Mahabharata 3.153.1-5

Devanāgarī

वैशंपायन उवाच
ततस् तानि महार्हाणि दिव्यानि भरतर्षभ ॥
बहूनि बहुरूपाणि विरजांसि समाददे ॥
ततो वायुर् महाञ् शीघ्रो नीचैः शर्करकर्षणः ॥
प्रादुरासीत् खरस्पर्शः संग्रामम् अभिचोदयन् ॥
पपात महती चोल्का सनिर्घाता महाप्रभा ॥
निष्प्रभश् चाभवत् सूर्यश् छन्नरश्मिस् तमोवृतः ॥
निर्घातश् चाभवद् भीमो भीमे विक्रमम् आस्थिते ॥
चचाल पृथिवी चापि पांसुवर्षं पपात च ॥
सलोहिता दिशश् चासन् खरवाचो मृगद्विजाः ॥
तमोवृतम् अभूत् सर्वं न प्रज्ञायत किं चन ॥

Transliteration (IAST)

vaiśaṃpāyana uvāca
tatas tāni mahārhāṇi divyāni bharatarṣabha ||
bahūni bahurūpāṇi virajāṃsi samādade ||
tato vāyur mahāñ śīghro nīcaiḥ śarkarakarṣaṇaḥ ||
prādurāsīt kharasparśaḥ saṃgrāmam abhicodayan ||
papāta mahatī colkā sanirghātā mahāprabhā ||
niṣprabhaś cābhavat sūryaś channaraśmis tamovṛtaḥ ||
nirghātaś cābhavad bhīmo bhīme vikramam āsthite ||
cacāla pṛthivī cāpi pāṃsuvarṣaṃ papāta ca ||
salohitā diśaś cāsan kharavāco mṛgadvijāḥ ||
tamovṛtam abhūt sarvaṃ na prajñāyata kiṃ cana ||

Word-by-word

SanskritIASTMeaning

वैशंपायन उवाच ततस् तानि महार्हाणि दिव्यानि भरतर्षभ ॥ बहूनि बहुरूपाणि विरजांसि समाददे ॥ ततो वायुर् महाञ् शीघ्रो नीचैः शर्करकर्षणः ॥ प्रादुरासीत् खरस्पर्शः संग्रामम् अभिचोदयन् ॥ पपात महती चोल्का सनिर्घाता महाप्रभा ॥ निष्प्रभश् चाभवत् सूर्यश् छन्नरश्मिस् तमोवृतः ॥ निर्घातश् चाभवद् भीमो भीमे विक्रमम् आस्थिते ॥ चचाल पृथिवी चापि पांसुवर्षं पपात च ॥ सलोहिता दिशश् चासन् खरवाचो मृगद्विजाः ॥ तमोवृतम् अभूत् सर्वं न प्रज्ञायत किं चन ॥vaiśaṃpāyana uvāca tatas tāni mahārhāṇi divyāni bharatarṣabha || bahūni bahurūpāṇi virajāṃsi samādade || tato vāyur mahāñ śīghro nīcaiḥ śarkarakarṣaṇaḥ || prādurāsīt kharasparśaḥ saṃgrāmam abhicodayan || papāta mahatī colkā sanirghātā mahāprabhā || niṣprabhaś cābhavat sūryaś channaraśmis tamovṛtaḥ || nirghātaś cābhavad bhīmo bhīme vikramam āsthite || cacāla pṛthivī cāpi pāṃsuvarṣaṃ papāta ca || salohitā diśaś cāsan kharavāco mṛgadvijāḥ || tamovṛtam abhūt sarvaṃ na prajñāyata kiṃ cana ||Бхима взял многие дорогие, дивные и разнообразные лотосы; в это время поднялся страшный ветер, срывающий мелкие камни, упала яркая метеорная вспышка с громом, солнце потускнело, земля задрожала, пошёл пыльный дождь, стороны света покраснели, а звери и птицы издавали резкие голоса.

Translation

Вайшампаяна сказал: «Тогда Бхима взял множество драгоценных, дивных и разнообразных лотосов. В это время поднялся сильный ветер, хлёсткий, срывающий мелкие камни, словно призывающий к битве. Упала огромная огненная вспышка с громом; солнце потускнело, его лучи закрыла тьма. Земля задрожала, посыпалась пыль, стороны света стали красными, а звери и птицы заговорили резкими голосами. Всё покрылось мраком, и ничего нельзя было различить».

Commentary

Знамения показывают, что поступок Бхимы не остаётся частным событием. Когда сила касается божественного пространства, весь мир откликается тревогой.

Version

c64b286c42c2 · published Jun 18, 2026, 5:49:39 AM UTC