Mahabharata 3.168.22-30

Devanāgarī

तस्य तद् वचनं श्रुत्वा संस्तभ्यात्मानम् आत्मना ॥
मोहयिष्यन् दानवानाम् अहं मायामयं बलम् ॥
अब्रुवं मातलिं भीतं पश्य मे भुजयोर् बलम् ॥
अस्त्राणां च प्रभावं मे धनुषो गाण्डिवस्य च ॥
अद्यास्त्रमाययैतेषां मायाम् एतां सुदारुणाम् ॥
विनिहन्मि तमश् चोग्रं मा भैः सूत स्थिरो भव ॥
एवम् उक्त्वाहम् असृजम् अस्त्रमायां नराधिप ॥
मोहनीं सर्वशत्रूणां हिताय त्रिदिवौकसाम् ॥
पीड्यमानासु मायासु तासु तास्व् असुरेश्वराः ॥
पुनर् बहुविधा मायाः प्राकुर्वन्न् अमितौजसः ॥
पुनः प्रकाशम् अभवत् तमसा ग्रस्यते पुनः ॥
व्रजत्य् अदर्शनं लोकः पुनर् अप्सु निमज्जति ॥
सुसंगृहीतैर् हरिभिः प्रकाशे सति मातलिः ॥
व्यचरत् स्यन्दनाग्र्येण संग्रामे लोमहर्षणे ॥
ततः पर्यपतन्न् उग्रा निवातकवचा मयि ॥
तान् अहं विवरं दृष्ट्वा प्राहिण्वं यमसादनम् ॥
वर्तमाने तथा युद्धे निवातकवचान्तके ॥
नापश्यं सहसा सर्वान् दानवान् माययावृतान् ॥

Transliteration (IAST)

tasya tad vacanaṃ śrutvā saṃstabhyātmānam ātmanā ||
mohayiṣyan dānavānām ahaṃ māyāmayaṃ balam ||
abruvaṃ mātaliṃ bhītaṃ paśya me bhujayor balam ||
astrāṇāṃ ca prabhāvaṃ me dhanuṣo gāṇḍivasya ca ||
adyāstramāyayaiteṣāṃ māyām etāṃ sudāruṇām ||
vinihanmi tamaś cograṃ mā bhaiḥ sūta sthiro bhava ||
evam uktvāham asṛjam astramāyāṃ narādhipa ||
mohanīṃ sarvaśatrūṇāṃ hitāya tridivaukasām ||
pīḍyamānāsu māyāsu tāsu tāsv asureśvarāḥ ||
punar bahuvidhā māyāḥ prākurvann amitaujasaḥ ||
punaḥ prakāśam abhavat tamasā grasyate punaḥ ||
vrajaty adarśanaṃ lokaḥ punar apsu nimajjati ||
susaṃgṛhītair haribhiḥ prakāśe sati mātaliḥ ||
vyacarat syandanāgryeṇa saṃgrāme lomaharṣaṇe ||
tataḥ paryapatann ugrā nivātakavacā mayi ||
tān ahaṃ vivaraṃ dṛṣṭvā prāhiṇvaṃ yamasādanam ||
vartamāne tathā yuddhe nivātakavacāntake ||
nāpaśyaṃ sahasā sarvān dānavān māyayāvṛtān ||

