Mahabharata
Рама-Равана-сайнья-санграма-парва: схватка войск Рамы и Раваны · Verse 3.269.11-14
3664 / 3756
Mahabharata · 3.269.11-14
Devanāgarī

रावणो रामम् आनर्छच् छक्तिशूलासिवृष्टिभिः ॥
निशितैर् आयसैस् तीक्ष्णै रावणं चापि राघवः ॥
तथैवेन्द्रजितं यत्तं लक्ष्मणो मर्मभेदिभिः ॥
इन्द्रजिच् चापि सौमित्रिं बिभेद बहुभिः शरैः ॥
विभीषणः प्रहस्तं च प्रहस्तश् च विभीषणम् ॥
खगपत्रैः शरैस् तीक्ष्णैर् अभ्यवर्षद् गतव्यथः ॥
तेषां बलवताम् आसीन् महास्त्राणां समागमः ॥
विव्यथुः सकला येन त्रयो लोकाश् चराचराः ॥

Transliteration (IAST)

rāvaṇo rāmam ānarchac chaktiśūlāsivṛṣṭibhiḥ ||
niśitair āyasais tīkṣṇai rāvaṇaṃ cāpi rāghavaḥ ||
tathaivendrajitaṃ yattaṃ lakṣmaṇo marmabhedibhiḥ ||
indrajic cāpi saumitriṃ bibheda bahubhiḥ śaraiḥ ||
vibhīṣaṇaḥ prahastaṃ ca prahastaś ca vibhīṣaṇam ||
khagapatraiḥ śarais tīkṣṇair abhyavarṣad gatavyathaḥ ||
teṣāṃ balavatām āsīn mahāstrāṇāṃ samāgamaḥ ||
vivyathuḥ sakalā yena trayo lokāś carācarāḥ ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
रावणो रामम् आनर्छच् छक्तिशूलासिवृष्टिभिः ॥ निशितैर् आयसैस् तीक्ष्णै रावणं चापि राघवः ॥ तथैवेन्द्रजितं यत्तं लक्ष्मणो मर्मभेदिभिः ॥ इन्द्रजिच् चापि सौमित्रिं बिभेद बहुभिः शरैः ॥ विभीषणः प्रहस्तं च प्रहस्तश् च विभीषणम् ॥ खगपत्रैः शरैस् तीक्ष्णैर् अभ्यवर्षद् गतव्यथः ॥ तेषां बलवताम् आसीन् महास्त्राणां समागमः ॥ विव्यथुः सकला येन त्रयो लोकाश् चराचराः ॥rāvaṇo rāmam ānarchac chaktiśūlāsivṛṣṭibhiḥ || niśitair āyasais tīkṣṇai rāvaṇaṃ cāpi rāghavaḥ || tathaivendrajitaṃ yattaṃ lakṣmaṇo marmabhedibhiḥ || indrajic cāpi saumitriṃ bibheda bahubhiḥ śaraiḥ || vibhīṣaṇaḥ prahastaṃ ca prahastaś ca vibhīṣaṇam || khagapatraiḥ śarais tīkṣṇair abhyavarṣad gatavyathaḥ || teṣāṃ balavatām āsīn mahāstrāṇāṃ samāgamaḥ || vivyathuḥ sakalā yena trayo lokāś carācarāḥ ||Равана поражает Раму дождем шакти, копий и мечей, а Рама поражает Равану острыми железными стрелами; Лакшмана пронзает Индраджита стрелами, бьющими в уязвимые места, а Индраджит многими стрелами ранит Лакшману; Вибхишана и Прахаста осыпают друг друга острыми стрелами с перьями птиц; встреча великих астр могучих героев такова, что от нее дрожат все три мира с движущимся и неподвижным.
Translation

Равана поражал Раму дождем шакти, копий и мечей, а Рама поражал Равану острыми железными стрелами. Лакшмана пронзал Индраджита стрелами, бьющими в уязвимые места, и Индраджит многими стрелами ранил Лакшману. Вибхишана и Прахаста осыпали друг друга острыми стрелами с птичьими перьями. Столкновение великих астр могучих героев было таким, что от него дрожали все три мира с движущимся и неподвижным».

Commentary

Космический масштаб битвы не отменяет нравственной ясности: вся вселенная содрогается, когда беззаконие Раваны встречает стрелы Рамы.

Version

9470e4ba04d1 · published Jun 18, 2026, 7:33:40 AM UTC

Page between verses with