Sanaka
राजनो द्रव्यनिरतास्तथा ह्यन्यायवर्त्तिनः ॥ पीडयंति प्रजाश्चैव करैरत्यर्थयोजितैः
शववाहाभविष्यंति शूद्राणां च द्विजातयः ॥ धर्मस्त्रीष्वपि गच्छंति पतयो जारधर्मिणः
द्विषंति पितरं पुत्रा भर्तारं च स्त्रियोऽखिलाः ॥ परिस्त्रीनिरतः सर्वे परद्रव्यपरायणाः
मत्स्यामिषेण जीवंति दुहंतश्चाप्यजीविकाम् ॥ घोरे कलियुगे विप्र सर्वे पापरता जनाः
सतामसूयानिरतां उपहासं प्रकुर्वते ॥ सरित्तीरेषु कुद्दालैर्वापयिष्यंति चौषधीः
पृथ्वी निष्फलतां याति बीजं पुष्पं विनश्यति ॥ वेश्यालावंयशीलेषु स्पृहा कुर्वंति योषितः
धर्मविक्रयिणो विप्राः स्त्रियश्च भगविक्रयाः ॥ वेदविक्रयकाश्चान्ये शूद्राचाररता द्विजाः
साधूनां विधवानां च वित्तान्यपहरंति च ॥ न व्रतानि चरिष्यन्ति ब्राह्मणा द्रव्यलोलुपाः
धर्माचारं परित्यज्य वृथावादैर्विषज्जिताः ॥ द्विजाः कुर्वंति दंभार्थं पितृश्राद्धादिकाः क्रियाः
rājano dravyaniratāstathā hyanyāyavarttinaḥ || pīḍayaṃti prajāścaiva karairatyarthayojitaiḥ
śavavāhābhaviṣyaṃti śūdrāṇāṃ ca dvijātayaḥ || dharmastrīṣvapi gacchaṃti patayo jāradharmiṇaḥ
dviṣaṃti pitaraṃ putrā bhartāraṃ ca striyo'khilāḥ || paristrīnirataḥ sarve paradravyaparāyaṇāḥ
matsyāmiṣeṇa jīvaṃti duhaṃtaścāpyajīvikām || ghore kaliyuge vipra sarve pāparatā janāḥ
satāmasūyāniratāṃ upahāsaṃ prakurvate || sarittīreṣu kuddālairvāpayiṣyaṃti cauṣadhīḥ
pṛthvī niṣphalatāṃ yāti bījaṃ puṣpaṃ vinaśyati || veśyālāvaṃyaśīleṣu spṛhā kurvaṃti yoṣitaḥ
dharmavikrayiṇo viprāḥ striyaśca bhagavikrayāḥ || vedavikrayakāścānye śūdrācāraratā dvijāḥ
sādhūnāṃ vidhavānāṃ ca vittānyapaharaṃti ca || na vratāni cariṣyanti brāhmaṇā dravyalolupāḥ
dharmācāraṃ parityajya vṛthāvādairviṣajjitāḥ || dvijāḥ kurvaṃti daṃbhārthaṃ pitṛśrāddhādikāḥ kriyāḥ
«Цари, приверженные добру, поступающие беззаконно, мучат подданных податями, наложенными сверх меры. Дваждырождённые будут носильщиками трупов у шудр. И к жёнам, взятым по дхарме, мужья ходят по обычаю любовников. Сыновья ненавидят отца, и все жёны — мужа; все приверженные чужим жёнам, верные чужому добру. Живут рыбою и мясом, вымогая себе пропитание; в страшную кали-югу, о брахман, все люди привержены греху. Приверженные зависти к благим, они творят насмешку. На берегах рек будут мотыгами сеять злаки; земля достигает бесплодия, семя и цвет гибнут. Женщины творят влечение к блудничьей повадке; брахманы продают дхарму, а женщины торгуют телом; иные продают Веду; дваждырождённые привержены шудриному поведению. У благих и у вдов похищают имущество; и не будут соблюдать обетов брахманы, жадные до добра. Оставив дхармическое поведение, увлечённые пустыми речами, дваждырождённые творят ради показного поминовение предков и прочие обряды».
aecd17385ef3 · published Sep 5, 2026, 1:25:03 AM UTC
Available inRUPage between verses with
Первым в списке идёт царь, обирающий подданных непомерными податями. Начинают не с простых людей.
Вперемешку идут вещи разной тяжести: подати, ненависть сыновей к отцу, обман вдов — и «женщины ходят как блудницы», «брахманы прислуживают шудрам». Второе — не порок, а страх сословия за своё место, и читать это как нравственную оценку нельзя.
Есть и точное наблюдение: обряды творят «ради показного». Обвинение обращено на своих.