Nārada Purāṇa
The sandhyā and all that precedes it66.14-26
691 / 1701
LinuxTurn pages
Nārada Purāṇa · 66.14-26

Sanat-kumāra

Devanāgarī

वाद्यैर्गींतैर्मनोज्ञैश्च देवस्यारार्तिकं भवेत् । इति नीराजनं कृत्वा प्रार्थयित्वा निजेश्वरम्
स्नातुं यायान्निम्नगादौ कीर्तयन्देवतागुणान् । गत्वा तीर्थं नमस्कृत्य स्नानीयं च निधाय वै
मूलाभिमन्त्रितमृदमादाय कटिदेशतः । विलिप्य पादपर्यन्तं क्षालयेत्तीर्थवारिणा
ततश्च पञ्चभिः पादौ प्रक्षाल्यान्तर्जले पुनः । प्रविश्य नाभिमात्रे तु मृदं वामकरस्य च
मणिबन्धे हस्ततले तदग्रे च तथा पुनः । कृत्वाङ्गुल्या गाङ्गमृदमादायास्त्रेण तत्पुनः
निजोपरि च मन्त्रज्ञो भ्रामयित्वा त्यजेत्सुधी । तलस्थां च षडङ्गेषु तन्मन्त्रैः प्रविलेपयेत्
निमज्य क्षालयेत्सम्यग् मलस्नानमितीरितम् । विभाव्येष्टमयं सर्वमान्तरं स्नानमाचरेत्
अनन्तादित्यसङ्काशं निजभूषायुधैर्युतम् । मन्त्रमूर्तिं प्रभुं स्मृत्वा तत्पादोदकसंभवाम्
धारां च ब्रह्मरन्ध्रेण प्रविशन्तीं निजां तनुम् । तया संक्षालयेत्सर्वमन्तर्द्देहगतं मलम्
तत्क्षणाद्विरजा मन्त्री जायते स्फटिकोपमः । ततः श्रौतोक्तविधिना स्नात्वा मन्त्री समाहितः
मन्त्रस्नानं ततः कुर्यात्तद्विधानमथोच्यते । देशकालौ च सङ्कीर्त्य प्राणायामषडङ्गकैः
कृत्वार्कमन्दलात्तीर्थान्याह्वयेन्मुष्टिमुद्र या । ब्रह्माण्डोदरतीर्थानि करैः स्पृष्टानि ते रवेः
तेन सत्येन मे देव देहि तीर्थं दिवाकर

Transliteration (IAST)

vādyairgīṃtairmanojñaiśca devasyārārtikaṃ bhavet | iti nīrājanaṃ kṛtvā prārthayitvā nijeśvaram
snātuṃ yāyānnimnagādau kīrtayandevatāguṇān | gatvā tīrthaṃ namaskṛtya snānīyaṃ ca nidhāya vai
mūlābhimantritamṛdamādāya kaṭideśataḥ | vilipya pādaparyantaṃ kṣālayettīrthavāriṇā
tataśca pañcabhiḥ pādau prakṣālyāntarjale punaḥ | praviśya nābhimātre tu mṛdaṃ vāmakarasya ca
maṇibandhe hastatale tadagre ca tathā punaḥ | kṛtvāṅgulyā gāṅgamṛdamādāyāstreṇa tatpunaḥ
nijopari ca mantrajño bhrāmayitvā tyajetsudhī | talasthāṃ ca ṣaḍaṅgeṣu tanmantraiḥ pravilepayet
nimajya kṣālayetsamyag malasnānamitīritam | vibhāvyeṣṭamayaṃ sarvamāntaraṃ snānamācaret
anantādityasaṅkāśaṃ nijabhūṣāyudhairyutam | mantramūrtiṃ prabhuṃ smṛtvā tatpādodakasaṃbhavām
dhārāṃ ca brahmarandhreṇa praviśantīṃ nijāṃ tanum | tayā saṃkṣālayetsarvamantarddehagataṃ malam
tatkṣaṇādvirajā mantrī jāyate sphaṭikopamaḥ | tataḥ śrautoktavidhinā snātvā mantrī samāhitaḥ
mantrasnānaṃ tataḥ kuryāttadvidhānamathocyate | deśakālau ca saṅkīrtya prāṇāyāmaṣaḍaṅgakaiḥ
kṛtvārkamandalāttīrthānyāhvayenmuṣṭimudra yā | brahmāṇḍodaratīrthāni karaiḥ spṛṣṭāni te raveḥ
tena satyena me deva dehi tīrthaṃ divākara

