Sanat-kumāra
अष्टौ वर्गान्स्वरद्वंद्वपूर्वकान् बीजसंयुतान् ॥ ताराद्या न्यासपूर्वाश्च प्रयोज्या अष्टशक्तयः
ताराथोग्रा महोग्रापि वज्रा काली सरस्वती ॥ कामेश्वरी च चामुंडा इत्यष्टौ तारिकाः स्मृताः
ब्रह्मरंध्रे ललाटे च भ्रूमध्ये कण्ठदेशतः ॥ हृदि नाभौ फले मूलाधारे चेताः क्रमान्न्यसेत्
अङ्गन्यासं ततः कुर्यात्पीठाख्यं सर्वसिद्धिदम् ॥ आधारे कामरूपाख्यं बीजं ह्रस्वार्णपूर्वकम्
हृदि जालंधरं बीजं दीर्घपूर्वं प्रविन्यसेत् ॥ ललाटे पूर्णगिर्याख्यं कवर्गाद्यं न्यसेत्सुधीः
उड्डीयानं चवर्गाद्यं केशसन्धौ प्रविन्यसेत् ॥ कण्ठे तु मथुरापीठं दशम यादिकं न्यसेत्
षोढा न्यासस्तु तारायाः प्रोक्तोऽभीष्टप्रदायकः ॥ हृदि श्रीमदेकजटां तारिणीं शिरसि न्यसेत्
वज्रोदके शिखां पातु उग्रतारां तु वर्मणि ॥ महोग्रा वत्सरे नेत्रे पिंगाग्रैकजटास्त्रके
षड्रदीर्गयुक्तमायाया एतान्यष्टौ षडंगके ॥ अंगुष्ठादिष्वंगुलीषु पूर्वं विन्यस्य यत्नतः
तर्जनीमध्यमाभ्यां तु कृत्वा तालत्रयं ततः ॥ छोटिकामुद्राया कुर्याद्दिग्बन्धं देवतां स्मरन्
विद्यया तारपुटया व्यापकं सप्तधा चरेत् ॥ उग्रतारां ततो ध्यायेत्सद्यो वादेऽतिसिद्धिदाम्
लयाब्धावंबुजन्मस्थां नीलाभां दिव्यभूषणाम् ॥ कम्बुं खङ्गं कपालं च नीलाब्जं दधतीं करैः
नागश्रेष्ठालंकृतांगीं रक्तनेत्रत्रयां स्मरेत् ॥ जपेल्लक्षचतुष्कं हि दशांशं रक्तपद्मकैः
हुनेत्क्षीराज्यसंमिश्रैः शंखं संस्थाप्य संजपेत् ॥ नारीं पश्यन्स्पृशन्गच्छन्महानिशि बलिं चरेत्
aṣṭau vargānsvaradvaṃdvapūrvakān bījasaṃyutān || tārādyā nyāsapūrvāśca prayojyā aṣṭaśaktayaḥ
tārāthogrā mahogrāpi vajrā kālī sarasvatī || kāmeśvarī ca cāmuṃḍā ityaṣṭau tārikāḥ smṛtāḥ
brahmaraṃdhre lalāṭe ca bhrūmadhye kaṇṭhadeśataḥ || hṛdi nābhau phale mūlādhāre cetāḥ kramānnyaset
aṅganyāsaṃ tataḥ kuryātpīṭhākhyaṃ sarvasiddhidam || ādhāre kāmarūpākhyaṃ bījaṃ hrasvārṇapūrvakam
hṛdi jālaṃdharaṃ bījaṃ dīrghapūrvaṃ pravinyaset || lalāṭe pūrṇagiryākhyaṃ kavargādyaṃ nyasetsudhīḥ
uḍḍīyānaṃ cavargādyaṃ keśasandhau pravinyaset || kaṇṭhe tu mathurāpīṭhaṃ daśama yādikaṃ nyaset
ṣoḍhā nyāsastu tārāyāḥ prokto'bhīṣṭapradāyakaḥ || hṛdi śrīmadekajaṭāṃ tāriṇīṃ śirasi nyaset
vajrodake śikhāṃ pātu ugratārāṃ tu varmaṇi || mahogrā vatsare netre piṃgāgraikajaṭāstrake
ṣaḍradīrgayuktamāyāyā etānyaṣṭau ṣaḍaṃgake || aṃguṣṭhādiṣvaṃgulīṣu pūrvaṃ vinyasya yatnataḥ
tarjanīmadhyamābhyāṃ tu kṛtvā tālatrayaṃ tataḥ || choṭikāmudrāyā kuryāddigbandhaṃ devatāṃ smaran
vidyayā tārapuṭayā vyāpakaṃ saptadhā caret || ugratārāṃ tato dhyāyetsadyo vāde'tisiddhidām
layābdhāvaṃbujanmasthāṃ nīlābhāṃ divyabhūṣaṇām || kambuṃ khaṅgaṃ kapālaṃ ca nīlābjaṃ dadhatīṃ karaiḥ
nāgaśreṣṭhālaṃkṛtāṃgīṃ raktanetratrayāṃ smaret || japellakṣacatuṣkaṃ hi daśāṃśaṃ raktapadmakaiḥ
hunetkṣīrājyasaṃmiśraiḥ śaṃkhaṃ saṃsthāpya saṃjapet || nārīṃ paśyanspṛśangacchanmahāniśi baliṃ caret
