Sanaka
ब्राह्मणाः क्षत्रिया वैश्या द्विजाः प्रोक्तास्त्रयस्तथा ॥ मातृतश्चोपनयनाद्दिजत्वं प्राप्यते त्रिभिः
एतैर्वर्णैः सर्वधर्माः कार्या वर्णानुरुपतः ॥ स्ववर्णधर्मत्यागेन पाषंडः प्रोच्यते बुधैः
स्वगृह्यचोदितं कर्मद्विजः कुर्वन्कृती भवेत् ॥ अन्यथा पतितो भूयात्सर्वधर्मबहिष्कृतः
युगधर्मः परिग्राह्यो वेर्णैरेतैर्यथोचितम् ॥ देशाचारास्तथाग्राह्याः स्मृतिधर्माविरोधतः
कर्मणा मनसा वाचा यत्नाद्धर्म्मं समाचरेत् ॥ अस्वर्ग्यं लोकविद्विष्टं धर्म्यमप्याचरेन्नतु
समुद्रयात्रास्वीकारः कमंडलुविधारणम् ॥ द्विजानामसवर्णासु कन्यासूपयमस्तथा
देवराच्च सुतोत्पत्तिर्मधुपर्के पशोर्वधः ॥ मांसादनं तथा श्राद्धे वानप्रस्थाश्रमस्तथा
brāhmaṇāḥ kṣatriyā vaiśyā dvijāḥ proktāstrayastathā || mātṛtaścopanayanāddijatvaṃ prāpyate tribhiḥ
etairvarṇaiḥ sarvadharmāḥ kāryā varṇānurupataḥ || svavarṇadharmatyāgena pāṣaṃḍaḥ procyate budhaiḥ
svagṛhyacoditaṃ karmadvijaḥ kurvankṛtī bhavet || anyathā patito bhūyātsarvadharmabahiṣkṛtaḥ
yugadharmaḥ parigrāhyo verṇairetairyathocitam || deśācārāstathāgrāhyāḥ smṛtidharmāvirodhataḥ
karmaṇā manasā vācā yatnāddharmmaṃ samācaret || asvargyaṃ lokavidviṣṭaṃ dharmyamapyācarennatu
samudrayātrāsvīkāraḥ kamaṃḍaluvidhāraṇam || dvijānāmasavarṇāsu kanyāsūpayamastathā
devarācca sutotpattirmadhuparke paśorvadhaḥ || māṃsādanaṃ tathā śrāddhe vānaprasthāśramastathā
«Брахманы, кшатрии, вайшьи — трое так названы дваждырождёнными; от матери и от посвящения обретается дваждырождённость этими тремя. Этими сословиями все дхармы должны быть творимы сообразно сословию; оставлением дхармы своего сословия человек называется мудрыми отступником. Творя дело, предписанное своим домашним уставом, дваждырождённый да будет свершившим; иначе да будет он падшим, извергнутым из всех дхарм. Дхарма юги должна быть принята этими сословиями, как подобает; и обычаи страны должны быть приняты, не противореча смрити-дхарме. Делом, умом и речью с усердием да соблюдает он дхарму; а к небу не ведущего и людьми ненавидимого, хоть бы и законного, да не творит. Принятие морского плавания, ношение камандалу, женитьба дваждырождённых на девицах неравного сословия, рождение сына от деверя, убиение скота при мадхупарке, вкушение мяса на шраддхе, а также ашрам ванапрастхи…»
4b6b3f24a59a · published Sep 4, 2026, 11:24:12 PM UTC
Available inRUPage between verses with
Правило поставлено выше буквы закона: людьми ненавидимого не твори, «хоть бы и законное». Дозволенность не признана достаточным основанием.
Обычаю страны отведено своё место — принимать, если не спорит со смрити. Единый порядок не пытаются натянуть на всех.
Дальше идёт перечень отменённого для нынешнего века. В нём мимоходом отменяют убой скота при встрече гостя и мясо на поминках.