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
वाद्यैर्गींतैर्मनोज्ञैश्चvādyairgīṃtairmanojñaiścaи приятными звуками и пением
देवस्यारार्तिकंdevasyārārtikaṃвозжигание светильника богу
भवेत्bhavetда будет
इतिitiтак
नीराजनंnīrājanaṃобнесение огня
कृत्वाkṛtvāсовершив
प्रार्थयित्वाprārthayitvāиспросив
निजेश्वरम्nijeśvaramсвоего владыку
स्नातुंsnātuṃомыться
यायान्निम्नगादौyāyānnimnagādauда пойдёт к реке и прочему
कीर्तयन्देवतागुणान्kīrtayandevatāguṇānвоспевая достоинства божества
गत्वाgatvāпридя
तीर्थंtīrthaṃк переправе
नमस्कृत्यnamaskṛtyaпоклонившись
स्नानीयंsnānīyaṃнужное для омовения
caи
निधायnidhāyaположив
वैvaiпоистине
मूलाभिमन्त्रितमृदमादायmūlābhimantritamṛdamādāyaвзяв землю, заговорённую коренною
कटिदेशतःkaṭideśataḥот поясницы
विलिप्यvilipyaнатерев
पादपर्यन्तंpādaparyantaṃдо самых ног
क्षालयेत्तीर्थवारिणाkṣālayettīrthavāriṇāда омоет водою переправы
ततश्चtataścaи затем
पञ्चभिःpañcabhiḥпятью
पादौpādauобе ноги
प्रक्षाल्यान्तर्जलेprakṣālyāntarjaleомыв, в воде
पुनःpunaḥснова
प्रविश्यpraviśyaвойдя
नाभिमात्रेnābhimātreпо пупок
तुtuже
मृदंmṛdaṃземлю
वामकरस्यvāmakarasyaлевой руки
caи
मणिबन्धेmaṇibandheна запястье
हस्ततलेhastataleна ладони
तदग्रेtadagreна её конце
caи
तथाtathāтакже
पुनःpunaḥснова
कृत्वाङ्गुल्याkṛtvāṅgulyāсделав пальцем
गाङ्गमृदमादायास्त्रेणgāṅgamṛdamādāyāstreṇaвзяв землю Ганги мантрой «астра»
तत्पुनःtatpunaḥеё снова
निजोपरिnijopariнад собою
caи
मन्त्रज्ञोmantrajñoзнаток мантр
भ्रामयित्वाbhrāmayitvāобнеся
त्यजेत्सुधीtyajetsudhīда оставит разумный
तलस्थांtalasthāṃстоящую на ладони
caи
षडङ्गेषुṣaḍaṅgeṣuна шесть членов
तन्मन्त्रैःtanmantraiḥтеми мантрами
प्रविलेपयेत्pravilepayetда намажет
निमज्यnimajyaпогрузившись
क्षालयेत्सम्यग्kṣālayetsamyagда омоет как должно
मलस्नानमितीरितम्malasnānamitīritamомовение от нечистоты — так названо
विभाव्येष्टमयंvibhāvyeṣṭamayaṃпредставив состоящим из желанного
सर्वमान्तरंsarvamāntaraṃвсё внутреннее
स्नानमाचरेत्snānamācaretомовение да совершит
अनन्तादित्यसङ्काशंanantādityasaṅkāśaṃподобного бесконечным солнцам
निजभूषायुधैर्युतम्nijabhūṣāyudhairyutamс собственными украшениями и оружием
मन्त्रमूर्तिंmantramūrtiṃимеющего образ мантры
प्रभुंprabhuṃвладыку
स्मृत्वाsmṛtvāпомянув
तत्पादोदकसंभवाम्tatpādodakasaṃbhavāmрождённый водою с его стоп
धारांdhārāṃпоток
caи
ब्रह्मरन्ध्रेणbrahmarandhreṇaчерез отверстие Брахмы
प्रविशन्तींpraviśantīṃвходящий
निजांnijāṃв своё
तनुम्tanumтело
तयाtayāим
संक्षालयेत्सर्वमन्तर्द्देहगतंsaṃkṣālayetsarvamantarddehagataṃда омоет всё, что внутри тела
मलम्malamнечистоту
तत्क्षणाद्विरजाtatkṣaṇādvirajāв тот же миг беспыльным
मन्त्रीmantrīзнаток мантр
जायतेjāyateстановится
स्फटिकोपमःsphaṭikopamaḥподобным хрусталю
ततःtataḥзатем
श्रौतोक्तविधिनाśrautoktavidhināпо обряду, изречённому шрути
स्नात्वाsnātvāомывшись
मन्त्रीmantrīзнаток мантр
समाहितःsamāhitaḥсосредоточенный
मन्त्रस्नानंmantrasnānaṃомовение мантрой
ततःtataḥзатем
कुर्यात्तद्विधानमथोच्यतेkuryāttadvidhānamathocyateда совершит; его предписание излагается
देशकालौdeśakālauместо и время
caи
सङ्कीर्त्यsaṅkīrtyaназвав
प्राणायामषडङ्गकैःprāṇāyāmaṣaḍaṅgakaiḥс обузданием дыхания и шестью членами
कृत्वार्कमन्दलात्तीर्थान्याह्वयेन्मुष्टिमुद्रkṛtvārkamandalāttīrthānyāhvayenmuṣṭimudraсовершив, да призовёт переправы из круга солнца мудрою кулака
याкакая
ब्रह्माण्डोदरतीर्थानिbrahmāṇḍodaratīrthāniпереправы во чреве яйца Брахмы
करैःkaraiḥлучами
स्पृष्टानिspṛṣṭāniтронуты
तेteтвоими
रवेःraveḥсолнца
तेनtenaтой
सत्येनsatyenaистиною
मेmeмне
देवdevaо бог
देहिdehiдай
तीर्थंtīrthaṃпереправу
दिवाकरdivākaraо творящий день
Translation

