Nārada Purāṇa
Nārada's hymn to Viṣṇu2.23-31
15 / 1701
LinuxTurn pages
Nārada Purāṇa · 2.23-31

Śaunaka

Devanāgarī

ज्ञानाय ज्ञानगम्याय सर्वज्ञानैकहेतवे ज्ञानेश्वराय ज्ञेयाय ज्ञात्रे विज्ञानसम्पदे
ध्यानाय ध्यानगम्याय ध्यातृपापहराय च ध्यानेश्वराय सुधिये ध्येयध्यातृस्वरूपिणे
आदित्यचन्द्रा ग्निविधातृदेवाः सिद्धाश्च यक्षासुरनागसंघाः यच्छक्तियुक्तास्तमजं पुराणं सत्यं स्तुतीशं सततं नतोऽस्मि
यो ब्रह्मरूपी जगतां विधाता स एव पाता द्विजविष्णुरूपी कल्पान्तरुद्रा ख्यतनुः स देवः शेतेऽङघ्रिपानस्तमजं भजामि
यन्नामसङ्कीर्तनतो गजेन्द्रो ग्राहोग्रबन्धान्मुमुचे स देवः विराजमानः स्वपदे पराख्ये तं विष्णुमाद्यं शरणं प्रपद्ये
शिवस्वरूपी शिवभक्तिभाजां यो विष्णुरूपी हरिभावितानाम् सङ्कल्पपूर्वात्मकदेहहेतुस्तमेव नित्यं शरणं प्रपद्ये
यः केशिहन्ता नरकान्तकश्च बालो भुजाग्रेण दधार गोत्रम् देवं च भूभारविनोदशीलं तं वासुदेवं सततं नतोऽस्मि
लेभेऽवतीर्योग्रनृसिंहरूपी यो दैत्यवक्षः कठिनं शिलावत् विदार्य संरक्षितवान् स्वभक्तं प्रह्लादमीशं तमजं नमामि
व्योमादिभिर्भूषितमात्मसंज्ञं निरंजनं नित्यममेयतत्त्वम् जगद्विधातारमकर्मकं च परं पुराणं पुरुषं नतोऽस्मि

Transliteration (IAST)

jñānāya jñānagamyāya sarvajñānaikahetave jñāneśvarāya jñeyāya jñātre vijñānasampade
dhyānāya dhyānagamyāya dhyātṛpāpaharāya ca dhyāneśvarāya sudhiye dhyeyadhyātṛsvarūpiṇe
ādityacandrā gnividhātṛdevāḥ siddhāśca yakṣāsuranāgasaṃghāḥ yacchaktiyuktāstamajaṃ purāṇaṃ satyaṃ stutīśaṃ satataṃ nato'smi
yo brahmarūpī jagatāṃ vidhātā sa eva pātā dvijaviṣṇurūpī kalpāntarudrā khyatanuḥ sa devaḥ śete'ṅaghripānastamajaṃ bhajāmi
yannāmasaṅkīrtanato gajendro grāhograbandhānmumuce sa devaḥ virājamānaḥ svapade parākhye taṃ viṣṇumādyaṃ śaraṇaṃ prapadye
śivasvarūpī śivabhaktibhājāṃ yo viṣṇurūpī haribhāvitānām saṅkalpapūrvātmakadehahetustameva nityaṃ śaraṇaṃ prapadye
yaḥ keśihantā narakāntakaśca bālo bhujāgreṇa dadhāra gotram devaṃ ca bhūbhāravinodaśīlaṃ taṃ vāsudevaṃ satataṃ nato'smi
lebhe'vatīryogranṛsiṃharūpī yo daityavakṣaḥ kaṭhinaṃ śilāvat vidārya saṃrakṣitavān svabhaktaṃ prahlādamīśaṃ tamajaṃ namāmi
vyomādibhirbhūṣitamātmasaṃjñaṃ niraṃjanaṃ nityamameyatattvam jagadvidhātāramakarmakaṃ ca paraṃ purāṇaṃ puruṣaṃ nato'smi

