Nārada Purāṇa
The pratipad vows of the twelve months110.25-36
1085 / 1701
LinuxTurn pages
Nārada Purāṇa · 110.25-36

Sanātana

Devanāgarī

देवाय षोडशान्यानि भुज्यंते षोडशात्मना ॥ सौवर्णं शिवमभ्यर्च्य कुम्भोपरि विधानवित्
तत्सर्वं धेनुसहितमाचार्य्याय प्रदापयेत् ॥ इदं कृत्वा व्रतं विप्र देव देवस्य शूलिनः
चतुर्दशाब्दं देहांतं भुक्तभोगः शिवं व्रजेत् ॥ आश्विने सितपक्षत्यां कृत्वाशोकव्रतं नरः
अशोको जायते विप्रधनधान्यसमन्वितः ॥ अशोकपूजनं तत्र कार्यं नियमतत्परैः
व्रतांते द्वादशे वर्षे मूर्तिं चाशोकशाखिनः ॥ समर्प्य गुरवे भक्त्या शिवलोके महीयते
अस्यामेव प्रतिपदि नवरात्रं समारभेत् ॥ पूर्वाह्णे पूजयेद्देवीं घटस्थापनपूर्वकम्
अंकुरारोपणं कृत्वा यवैर्गोधूममिश्रितैः ॥ ततः प्रतिदिनं कुर्यादेकभुक्तमयाचितम्
उपवासं यथाशक्ति पूजापाठजपादिकम् ॥ मार्कंण्डेय पुराणोक्तं चरितत्रितयं द्विज
पठनीयं नवदिनं भुक्तिमुक्ती अभीप्सता ॥ कुमारीपूजनं तत्र प्रशस्तं भोजनादिभिः
इत्थं कृत्वा व्रतं विप्र सर्वसिद्ध्यालयो नरः ॥ जायते भुवि दुर्गायाः प्रसादान्नात्र संशयः
अथोर्जसितपक्षत्यां नवरात्रोदितं चरेत् ॥ विशेषादन्नकूटाख्यं विष्णुप्रीतिविवर्धनम्
सर्वपाकैः सर्ददोहैः सर्वैः सर्वार्थसिद्धये ॥ कर्तव्यमन्नकूटं तु गोवर्द्धनसमर्चने

Transliteration (IAST)

devāya ṣoḍaśānyāni bhujyaṃte ṣoḍaśātmanā || sauvarṇaṃ śivamabhyarcya kumbhopari vidhānavit
tatsarvaṃ dhenusahitamācāryyāya pradāpayet || idaṃ kṛtvā vrataṃ vipra deva devasya śūlinaḥ
caturdaśābdaṃ dehāṃtaṃ bhuktabhogaḥ śivaṃ vrajet || āśvine sitapakṣatyāṃ kṛtvāśokavrataṃ naraḥ
aśoko jāyate vipradhanadhānyasamanvitaḥ || aśokapūjanaṃ tatra kāryaṃ niyamatatparaiḥ
vratāṃte dvādaśe varṣe mūrtiṃ cāśokaśākhinaḥ || samarpya gurave bhaktyā śivaloke mahīyate
asyāmeva pratipadi navarātraṃ samārabhet || pūrvāhṇe pūjayeddevīṃ ghaṭasthāpanapūrvakam
aṃkurāropaṇaṃ kṛtvā yavairgodhūmamiśritaiḥ || tataḥ pratidinaṃ kuryādekabhuktamayācitam
upavāsaṃ yathāśakti pūjāpāṭhajapādikam || mārkaṃṇḍeya purāṇoktaṃ caritatritayaṃ dvija
paṭhanīyaṃ navadinaṃ bhuktimuktī abhīpsatā || kumārīpūjanaṃ tatra praśastaṃ bhojanādibhiḥ
itthaṃ kṛtvā vrataṃ vipra sarvasiddhyālayo naraḥ || jāyate bhuvi durgāyāḥ prasādānnātra saṃśayaḥ
athorjasitapakṣatyāṃ navarātroditaṃ caret || viśeṣādannakūṭākhyaṃ viṣṇuprītivivardhanam
sarvapākaiḥ sardadohaiḥ sarvaiḥ sarvārthasiddhaye || kartavyamannakūṭaṃ tu govarddhanasamarcane