«...и приятными звуками и пением да будет возжигание светильника богу». Совершив так обнесение огня и испросив у своего владыки, да пойдёт он омыться к реке или к иному, воспевая достоинства божества. Придя к переправе, поклонившись и положив нужное для омовения, взяв землю, заговорённую коренною, да натрёт себя от поясницы до самых ног и омоет водою переправы. И затем, омыв обе ноги пятью, снова войдя в воду по пупок, — землю на запястье левой руки, на ладони и на её конце, сделав пальцем; взяв затем землю Ганги мантрой «астра» и обнеся её над собою, разумный знаток мантр да оставит её, а ту, что на ладони, да намажет теми мантрами на шесть членов. Погрузившись, да омоется как должно: это названо омовением от нечистоты. Представив всё состоящим из желанного, да совершит он внутреннее омовение. Помянув владыку, подобного бесконечным солнцам, с собственными украшениями и оружием, имеющего образ мантры, и поток, рождённый водою с его стоп и входящий через отверстие Брахмы в своё тело, — тем потоком да омоет он всю нечистоту, что внутри тела. В тот же миг знаток мантр становится беспыльным, подобным хрусталю. Затем, омывшись по обряду, изречённому шрути, сосредоточенный знаток мантр да совершит омовение мантрой; и предписание его излагается. Назвав место и время и совершив обуздание дыхания с шестью членами, да призовёт он переправы из круга солнца мудрою кулака: «Какие переправы во чреве яйца Брахмы тронуты твоими лучами, о солнце, — тою истиною дай мне переправу, о творящий день».

Version

53ceafd5b537 · published Sep 5, 2026, 9:38:28 AM UTC

Available inRU

Page between verses with