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
ज्ञानायjñānāyaзнанию
ज्ञानगम्यायjñānagamyāyaзнанием достижимому
सर्वज्ञानैकहेतवेsarvajñānaikahetaveвсякого знания единой причине
ज्ञानेश्वरायjñāneśvarāyaвладыке знания
ज्ञेयायjñeyāyaпознаваемому
ज्ञात्रेjñātreпознающему
विज्ञानसम्पदेvijñānasampadeсокровищу различающего знания
ध्यानायdhyānāyaсозерцанию
ध्यानगम्यायdhyānagamyāyaсозерцанием достижимому
ध्यातृपापहरायdhyātṛpāpaharāyaсозерцающего грех уносящему
caи
ध्यानेश्वरायdhyāneśvarāyaвладыке созерцания
सुधियेsudhiyeблагоразумному
ध्येयध्यातृस्वरूपिणेdhyeyadhyātṛsvarūpiṇeчей облик — и созерцаемое, и созерцающий
आदित्यचन्द्राādityacandrāСолнце, Луна
ग्निविधातृदेवाःgnividhātṛdevāḥОгонь, Устроитель — боги
सिद्धाश्चsiddhāścaи сиддхи
यक्षासुरनागसंघाःyakṣāsuranāgasaṃghāḥсонмы якшей, асуров и нагов
यच्छक्तियुक्तास्तमजंyacchaktiyuktāstamajaṃчьей силою наделены — того нерождённого
पुराणंpurāṇaṃдревнего
सत्यंsatyaṃистинного
स्तुतीशंstutīśaṃвладыку хвалы
सततंsatataṃпостоянно
नतोऽस्मिnato'smiя чту
योyoкоторый
ब्रह्मरूपीbrahmarūpīв облике Брахмы
जगतांjagatāṃмиров
विधाताvidhātāустроитель
saон
एवevaже
पाताpātāхранитель
द्विजविष्णुरूपीdvijaviṣṇurūpīо дваждырождённые, в облике Вишну
कल्पान्तरुद्राkalpāntarudrāв конце кальпы Рудрой
ख्यतनुःkhyatanuḥименуемого тела
saтот
देवःdevaḥбог
शेतेऽङघ्रिपानस्तमजंśete'ṅaghripānastamajaṃвозлежит, стопу сосущий; того нерождённого
भजामिbhajāmiчту
यन्नामसङ्कीर्तनतोyannāmasaṅkīrtanatoчьего имени воспеванием
गजेन्द्रोgajendroвладыка слонов
ग्राहोग्रबन्धान्मुमुचेgrāhograbandhānmumuceот грозных пут крокодила освободился
saтот
देवःdevaḥбог
विराजमानःvirājamānaḥсияющий
स्वपदेsvapadeв своей обители
पराख्येparākhyeвысшей именуемой
तंtaṃк тому
विष्णुमाद्यंviṣṇumādyaṃВишну изначальному
शरणंśaraṇaṃпод защиту
प्रपद्येprapadyeприбегаю
शिवस्वरूपीśivasvarūpīв облике Шивы
शिवभक्तिभाजांśivabhaktibhājāṃдля причастных преданности Шиве
योyoкоторый
विष्णुरूपीviṣṇurūpīв облике Вишну
हरिभावितानाम्haribhāvitānāmдля устремлённых к Хари
सङ्कल्पपूर्वात्मकदेहहेतुस्तमेवsaṅkalpapūrvātmakadehahetustamevaзамыслом предшествующего тела причина — к тому же
नित्यंnityaṃпостоянно
शरणंśaraṇaṃпод защиту
प्रपद्येprapadyeприбегаю
यःyaḥкоторый
केशिहन्ताkeśihantāКеши убийца
नरकान्तकश्चnarakāntakaścaи Нараки погубитель
बालोbāloдитя
भुजाग्रेणbhujāgreṇaконцом руки
दधारdadhāraподнял
गोत्रम्gotramгору
देवंdevaṃбога
caи
भूभारविनोदशीलंbhūbhāravinodaśīlaṃчей нрав — облегчать бремя земли
तंtaṃтого
वासुदेवंvāsudevaṃВасудеву
सततंsatataṃпостоянно
नतोऽस्मिnato'smiя чту
लेभेऽवतीर्योग्रनृसिंहरूपीlebhe'vatīryogranṛsiṃharūpīнисшедший, приняв грозный облик Нарасимхи
योyoкоторый
दैत्यवक्षःdaityavakṣaḥгрудь дайтьи
कठिनंkaṭhinaṃтвёрдую
शिलावत्śilāvatкак камень
विदार्यvidāryaразодрав
संरक्षितवान्saṃrakṣitavānсохранил
स्वभक्तंsvabhaktaṃсвоего преданного
प्रह्लादमीशंprahlādamīśaṃПрахладу; владыку
तमजंtamajaṃтого нерождённого
नमामिnamāmiчту
व्योमादिभिर्भूषितमात्मसंज्ञंvyomādibhirbhūṣitamātmasaṃjñaṃнебом и прочим украшенного, «Я» именуемого
निरंजनंniraṃjanaṃнезапятнанного
नित्यममेयतत्त्वम्nityamameyatattvamвечную, неизмеримую суть
जगद्विधातारमकर्मकंjagadvidhātāramakarmakaṃмира устроителя, вне дела
caи
परंparaṃвысшего
पुराणंpurāṇaṃдревнего
पुरुषंpuruṣaṃмужа
नतोऽस्मिnato'smiя чту
Translation

«Знанию, знанием достижимому, всякого знания единой причине; владыке знания, познаваемому, познающему, сокровищу различающего знания. Созерцанию, созерцанием достижимому, созерцающего грех уносящему; владыке созерцания, благоразумному, чей облик — и созерцаемое, и созерцающий. Солнце, Луна, Огонь, Устроитель — боги, и сиддхи, сонмы якшей, асуров и нагов чьей силою наделены, — того нерождённого, древнего, истинного владыку хвалы постоянно я чту. Который в облике Брахмы — устроитель миров, Он же хранитель, о дваждырождённые, в облике Вишну, и в конце кальпы — Рудрой именуемого тела; тот бог возлежит, стопу сосущий: того нерождённого чту. Чьего имени воспеванием владыка слонов освободился от грозных пут крокодила; тот бог, сияющий в своей обители, высшей именуемой, — к тому Вишну изначальному под защиту прибегаю. Который в облике Шивы — для причастных преданности Шиве, в облике Вишну — для устремлённых к Хари, причина тела, замыслом предшествующего, — к тому же постоянно под защиту прибегаю. Который Кеши убийца и Нараки погубитель, дитя, концом руки поднявшее гору, и бога, чей нрав — облегчать бремя земли, того Васудеву постоянно я чту. Который, нисшедши, приняв грозный облик Нарасимхи, разодрав грудь дайтьи, твёрдую как камень, сохранил своего преданного Прахладу, — того нерождённого владыку чту. Небом и прочим украшенного, „Я“ именуемого, незапятнанного, вечную, неизмеримую суть, мира устроителя, вне дела, высшего древнего мужа я чту».

Version

de2d04fc3ef1 · published Sep 4, 2026, 8:05:03 PM UTC

Available inRU

Page between verses with