarājo yudhiṣṭhiraḥ ||
tatra kṛṣṇāṃ yamau caiva samīpasthān ariṃdamaḥ ||
papraccha bhrātaraṃ bhīmaṃ bhīmakarmāṇam āhave ||
kaccin na bhīmaḥ pāñcāli kiṃ cit kṛtyaṃ cikīrṣati ||
kṛtavān api vā vīraḥ sāhasaṃ sāhasapriyaḥ ||
ime hy akasmād utpātā mahāsamaradarśinaḥ ||
darśayanto bhayaṃ tīvraṃ prādurbhūtāḥ samantataḥ ||
taṃ tathā vādinaṃ kṛṣṇā pratyuvāca manasvinī ||
priyā priyaṃ cikīrṣantī mahiṣī cāruhāsinī ||
yat tat saugandhikaṃ rājann āhṛtaṃ mātariśvanā ||
tan mayā bhīmasenasya prītayādyopapāditam ||
api cokto mayā vīro yadi paśyed bahūny api ||
tāni sarvāṇy upādāya śīghram āgamyatām iti ||
sa tu nūnaṃ mahābāhuḥ priyārthaṃ mama pāṇḍavaḥ ||
prāgudīcīṃ diśaṃ rājaṃs tāny āhartum ito gataḥ ||

Word-by-word

SanskritIASTMeaning

तद् अद्भुतम् अभिप्रेक्ष्य धर्मपुत्रो युधिष्ठिरः ॥ उवाच वदतां श्रेष्ठः को ऽस्मान् अभिभविष्यति ॥ सज्जीभवत भद्रं वः पाण्डवा युद्धदुर्मदाः ॥ यथारूपाणि पश्यामि स्वभ्यग्रो नः पराक्रमः ॥ एवम् उक्त्वा ततो राजा वीक्षां चक्रे समन्ततः ॥ अपश्यमानो भीमं च धर्मराजो युधिष्ठिरः ॥ तत्र कृष्णां यमौ चैव समीपस्थान् अरिंदमः ॥ पप्रच्छ भ्रातरं भीमं भीमकर्माणम् आहवे ॥ कच्चिन् न भीमः पाञ्चालि किं चित् कृत्यं चिकीर्षति ॥ कृतवान् अपि वा वीरः साहसं साहसप्रियः ॥ इमे ह्य् अकस्माद् उत्पाता महासमरदर्शिनः ॥ दर्शयन्तो भयं तीव्रं प्रादुर्भूताः समन्ततः ॥ तं तथा वादिनं कृष्णा प्रत्युवाच मनस्विनी ॥ प्रिया प्रियं चिकीर्षन्ती महिषी चारुहासिनी ॥ यत् तत् सौगन्धिकं राजन्न् आहृतं मातरिश्वना ॥ तन् मया भीमसेनस्य प्रीतयाद्योपपादितम् ॥ अपि चोक्तो मया वीरो यदि पश्येद् बहून्य् अपि ॥ तानि सर्वाण्य् उपादाय शीघ्रम् आगम्यताम् इति ॥ स तु नूनं महाबाहुः प्रियार्थं मम पाण्डवः ॥ प्रागुदीचीं दिशं राजंस् तान्य् आहर्तुम् इतो गतः ॥tad adbhutam abhiprekṣya dharmaputro yudhiṣṭhiraḥ || uvāca vadatāṃ śreṣṭhaḥ ko 'smān abhibhaviṣyati || sajjībhavata bhadraṃ vaḥ pāṇḍavā yuddhadurmadāḥ || yathārūpāṇi paśyāmi svabhyagro naḥ parākramaḥ || evam uktvā tato rājā vīkṣāṃ cakre samantataḥ || apaśyamāno bhīmaṃ ca dharmarājo yudhiṣṭhiraḥ || tatra kṛṣṇāṃ yamau caiva samīpasthān ariṃdamaḥ || papraccha bhrātaraṃ bhīmaṃ bhīmakarmāṇam āhave || kaccin na bhīmaḥ pāñcāli kiṃ cit kṛtyaṃ cikīrṣati || kṛtavān api vā vīraḥ sāhasaṃ sāhasapriyaḥ || ime hy akasmād utpātā mahāsamaradarśinaḥ || darśayanto bhayaṃ tīvraṃ prādurbhūtāḥ samantataḥ || taṃ tathā vādinaṃ kṛṣṇā pratyuvāca manasvinī || priyā priyaṃ cikīrṣantī mahiṣī cāruhāsinī || yat tat saugandhikaṃ rājann āhṛtaṃ mātariśvanā || tan mayā bhīmasenasya prītayādyopapāditam || api cokto mayā vīro yadi paśyed bahūny api || tāni sarvāṇy upādāya śīghram āgamyatām iti || sa tu nūnaṃ mahābāhuḥ priyārthaṃ mama pāṇḍavaḥ || prāgudīcīṃ diśaṃ rājaṃs tāny āhartum ito gataḥ ||Юдхиштхира, увидев чудесные и страшные знамения, велит Пандавам готовиться; не найдя Бхиму, он спрашивает Драупади, не задумал ли или не совершил ли Бхима дерзкое дело; Драупади говорит, что дала Бхиме принесённый ветром саугандхик и попросила, если он увидит много таких цветов, взять их все и быстро вернуться.

Translation

«Увидев это чудо, Дхармапутра Юдхиштхира сказал: “Будьте готовы, Пандавы; по этим признакам я вижу, что нас ждёт тяжёлое испытание”. Оглядевшись вокруг и не увидев Бхиму, он спросил Кришну и близнецов: “Панчали, не задумал ли Бхима какого-нибудь дела? Не совершил ли он дерзости, любящий дерзкие подвиги? Эти внезапные знамения указывают на великую битву и показывают сильную опасность”. Тогда Кришна, желая сделать приятное любимому, ответила: “Царь, тот саугандхик, который принёс Матаришван, я с радостью показала Бхимасене. И сказала герою: если он увидит много таких цветов, пусть возьмёт их все и быстро вернётся. Он, должно быть, ради меня ушёл отсюда на северо-восток, чтобы принести их”».

Commentary

Драупади говорит прямо, не пряча свою роль. Её желание стало поводом для подвига, но ответственность за выбор пути остаётся на Бхиме.

Version

8bd6109cdb37 · published Jun 18, 2026, 5:49:39 AM UTC