«Восемь рядов, с парами гласных впереди, соединённых с семенем, от Тары начиная и с ньясою впереди, — да будут применены восемь сил. Тара, затем Угра, Махогра, Ваджра, Кали, Сарасвати, Камешвари и Чамунда — так считаются восемь, зовомые Тариками. В отверстии Брахмы, на лбу, меж бровей, в области горла, на сердце, на пупке, на лопатке и в муладхаре — эти по порядку да возложит. Ньясу членов затем да совершит, зовомую подножием, дающую всякий успех: в опоре — семя, зовомое Камарупою, с кратким слогом впереди; на сердце — семя Джаландхару, с долгим впереди, да возложит; на лбу — зовомое Пурнагири, с рядом «ка» впереди, да возложит мудрый; Уддияну, с рядом «ча» впереди, на пробор волос да возложит; на горло же — подножие Матхуру, десятое, с «я» начиная, да возложит. Шестерная ньяса Тары изложена, дающая желанное. На сердце славную Экаджату, Тарини на голову да возложит, в «ваджродаке» да хранит темя; Уграатару же в броне, Махогру в «ватсаре», на глазах Пингаграэкаджату в «астре» — эти восемь, от «майи», соединённой с шестью долгими, в шести членах. На пальцах, от большого начиная, прежде возложив с усердием, указательным и средним сотворив три хлопка, затем знаком щелчка да сотворит связывание сторон, вспоминая божество. Видьею, обёрнутою «тарою», охватывание семикратно да совершит. Затем да созерцает Уграатару, тотчас дающую превосходный успех в споре: стоящую на лотосе в океане растворения, с синим блеском, с дивными уборами, держащую руками раковину, меч, череп и синий лотос, с телом, украшенным лучшими из змиев, с тремя красными глазами. Да вспомнит и да шепчет четыреста тысяч, а десятую часть да возливает красными лотосами, с молоком и топлёным маслом смешанными. Поставив раковину, да шепчет; глядя, касаясь, сходясь с женою в великую ночь, да совершит приношение».
dfb401c1bd6a · published Sep 5, 2026, 4:40:53 PM UTC
Available inRUPage between verses with
Ньяса подножий раскладывает по телу карту паломничества: Камарупа внизу, Джаландхара на сердце, Пурнагири на лбу, Уддияна на проборе, Матхура на горле. Места, куда ходят за тысячи вёрст, оказываются точками на собственном теле — и обряд объявляет их равными.
Облик Уграатары стоит на «океане растворения»: не на пруду и не на реке, а на водах, остающихся, когда мира уже нет. В руках у неё раковина, меч, череп и синий лотос — и раковина здесь не украшение, а вещь, вокруг которой построен весь дальнейший чин.
Обещанный плод назван неожиданно узко: успех «в споре». Тарини — покровительница переправы через речь; там, где Кали давала владычество над землёю, Тара даёт умение выстоять в состязании слова.