Nārada Purāṇa
Uttaṅka's hymn and the boon38.17-24
383 / 1701
LinuxTurn pages
Nārada Purāṇa · 38.17-24

Uttaṅka

Devanāgarī

निरञ्जनमनन्ताख्यं विष्णुरूपं नतोऽस्म्यहम् इन्द्रि याणि मनो बुद्धिः सत्त्वं तेजो बलं धृतिः
वासुदेवात्मकान्याहुः क्षेत्रं क्षेत्रज्ञमेव च विद्याविद्यात्मकं प्राहुः परात्परतरं तथा
अनादिनिधनं शान्तं सर्वधातारमच्युतम् ये प्रपन्ना महात्मानस्तेषां मक्तिर्हि शाश्वती
वरं वरेण्यं वरदं पुराणं सनातनं सर्वगतं समस्तम् नतोऽस्मि भूयोऽपि नतोऽस्मि भूयो नतोऽस्मि भूयोऽपि नतोऽस्मि भूयः
यत्पादतोयं भवरोगवैद्यो यत्पादपांसुर्विमलत्वसिद्ध्यै यन्नाम दुष्कर्मनिवारणाय तमप्रमेयं पुरुषं भजामि
सद्रू पं तमसद्रू पं सदसद्रू पमव्ययम् तत्तद्विलक्षणं श्रेष्ठं श्रेष्ठाच्छ्रेष्ठतरं भजे
निरञ्जनं निराकारं पूर्णमाकाशमध्यगम् परं च विद्याविद्याभ्यां हृदम्बुजनिवासिनम्
स्वप्रकाशमनिर्देश्यं महतां च महत्तरम् अणोरणीयांसमजं सर्वोपाधिविवर्जितम्

Transliteration (IAST)

nirañjanamanantākhyaṃ viṣṇurūpaṃ nato'smyaham indri yāṇi mano buddhiḥ sattvaṃ tejo balaṃ dhṛtiḥ
vāsudevātmakānyāhuḥ kṣetraṃ kṣetrajñameva ca vidyāvidyātmakaṃ prāhuḥ parātparataraṃ tathā
anādinidhanaṃ śāntaṃ sarvadhātāramacyutam ye prapannā mahātmānasteṣāṃ maktirhi śāśvatī
varaṃ vareṇyaṃ varadaṃ purāṇaṃ sanātanaṃ sarvagataṃ samastam nato'smi bhūyo'pi nato'smi bhūyo nato'smi bhūyo'pi nato'smi bhūyaḥ
yatpādatoyaṃ bhavarogavaidyo yatpādapāṃsurvimalatvasiddhyai yannāma duṣkarmanivāraṇāya tamaprameyaṃ puruṣaṃ bhajāmi
sadrū paṃ tamasadrū paṃ sadasadrū pamavyayam tattadvilakṣaṇaṃ śreṣṭhaṃ śreṣṭhācchreṣṭhataraṃ bhaje
nirañjanaṃ nirākāraṃ pūrṇamākāśamadhyagam paraṃ ca vidyāvidyābhyāṃ hṛdambujanivāsinam
svaprakāśamanirdeśyaṃ mahatāṃ ca mahattaram aṇoraṇīyāṃsamajaṃ sarvopādhivivarjitam

