Mahabharata
Dhaumya-rājasevānuśāsana-parva (Instruction on Service at Court)4.4.45-46
3779 / 15823
Mahabharata · 4.4.45-46
Devanāgarī

युधिष्ठिर उवाच
अनुशिष्टाः स्म भद्रं ते नैतद् वक्तास्ति कश् चन ॥
कुन्तीम् ऋते मातरं नो विदुरं च महामतिम् ॥
यद् एवानन्तरं कार्यं तद् भवान् कर्तुम् अर्हति ॥
तारणायास्य दुःखस्य प्रस्थानाय जयाय च ॥

Transliteration (IAST)

yudhiṣṭhira uvāca
anuśiṣṭāḥ sma bhadraṃ te naitad vaktāsti kaś cana ||
kuntīm ṛte mātaraṃ no viduraṃ ca mahāmatim ||
yad evānantaraṃ kāryaṃ tad bhavān kartum arhati ||
tāraṇāyāsya duḥkhasya prasthānāya jayāya ca ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
युधिष्ठिरyudhiṣṭhiraYudhishthira
उवाचuvācasaid
अनुशिष्टाःanuśiṣṭāḥform of anuśiṣṭāḥ
स्मsmaindeed, verily
भद्रंbhadraṃblessing, good
तेtethey; to you
नैतद्naitadform of naitad
वक्तास्तिvaktāstiform of vaktāsti
कश्kaśwho?
चनcanaor, indeed
कुन्तीम्kuntīmform of kuntīm
ऋतेṛteexcept
मातरंmātaraṃform of mātaraṃ
नोnoto us, our
विदुरंviduraṃform of viduraṃ
caand
महामतिम्mahāmatimgreat
यद्yadwhich, when
एवानन्तरंevānantaraṃform of evānantaraṃ
कार्यंkāryaṃmatter, duty
तद्tadthat
भवान्bhavānyou, lord
कर्तुम्kartumto do
अर्हतिarhatideserves
तारणायास्यtāraṇāyāsyaform of tāraṇāyāsya
दुःखस्यduḥkhasyaform of duḥkhasya
प्रस्थानायprasthānāyaform of prasthānāya
जयायjayāyaform of jayāya
caand
Translation

Yudhishthira said: "We have been instructed; blessings upon you. No one else could have said this, except our mother Kunti and the wise Vidura. Now it is for you to do what must be done next: for crossing over this misfortune, for our departure, and for victory."

Version

5be5e3d30a78 · published Jul 16, 2026, 5:58:59 PM UTC

Available inRUEN

Page between verses with