Mahabharata
Vyāsa's Austerity for the Birth of Śuka (Vyāsa's Tapas for the Birth of Śuka)12.310.17-21
11481 / 15823
Mahabharata · 12.310.17-21
Devanāgarī

तत्र ब्रह्मर्षयश् चैव सर्वे देवर्षयस् तथा ॥
लोकपालाश् च लोकेशं साध्याश् च वसुभिः सह ॥
आदित्याश् चैव रुद्राश् च दिवाकरनिशाकरौ ॥
मरुतो मारुतश् चैव सागराः सरितस् तथा ॥
अश्विनौ देवगन्धर्वास् तथा नारदपर्वतौ ॥
विश्वावसुश् च गन्धर्वः सिद्धाश् चाप्सरसां गणाः ॥
तत्र रुद्रो महादेवः कर्णिकारमयीं शुभाम् ॥
धारयाणः स्रजं भाति ज्योत्स्नाम् इव निशाकरः ॥
तस्मिन् दिव्ये वने रम्ये देवदेवर्षिसंकुले ॥
आस्थितः परमं योगम् ऋषिः पुत्रार्थम् उद्यतः ॥

Transliteration (IAST)

tatra brahmarṣayaś caiva sarve devarṣayas tathā ||
lokapālāś ca lokeśaṃ sādhyāś ca vasubhiḥ saha ||
ādityāś caiva rudrāś ca divākaraniśākarau ||
maruto mārutaś caiva sāgarāḥ saritas tathā ||
aśvinau devagandharvās tathā nāradaparvatau ||
viśvāvasuś ca gandharvaḥ siddhāś cāpsarasāṃ gaṇāḥ ||
tatra rudro mahādevaḥ karṇikāramayīṃ śubhām ||
dhārayāṇaḥ srajaṃ bhāti jyotsnām iva niśākaraḥ ||
tasmin divye vane ramye devadevarṣisaṃkule ||
āsthitaḥ paramaṃ yogam ṛṣiḥ putrārtham udyataḥ ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
तत्र ब्रह्मर्षयः च एवtatra brahmarṣayaḥ ca evaтам и брахмарши именно; великие риши
सर्वे देवर्षयः तथाsarve devarṣayaḥ tathāвсе деварши также; божественные мудрецы
लोक पालाः चloka pālāḥ caи хранители миров; локапалы
लोक ईशम्loka īśamвладыку мира; Господа
साध्याः च वसुभिः सहsādhyāḥ ca vasubhiḥ sahaи садхьи вместе с васу; богами
आदित्याः च एव रुद्राः चādityāḥ ca eva rudrāḥ caи адитьи, и рудры именно; боги
दिवाकर निशाकरौdivākara niśākarauсолнце и луна; творцы дня и ночи
मरुतः मारुतः च एवmarutaḥ mārutaḥ ca evaмаруты и ветер именно; Ваю
सागराः सरितः तथाsāgarāḥ saritaḥ tathāокеаны и реки также; воды
अश्विनौ देव गन्धर्वाःaśvinau deva gandharvāḥАшвины, божественные гандхарвы; небесные певцы
तथा नारद पर्वतौtathā nārada parvatauтакже Нарада и Парвата; мудрецы
विश्वावसुः च गन्धर्वःviśvāvasuḥ ca gandharvaḥи гандхарва Вишвавасу; певец
सिद्धाः च अप्सरसाम् गणाःsiddhāḥ ca apsarasām gaṇāḥи сиддхи, и сонмы апсар; совершенные
तत्र रुद्रः महा देवःtatra rudraḥ mahā devaḥтам Рудра, Махадева; великий бог
कर्णिकार मयीम् शुभाम्karṇikāra mayīm śubhāmпрекрасную, сделанную из карникара; цветочную
धारयाणः स्रजम् भातिdhārayāṇaḥ srajam bhātiнося гирлянду, сияет; выглядит
ज्योत्स्नाम् इव निशाकरःjyotsnām iva niśākaraḥкак луна — лунный свет; ночное светило
तस्मिन् दिव्ये वने रम्येtasmin divye vane ramyeв том божественном прекрасном лесу; приятном
देव देवर्षि संकुलेdeva devarṣi saṃkuleполном богов и деварши; небесных мудрецов
आस्थितः परमम् योगम्āsthitaḥ paramam yogamутвердившись в высшей йоге; приняв
ऋषिः पुत्र अर्थम् उद्यतःṛṣiḥ putra artham udyataḥриши, устремлённый ради сына; старался
Translation

«Там находились брахмарши, все деварши, хранители миров, садхьи вместе с васу, адитьи и рудры, солнце и луна, маруты и сам ветер, океаны и реки, Ашвины, божественные гандхарвы, Нарада и Парвата, гандхарва Вишвавасу, сиддхи и сонмы апсар. Там Рудра-Махадева, нося прекрасную гирлянду из карникара, сиял, словно луна своим светом. В том божественном прекрасном лесу, полном богов и деварши, риши утвердился в высшей йоге, устремившись к сыну».

Version

8e75ec054a82 · published Jun 21, 2026, 4:42:24 AM UTC

Available inRU

Page between verses with