Mahabharata
Āśvamedhika-parva (The Lineage of Marutta)14.4.20–22
12866 / 15823
Mahabharata · 14.4.20–22
Devanāgarī

तेजसादित्यसदृशः क्षमया पृथिवीसमः ॥
बृहस्पतिसमो बुद्ध्या हिमवान् इव सुस्थिरः ॥
कर्मणा मनसा वाचा दमेन प्रशमेन च ॥
मनांस्य् आराधयाम् आस प्रजानां स महीपतिः ॥
य ईजे हयमेधानां शतेन विधिवत् प्रभुः ॥
याजयाम् आस यं विद्वान् स्वयम् एवाङ्गिराः प्रभुः ॥

Transliteration (IAST)

tejasādityasadṛśaḥ kṣamayā pṛthivīsamaḥ ||
bṛhaspatisamo buddhyā himavān iva susthiraḥ ||
karmaṇā manasā vācā damena praśamena ca ||
manāṃsy ārādhayām āsa prajānāṃ sa mahīpatiḥ ||
ya īje hayamedhānāṃ śatena vidhivat prabhuḥ ||
yājayām āsa yaṃ vidvān svayam evāṅgirāḥ prabhuḥ ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
तेजसा आदित्यसदृशःtejasā ādityasadṛśaḥблеском солнцу подобный; блеском солнцу подобный
क्षमया पृथिवीसमःkṣamayā pṛthivīsamaḥтерпением земле равный; терпением земле равный
बृहस्पतिसमः बुद्ध्याbṛhaspatisamaḥ buddhyāБрихаспати равный разумом; Брихаспати равный разумом
हिमवान् इव सुस्थिरःhimavān iva susthiraḥкак Химават, незыблемый; как Химават, незыблемый
कर्मणा मनसा वाचाkarmaṇā manasā vācāдеянием, мыслью, словом; деянием, мыслью, словом
दमेन प्रशमेन चdamena praśamena caсамообузданием и спокойствием; самообузданием и кротостью
मनांसि आराधयाम् आसmanāṃsi ārādhayām āsaумы [сердца] снискивал; сердца снискивал
प्रजानाम् सः महीपतिःprajānām saḥ mahīpatiḥподданных он, владыка земли; подданных он, владыка земли
यः ईजे हयमेधानाम्yaḥ īje hayamedhānāmкоторый совершил конских жертв; который совершил конских жертв
शतेन विधिवत् प्रभुःśatena vidhivat prabhuḥсотню, по уставу, владыка; сотню, по уставу, владыка
याजयाम् आस यम् विद्वान्yājayām āsa yam vidvān[и] кого побудил [к жертве] учёный; [и] кому жертву правил учёный
स्वयम् एव अङ्गिराः प्रभुःsvayam eva aṅgirāḥ prabhuḥсам Ангирас, владыка; сам Ангирас, владыка
Translation

«Блеском солнцу подобный, терпением земле равный; Брихаспати равный разумом, как Химават [Гималаи] стойкий [незыблемый]. Деянием, мыслью, словом, самообузданием и спокойствием умы [сердца] угождал [снискивал] подданных он, владыка земли. Который совершил конских жертв сотню, по уставу, владыка; и кого [как жреца] побудил к жертве сам учёный Ангирас, владыка».

Version

2404643dd1fc · published Jun 21, 2026, 3:15:00 AM UTC

Available inRU

Page between verses with