Mahabharata 3.298.25-28

Devanāgarī

वैशंपायन उवाच
इत्य् उक्त्वान्तर्दधे धर्मो भगवांल् लोकभावनः ॥
समेताः पाण्डवाश् चैव सुखसुप्ता मनस्विनः ॥
अभ्येत्य चाश्रमं वीराः सर्व एव गतक्लमाः ॥
आरणेयं ददुस् तस्मै ब्राह्मणाय तपस्विने ॥
इदं समुत्थानसमागमं महत्; पितुश् च पुत्रस्य च कीर्तिवर्धनम् ॥
पठन् नरः स्याद् विजितेन्द्रियो वशी; सपुत्रपौत्रः शतवर्षभाग् भवेत् ॥
न चाप्य् अधर्मे न सुहृद्विभेदने; परस्वहारे परदारमर्शने ॥
कदर्यभावे न रमेन् मनः सदा; नृणां सदाख्यानम् इदं विजानताम् ॥

Transliteration (IAST)

vaiśaṃpāyana uvāca
ity uktvāntardadhe dharmo bhagavāṃl lokabhāvanaḥ ||
sametāḥ pāṇḍavāś caiva sukhasuptā manasvinaḥ ||
abhyetya cāśramaṃ vīrāḥ sarva eva gataklamāḥ ||
āraṇeyaṃ dadus tasmai brāhmaṇāya tapasvine ||
idaṃ samutthānasamāgamaṃ mahat; pituś ca putrasya ca kīrtivardhanam ||
paṭhan naraḥ syād vijitendriyo vaśī; saputrapautraḥ śatavarṣabhāg bhavet ||
na cāpy adharme na suhṛdvibhedane; parasvahāre paradāramarśane ||
kadaryabhāve na ramen manaḥ sadā; nṛṇāṃ sadākhyānam idaṃ vijānatām ||

Word-by-word

SanskritIASTMeaning

वैशंपायन उवाच इत्य् उक्त्वान्तर्दधे धर्मो भगवांल् लोकभावनः ॥ समेताः पाण्डवाश् चैव सुखसुप्ता मनस्विनः ॥ अभ्येत्य चाश्रमं वीराः सर्व एव गतक्लमाः ॥ आरणेयं ददुस् तस्मै ब्राह्मणाय तपस्विने ॥ इदं समुत्थानसमागमं महत्; पितुश् च पुत्रस्य च कीर्तिवर्धनम् ॥ पठन् नरः स्याद् विजितेन्द्रियो वशी; सपुत्रपौत्रः शतवर्षभाग् भवेत् ॥ न चाप्य् अधर्मे न सुहृद्विभेदने; परस्वहारे परदारमर्शने ॥ कदर्यभावे न रमेन् मनः सदा; नृणां सदाख्यानम् इदं विजानताम् ॥vaiśaṃpāyana uvāca ity uktvāntardadhe dharmo bhagavāṃl lokabhāvanaḥ || sametāḥ pāṇḍavāś caiva sukhasuptā manasvinaḥ || abhyetya cāśramaṃ vīrāḥ sarva eva gataklamāḥ || āraṇeyaṃ dadus tasmai brāhmaṇāya tapasvine || idaṃ samutthānasamāgamaṃ mahat; pituś ca putrasya ca kīrtivardhanam || paṭhan naraḥ syād vijitendriyo vaśī; saputrapautraḥ śatavarṣabhāg bhavet || na cāpy adharme na suhṛdvibhedane; parasvahāre paradāramarśane || kadaryabhāve na ramen manaḥ sadā; nṛṇāṃ sadākhyānam idaṃ vijānatām ||Сказав это, благословенный Дхарма, творец мира, исчез; Пандавы, словно хорошо выспавшиеся, собираются, приходят в ашрам без усталости и отдают арани тому брахману-тапасвину; кто читает этот великий рассказ о подъеме и встрече отца с сыном, увеличивающий славу, тот будет владеющим чувствами, сдержанным, с сыновьями и внуками и долей в сто лет; у тех, кто знает это доброе повествование, ум не будет наслаждаться адхармой, разрывом с друзьями, похищением чужого, прикосновением к чужой жене и скупостью.

Translation

Сказав это, благословенный Дхарма, творец мира, исчез. Пандавы, словно хорошо выспавшиеся, собрались, пришли в ашрам без усталости и отдали арани тому брахману-тапасвину. Кто читает этот великий рассказ о подъеме и встрече отца с сыном, увеличивающий славу, тот станет владеющим чувствами, сдержанным, с сыновьями и внуками и долей в сто лет. У людей, знающих это доброе повествование, ум не будет наслаждаться адхармой, разрывом с друзьями, похищением чужого, прикосновением к чужой жене и скупостью».

Commentary

Плод слушания сформулирован нравственно: история должна отучить ум от адхармы. Рассказ о вопросах якши не просто мудрость, а защита сердца.

Version

6134d214f058 · published Jun 18, 2026, 7:59:35 AM UTC