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
निरञ्जनमनन्ताख्यंnirañjanamanantākhyaṃнезапятнанному, Анантою именуемому
विष्णुरूपंviṣṇurūpaṃВишну обликом
नतोऽस्म्यहम्nato'smyahamсклонён я
इन्द्रिindriчувства
याणिyāṇiкоторые
मनोmanoум
बुद्धिःbuddhiḥразум
सत्त्वंsattvaṃсаттва
तेजोtejoблеск
बलंbalaṃсила
धृतिःdhṛtiḥтвёрдость
वासुदेवात्मकान्याहुःvāsudevātmakānyāhuḥиз Васудевы состоящими называют
क्षेत्रंkṣetraṃполе
क्षेत्रज्ञमेवkṣetrajñamevaи знающего поле именно
caи
विद्याविद्यात्मकंvidyāvidyātmakaṃиз знания и незнания состоящим
प्राहुःprāhuḥназывают
परात्परतरंparātparataraṃвыше высшего
तथाtathāтак же
अनादिनिधनंanādinidhanaṃбез начала и конца
शान्तंśāntaṃумиротворённому
सर्वधातारमच्युतम्sarvadhātāramacyutamвсему опоре, Ачьюте
येyeкоторые
प्रपन्नाprapannāприбегшие
महात्मानस्तेषांmahātmānasteṣāṃвеликие душою — у тех
मक्तिर्हिmaktirhiосвобождение же
शाश्वतीśāśvatīвечное
वरंvaraṃлучшему
वरेण्यंvareṇyaṃизбранному
वरदंvaradaṃдарующему
पुराणंpurāṇaṃдревнему
सनातनंsanātanaṃвечному
सर्वगतंsarvagataṃвсюду сущему
समस्तम्samastamвсецелому
नतोऽस्मिnato'smiсклонён я
भूयोऽपिbhūyo'piи снова
नतोऽस्मिnato'smiсклонён я
भूयोbhūyoснова
नतोऽस्मिnato'smiсклонён я
भूयोऽपिbhūyo'piи снова
नतोऽस्मिnato'smiсклонён я
भूयःbhūyaḥснова
यत्पादतोयंyatpādatoyaṃчьих стоп вода
भवरोगवैद्योbhavarogavaidyoнедуга бытия врач
यत्पादपांसुर्विमलत्वसिद्ध्यैyatpādapāṃsurvimalatvasiddhyaiчьих стоп прах — к достижению чистоты
यन्नामyannāmaчьё имя
दुष्कर्मनिवारणायduṣkarmanivāraṇāyaк отвращению дурного дела
तमप्रमेयंtamaprameyaṃтого неизмеримого
पुरुषंpuruṣaṃПурушу
भजामिbhajāmiчту
सद्रूsadrūсущего
पंpaṃоблик
तमसद्रूtamasadrūтого несущего
पंpaṃоблик
सदसद्रूsadasadrūсущего и несущего
पमव्ययम्pamavyayamоблик, нетленного
तत्तद्विलक्षणंtattadvilakṣaṇaṃи от того и другого отличного
श्रेष्ठंśreṣṭhaṃлучшего
श्रेष्ठाच्छ्रेष्ठतरंśreṣṭhācchreṣṭhataraṃлучшего лучшее
भजेbhajeчту
निरञ्जनंnirañjanaṃнезапятнанного
निराकारंnirākāraṃбесформенного
पूर्णमाकाशमध्यगम्pūrṇamākāśamadhyagamполного, посреди пространства пребывающего
परंparaṃвысшего
caи
विद्याविद्याभ्यांvidyāvidyābhyāṃзнания и незнания
हृदम्बुजनिवासिनम्hṛdambujanivāsinamв лотосе сердца обитающего
स्वप्रकाशमनिर्देश्यंsvaprakāśamanirdeśyaṃсамосветящегося, неуказуемого
महतांmahatāṃвеликих
caи
महत्तरम्mahattaramвеличайшего
अणोरणीयांसमजंaṇoraṇīyāṃsamajaṃмалого меньшего, нерождённого
सर्वोपाधिविवर्जितम्sarvopādhivivarjitamот всех оболочек свободного
Translation

«Незапятнанному, именуемому Анантою, Вишну обликом склонён я. Чувства, ум, разум, саттву, блеск, силу, твёрдость называют состоящими из Васудевы; и поле, и знающего поле называют состоящим из знания и незнания, и выше высшего — так же. Которые великие душою прибегли к безначальному и бесконечному, умиротворённому, всему опоре Ачьюте, — у тех освобождение вечное. Лучшему, избранному, дарующему, древнему, вечному, всюду сущему, всецелому склонён я; и снова склонён я, снова склонён я, и снова склонён я снова. Чьих стоп вода — врач недуга бытия, чьих стоп прах — к достижению чистоты, чьё имя — к отвращению дурного дела, — того неизмеримого Пурушу чту. Того, чей облик — сущее, чей облик — несущее, чей облик — сущее и несущее, нетленного, и от того и другого отличного, лучшего, лучшее лучшего, — чту. Незапятнанного, бесформенного, полного, пребывающего посреди пространства, высшего и знания, и незнания, обитающего в лотосе сердца, самосветящегося, неуказуемого, величайшего из великих, меньшего малого, нерождённого, свободного от всех оболочек…»

Version

72a7b129e644 · published Sep 5, 2026, 1:04:09 AM UTC

Available inRU

Page between verses with