Mahabharata
Reunion, parting, and the widows' passage15.41.12-16
15674 / 15823
Mahabharata · 15.41.12-16
Devanāgarī

ततो विसर्जयाम् आस लोकांस् तान् मुनिपुंगवः ॥
क्षणेनान्तर्हिताश् चैव प्रेक्षताम् एव ते ऽभवन् ॥
अवगाह्य महात्मानः पुण्यां त्रिपथगां नदीम् ॥
सरथाः सध्वजाश् चैव स्वानि स्थानानि भेजिरे ॥
देवलोकं ययुः के चित् के चिद् ब्रह्मसदस् तथा ॥
के चिच् च वारुणं लोकं के चित् कौबेरम् आप्नुवन् ॥
तथा वैवस्वतं लोकं के चिच् चैवाप्नुवन् नृपाः ॥
राक्षसानां पिशाचानां के चिच् चाप्य् उत्तरान् कुरून् ॥
विचित्रगतयः सर्वे या अवाप्यामरैः सह ॥
आजग्मुस् ते महात्मानः सवाहाः सपदानुगाः ॥

Transliteration (IAST)

tato visarjayām āsa lokāṃs tān munipuṃgavaḥ ||
kṣaṇenāntarhitāś caiva prekṣatām eva te 'bhavan ||
avagāhya mahātmānaḥ puṇyāṃ tripathagāṃ nadīm ||
sarathāḥ sadhvajāś caiva svāni sthānāni bhejire ||
devalokaṃ yayuḥ ke cit ke cid brahmasadas tathā ||
ke cic ca vāruṇaṃ lokaṃ ke cit kauberam āpnuvan ||
tathā vaivasvataṃ lokaṃ ke cic caivāpnuvan nṛpāḥ ||
rākṣasānāṃ piśācānāṃ ke cic cāpy uttarān kurūn ||
vicitragatayaḥ sarve yā avāpyāmaraiḥ saha ||
ājagmus te mahātmānaḥ savāhāḥ sapadānugāḥ ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
ततो विसर्जयाम् आसtato visarjayām āsaзатем отпустил
लोकांस् तान् मुनिपुंगवःlokāṃs tān munipuṃgavaḥте миры бык среди мудрецов
क्षणेनान्तर्हिताश् चैवkṣaṇenāntarhitāś caivaв миг исчезли
प्रेक्षताम् एव ते ऽभवन्prekṣatām eva te 'bhavanна глазах у смотрящих стали невидимы
अवगाह्य महात्मानःavagāhya mahātmānaḥпогрузившись, великие духом
पुण्यां त्रिपथगां नदीम्puṇyāṃ tripathagāṃ nadīmв святую трёхпутную реку
सरथाः सध्वजाश् चैवsarathāḥ sadhvajāś caivaс колесницами и знамёнами
स्वानि स्थानानि भेजिरेsvāni sthānāni bhejireсвои обители обрели
देवलोकं ययुः के चित्devalokaṃ yayuḥ ke citв мир богов ушли иные
के चिद् ब्रह्मसदस् तथाke cid brahmasadas tathāиные в обитель Брахмы
के चिच् च वारुणं लोकम्ke cic ca vāruṇaṃ lokamиные в мир Варуны
के चित् कौबेरम् आप्नुवन्ke cit kauberam āpnuvanиные Куберы достигли
तथा वैवस्वतं लोकम्tathā vaivasvataṃ lokamтак в мир Вайвасваты
के चिच् चैवाप्नुवन् नृपाःke cic caivāpnuvan nṛpāḥиные цари достигли
राक्षसानां पिशाचानाम्rākṣasānāṃ piśācānāmмиров ракшасов, пишачей
के चिच् चाप्य् उत्तरान् कुरून्ke cic cāpy uttarān kurūnиные — в Северные Куру
विचित्रगतयः सर्वेvicitragatayaḥ sarveс разными участями все
या अवाप्यामरैः सहyā avāpyāmaraiḥ sahaкоторые обретя, с бессмертными
आजग्मुस् ते महात्मानःājagmus te mahātmānaḥушли те великие духом
सवाहाः सपदानुगाःsavāhāḥ sapadānugāḥс упряжками и со свитою пеших
Translation

Затем бык среди мудрецов отпустил те миры, и в миг исчезли они на глазах у смотрящих. Погрузившись в святую трёхпутную реку, великие духом, с колесницами и знамёнами, обрели свои обители. В мир богов ушли иные, иные в обитель Брахмы, иные в мир Варуны, иные достигли Куберы; так в мир Вайвасваты-Ямы достигли иные цари, иные — в миры ракшасов и пишачей, иные — в Северные Куру. С разными участями все, которые обретя, с бессмертными ушли те великие духом, с упряжками и со свитою пеших.

Version

aabd9b3b7e22 · published Jun 20, 2026, 11:50:00 PM UTC

Available inRU

Page between verses with