Word-by-word

SanskritIASTMeaning

तस्य तद् वचनं श्रुत्वा संस्तभ्यात्मानम् आत्मना ॥ मोहयिष्यन् दानवानाम् अहं मायामयं बलम् ॥ अब्रुवं मातलिं भीतं पश्य मे भुजयोर् बलम् ॥ अस्त्राणां च प्रभावं मे धनुषो गाण्डिवस्य च ॥ अद्यास्त्रमाययैतेषां मायाम् एतां सुदारुणाम् ॥ विनिहन्मि तमश् चोग्रं मा भैः सूत स्थिरो भव ॥ एवम् उक्त्वाहम् असृजम् अस्त्रमायां नराधिप ॥ मोहनीं सर्वशत्रूणां हिताय त्रिदिवौकसाम् ॥ पीड्यमानासु मायासु तासु तास्व् असुरेश्वराः ॥ पुनर् बहुविधा मायाः प्राकुर्वन्न् अमितौजसः ॥ पुनः प्रकाशम् अभवत् तमसा ग्रस्यते पुनः ॥ व्रजत्य् अदर्शनं लोकः पुनर् अप्सु निमज्जति ॥ सुसंगृहीतैर् हरिभिः प्रकाशे सति मातलिः ॥ व्यचरत् स्यन्दनाग्र्येण संग्रामे लोमहर्षणे ॥ ततः पर्यपतन्न् उग्रा निवातकवचा मयि ॥ तान् अहं विवरं दृष्ट्वा प्राहिण्वं यमसादनम् ॥ वर्तमाने तथा युद्धे निवातकवचान्तके ॥ नापश्यं सहसा सर्वान् दानवान् माययावृतान् ॥tasya tad vacanaṃ śrutvā saṃstabhyātmānam ātmanā || mohayiṣyan dānavānām ahaṃ māyāmayaṃ balam || abruvaṃ mātaliṃ bhītaṃ paśya me bhujayor balam || astrāṇāṃ ca prabhāvaṃ me dhanuṣo gāṇḍivasya ca || adyāstramāyayaiteṣāṃ māyām etāṃ sudāruṇām || vinihanmi tamaś cograṃ mā bhaiḥ sūta sthiro bhava || evam uktvāham asṛjam astramāyāṃ narādhipa || mohanīṃ sarvaśatrūṇāṃ hitāya tridivaukasām || pīḍyamānāsu māyāsu tāsu tāsv asureśvarāḥ || punar bahuvidhā māyāḥ prākurvann amitaujasaḥ || punaḥ prakāśam abhavat tamasā grasyate punaḥ || vrajaty adarśanaṃ lokaḥ punar apsu nimajjati || susaṃgṛhītair haribhiḥ prakāśe sati mātaliḥ || vyacarat syandanāgryeṇa saṃgrāme lomaharṣaṇe || tataḥ paryapatann ugrā nivātakavacā mayi || tān ahaṃ vivaraṃ dṛṣṭvā prāhiṇvaṃ yamasādanam || vartamāne tathā yuddhe nivātakavacāntake || nāpaśyaṃ sahasā sarvān dānavān māyayāvṛtān ||Услышав слова Матали, Арджуна собрал себя собой и, желая ошеломить майическую силу данавов, сказал Матали не бояться и смотреть на силу его рук, астры и Гандивы; он обещал сегодня астра-майей уничтожить эту страшную майю и тьму; затем выпустил майическую астру, вводящую врагов в заблуждение ради блага жителей неба; когда их майи были поражены, владыки асуров снова создали множество иллюзий: то появлялся свет, то его поглощала тьма, мир исчезал и снова погружался в воды; когда появлялся свет, Матали на хорошо удержанных конях двигался в страшной битве; Арджуна находил уязвимое место нападающих Ниватакавачей и отправлял их в обитель Ямы, но затем внезапно перестал видеть всех данавов, покрытых майей.

Translation

«Услышав эти слова, я укрепил себя самим собой и, желая ошеломить майическую силу данавов, сказал испуганному Матали: “Смотри на силу моих рук, на мощь моих астр и на Гандиву. Сегодня астра-майей я уничтожу их страшную майю и эту жестокую тьму. Не бойся, возница, стой твёрдо”. Сказав так, я выпустил майическую астру, вводящую в заблуждение всех врагов, ради блага жителей Тридивы. Когда те иные майи были поражены, безмерно могучие владыки асуров снова создали множество иллюзий. То появлялся свет, то снова его поглощала тьма; мир исчезал из виду и снова погружался в воды. Когда становилось светло, Матали, хорошо удерживая хариев, двигался на лучшей колеснице в сражении, от которого волосы вставали дыбом. Тогда страшные Ниватакавачи налетали на меня; увидев уязвимое место, я отправлял их в обитель Ямы. Но когда так шла битва, ставшая концом Ниватакавачей, я внезапно перестал видеть всех данавов, покрытых майей».

Commentary

Арджуна побеждает страх не отрицанием опасности, а собранностью. Он держит ум, видит свет в переменах майи и действует ради блага небожителей.

Version

8691187933c0 · published Jun 18, 2026, 5:58:21 AM UTC