Sanaka
सूर्येन्दुग्रहणे यावत्तावद् ग्राह्या जपादिषु ॥ संक्रांतिषु तु सर्वासु पुण्यकालोनिगद्यते
स्नानदानजपादीनां कुर्वतामक्षय फलम् ॥ तत्र कर्कटको ज्ञेयो दक्षिणायनसंक्रमः
पूर्वतो घटिकास्त्रिंशत्पुण्यकालं विदुर्बुधाः ॥ वृषभे वृश्चिके चैव सिंहे कुम्भे तथैव च
पूर्वमष्टमुहूर्तास्तु ग्राह्याः स्नानजपादिषु ॥ तुलायां चैव मेषे च पूर्वतः परतस्तथा
ज्ञेया दशैव घटिका दत्तस्याक्षयतावहाः ॥ कन्यायां मिथुने चैव मीने धनुषि च द्विज
घटिकाः षोडश ज्ञेया परतः पुण्यदायिकाः ॥ माकरं संक्रमं प्राहुरुत्तरायणसंज्ञकम्
परास्त्रिंशश्च घटिकाश्चत्वारिंशच्च पूर्ववत् ॥ आदित्यशीतकिरणौ ग्राह्यावस्तंगतौ यदि
स्नात्वा भुंजीत विप्रेंद्र परेद्युः शुद्धमंडलम् ॥ दृष्टचंद्रा सिनीवाली नष्टचंद्रा कुहूः स्मृता
अमावास्या द्विधा प्रोक्ता विद्वद्भिर्धर्मालिप्सुभिः ॥ सिनीवालीं द्विजैर्ग्राह्या साग्निकैः श्राद्धकर्मणि
sūryendugrahaṇe yāvattāvad grāhyā japādiṣu || saṃkrāṃtiṣu tu sarvāsu puṇyakālonigadyate
snānadānajapādīnāṃ kurvatāmakṣaya phalam || tatra karkaṭako jñeyo dakṣiṇāyanasaṃkramaḥ
pūrvato ghaṭikāstriṃśatpuṇyakālaṃ vidurbudhāḥ || vṛṣabhe vṛścike caiva siṃhe kumbhe tathaiva ca
pūrvamaṣṭamuhūrtāstu grāhyāḥ snānajapādiṣu || tulāyāṃ caiva meṣe ca pūrvataḥ paratastathā
jñeyā daśaiva ghaṭikā dattasyākṣayatāvahāḥ || kanyāyāṃ mithune caiva mīne dhanuṣi ca dvija
ghaṭikāḥ ṣoḍaśa jñeyā parataḥ puṇyadāyikāḥ || mākaraṃ saṃkramaṃ prāhuruttarāyaṇasaṃjñakam
parāstriṃśaśca ghaṭikāścatvāriṃśacca pūrvavat || ādityaśītakiraṇau grāhyāvastaṃgatau yadi
snātvā bhuṃjīta vipreṃdra paredyuḥ śuddhamaṃḍalam || dṛṣṭacaṃdrā sinīvālī naṣṭacaṃdrā kuhūḥ smṛtā
amāvāsyā dvidhā proktā vidvadbhirdharmālipsubhiḥ || sinīvālīṃ dvijairgrāhyā sāgnikaiḥ śrāddhakarmaṇi
«При затмении солнца и луны сколько длится — столько должно быть принято при шёпоте и прочем. При всех переходах называется благое время; у творящих омовение, даяние, шёпот и прочее — плод нетленный. Там Рак должен быть знаем переходом на южный путь; тридцать гхатик прежде него мудрые знают благим временем. В Тельце, в Скорпионе, во Льве и в Водолее прежде восемь мухурт должны быть приняты при омовении, шёпоте и прочем. В Весах и в Овне прежде и после должны быть знаемы десять гхатик, несущие данному нетленность. В Деве, в Близнецах, в Рыбах и в Стрельце, о брахман, шестнадцать гхатик после должны быть знаемы дающими благо. Переход Козерога называют именуемым северным путём; после — тридцать гхатик, и сорок, как прежде. Если солнце и холодно-лучистый должны быть приняты зашедшими, — омывшись, да вкушает он, о владыка брахманов, на другой день, когда круг чист. Синивали — с виденною луною, Куху признана — с исчезнувшею. Новолуние названо двояким знающими, взыскующими дхармы. Синивали должна быть принята дваждырождёнными с огнями при обряде шраддхи».
2167c3450e99 · published Sep 4, 2026, 11:58:33 PM UTC
Available inRUPage between verses with
Затмение отмерено само собою: благим считают ровно то время, пока оно длится. Тут календарь совпал с наблюдением.
У каждого знака зодиака своё окно — где восемь мухурт, где десять гхатик, где шестнадцать. Единой мерки не выводят, а перечисляют каждый случай.
Новолуние делят надвое по тому, видели ли ещё луну. Один и тот же день оказывается двумя разными.