Mahabharata
Parāśara Teaches Livelihood, Association, and Giving (Parāśara Teaches About Occupation, Association, and Giving)12.282.16-19
11325 / 15823
Mahabharata · 12.282.16-19
Devanāgarī

प्राणसंतापनिर्दिष्टाः काकिण्यो ऽपि महाफलाः ॥
न्यायेनोपार्जिता दत्ताः किम् उतान्याः सहस्रशः ॥
सत्कृत्य तु द्विजातिभ्यो यो ददाति नराधिप ॥
यादृशं तादृशं नित्यम् अश्नाति फलम् ऊर्जितम् ॥
अभिगम्य दत्तं तुष्ट्या यद् धन्यम् आहुर् अभिष्टुतम् ॥
याचितेन तु यद् दत्तं तद् आहुर् मध्यमं बुधाः ॥
अवज्ञया दीयते यत् तथैवाश्रद्धयापि च ॥
तद् आहुर् अधमं दानं मुनयः सत्यवादिनः ॥

Transliteration (IAST)

prāṇasaṃtāpanirdiṣṭāḥ kākiṇyo 'pi mahāphalāḥ ||
nyāyenopārjitā dattāḥ kim utānyāḥ sahasraśaḥ ||
satkṛtya tu dvijātibhyo yo dadāti narādhipa ||
yādṛśaṃ tādṛśaṃ nityam aśnāti phalam ūrjitam ||
abhigamya dattaṃ tuṣṭyā yad dhanyam āhur abhiṣṭutam ||
yācitena tu yad dattaṃ tad āhur madhyamaṃ budhāḥ ||
avajñayā dīyate yat tathaivāśraddhayāpi ca ||
tad āhur adhamaṃ dānaṃ munayaḥ satyavādinaḥ ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
प्राण संताप निर्दिष्टाःprāṇa saṃtāpa nirdiṣṭāḥназначенные с мучением жизненных сил; трудом
काकिण्यः अपि महा फलाःkākiṇyaḥ api mahā phalāḥдаже какини имеют великий плод; малые монеты
न्यायेन उपार्जिताः दत्ताःnyāyena upārjitāḥ dattāḥправедно приобретённые и отданные; по закону
किम् उत अन्याः सहस्रशःkim uta anyāḥ sahasraśaḥчто же говорить о других тысячами; больших дарах
सत्कृत्य तु द्विजातिभ्यःsatkṛtya tu dvijātibhyaḥпочтив же дваждырождённых; с уважением
यः ददाति नर अधिपyaḥ dadāti nara adhipaкто даёт, владыка людей; дарит
यादृशम् तादृशम् नित्यम्yādṛśam tādṛśam nityamкаким-либо, таким именно всегда; соответствующим
अश्नाति फलम् ऊर्जितम्aśnāti phalam ūrjitamвкушает мощный плод; сильный
अभिगम्य दत्तम् तुष्ट्याabhigamya dattam tuṣṭyāпридя, данное с радостью; по удовлетворению
यत् धन्यम् आहुः अभिष्टुतम्yat dhanyam āhuḥ abhiṣṭutamто называют благословенным, восхвалённым; счастливым
याचितेन तु यत् दत्तम्yācitena tu yat dattamно что дано по просьбе; когда просят
तत् आहुः मध्यमम् बुधाःtat āhuḥ madhyamam budhāḥто мудрые называют средним; умеренным
अवज्ञया दीयते यत्avajñayā dīyate yatчто даётся с презрением; неуважением
तथा एव अश्रद्धया अपि चtathā eva aśraddhayā api caи точно так же без веры; без श्रद्धхи
तत् आहुः अधमम् दानम्tat āhuḥ adhamam dānamто называют низшим даром; худшим
मुनयः सत्य वादिनःmunayaḥ satya vādinaḥмуни, говорящие истину; правдивые
Translation

«Даже малые монеты, добытые с трудом жизненных сил, если они приобретены по справедливости и отданы, имеют великий плод; что же говорить о других дарах, исчисляемых тысячами? Тот, кто с почтением даёт дваждырождённым, о владыка людей, всегда вкушает соответствующий мощный плод. Дар, который человек приносит сам и отдаёт с радостью, называют благословенным и восхвалённым; то, что дано после просьбы, мудрые называют средним. А то, что даётся с презрением или без веры, правдивые муни называют низшим даром».

Version

c7065fce24a5 · published Jun 21, 2026, 3:37:00 AM UTC

Available inRU

Page between verses with