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
देवायdevāyaбогу
षोडशान्यानिṣoḍaśānyāniшестнадцать иных
भुज्यंतेbhujyaṃteвкушаются
षोडशात्मनाṣoḍaśātmanāшестнадцать самим
सौवर्णंsauvarṇaṃзолотого
शिवमभ्यर्च्यśivamabhyarcyaШиву почтив
कुम्भोपरिkumbhopariна кувшине
विधानवित्vidhānavitзнающий устав
तत्सर्वंtatsarvaṃвсё то
धेनुसहितमाचार्य्यायdhenusahitamācāryyāyaвместе с коровою наставнику
प्रदापयेत्pradāpayetпусть отдаст
इदंidaṃэтот
कृत्वाkṛtvāсовершив
व्रतंvrataṃобет
विप्रvipraо брахман
देवdevaбога
देवस्यdevasyaбогов
शूलिनःśūlinaḥНосителя трезубца
चतुर्दशाब्दंcaturdaśābdaṃчетырнадцать лет
देहांतंdehāṃtaṃдо конца тела
भुक्तभोगःbhuktabhogaḥнасладившийся наслаждениями
शिवंśivaṃк Шиве
व्रजेत्vrajetидёт
आश्विनेāśvineв ашвине
सितपक्षत्यांsitapakṣatyāṃв светлую пратипаду
कृत्वाशोकव्रतंkṛtvāśokavrataṃсовершив обет ашоки
नरःnaraḥчеловек
अशोकोaśokoбеспечальным
जायतेjāyateстановится
विप्रधनधान्यसमन्वितःvipradhanadhānyasamanvitaḥо брахман, с богатством и зерном
अशोकपूजनंaśokapūjanaṃпочитание ашоки
तत्रtatraтам
कार्यंkāryaṃдолжно совершать
नियमतत्परैःniyamatatparaiḥусердным в правиле
व्रतांतेvratāṃteв конце обета
द्वादशेdvādaśeв двенадцатый
वर्षेvarṣeгод
मूर्तिंmūrtiṃобраз
चाशोकशाखिनःcāśokaśākhinaḥдрева ашоки
समर्प्यsamarpyaподнеся
गुरवेguraveнаставнику
भक्त्याbhaktyāс преданностью
शिवलोकेśivalokeв мире Шивы
महीयतेmahīyateвеличается
अस्यामेवasyāmevaв эту же
प्रतिपदिpratipadiпратипаду
नवरात्रंnavarātraṃдевятиночие
समारभेत्samārabhetпусть начнёт
पूर्वाह्णेpūrvāhṇeв предполуденное время
पूजयेद्देवींpūjayeddevīṃпусть почитает Богиню
घटस्थापनपूर्वकम्ghaṭasthāpanapūrvakamс предварительным установлением сосуда
अंकुरारोपणंaṃkurāropaṇaṃвысев ростков
कृत्वाkṛtvāсовершив
यवैर्गोधूममिश्रितैःyavairgodhūmamiśritaiḥячменём, с пшеницею смешанным
ततःtataḥзатем
प्रतिदिनंpratidinaṃежедневно
कुर्यादेकभुक्तमयाचितम्kuryādekabhuktamayācitamпусть совершает единократное вкушение, невыпрошенное
उपवासंupavāsaṃпост
यथाशक्तिyathāśaktiпо силам
पूजापाठजपादिकम्pūjāpāṭhajapādikamпочитание, чтение, джапу и прочее
मार्कंण्डेयmārkaṃṇḍeyaМаркандея
पुराणोक्तंpurāṇoktaṃв пуране изложенное
चरितत्रितयंcaritatritayaṃтроякое деяние
द्विजdvijaо дваждырождённый
पठनीयंpaṭhanīyaṃдолжно читать
नवदिनंnavadinaṃдевять дней
भुक्तिमुक्तीbhuktimuktīнаслаждения и освобождения
अभीप्सताabhīpsatāжелающему
कुमारीपूजनंkumārīpūjanaṃпочитание девочек
तत्रtatraтам
प्रशस्तंpraśastaṃпохвально
भोजनादिभिःbhojanādibhiḥяствами и прочим
इत्थंitthaṃтак
कृत्वाkṛtvāсовершив
व्रतंvrataṃобет
विप्रvipraо брахман
सर्वसिद्ध्यालयोsarvasiddhyālayoвместилищем всех совершенств
नरःnaraḥчеловек
जायतेjāyateстановится
भुविbhuviна земле
दुर्गायाःdurgāyāḥДурги
प्रसादान्नात्रprasādānnātraмилостью; здесь не
संशयःsaṃśayaḥсомнение
अथोर्जसितपक्षत्यांathorjasitapakṣatyāṃзатем в светлую пратипаду урджи
नवरात्रोदितंnavarātroditaṃизложенное девятиночие
चरेत्caretпусть совершает
विशेषादन्नकूटाख्यंviśeṣādannakūṭākhyaṃособо — зовомое горою яств
विष्णुप्रीतिविवर्धनम्viṣṇuprītivivardhanamрадость Вишну возращающее
सर्वपाकैःsarvapākaiḥвсеми варевами
सर्ददोहैःsardadohaiḥсо свежими удоями
सर्वैःsarvaiḥвсеми
सर्वार्थसिद्धयेsarvārthasiddhayeради достижения всех целей
कर्तव्यमन्नकूटंkartavyamannakūṭaṃдолжно творить гору яств
तुtuже
गोवर्द्धनसमर्चनेgovarddhanasamarcaneпри почитании Говардхана
Translation

«Шестнадцать иных — богу, шестнадцать вкушаются самим. Знающий устав, почтив золотого Шиву на кувшине, пусть отдаст всё то наставнику вместе с коровою. Совершив этот обет бога богов, Носителя трезубца, о брахман, четырнадцать лет и до конца тела, насладившийся наслаждениями идёт к Шиве. В ашвине, в светлую пратипаду, человек, совершив обет ашоки, становится беспечальным, о брахман, и с богатством и зерном; там усердным в правиле должно совершать почитание ашоки, а в конце обета, в двенадцатый год, поднеся с преданностью наставнику образ древа ашоки, величается он в мире Шивы. В эту же пратипаду пусть начнёт девятиночие: в предполуденное время пусть почитает Богиню, с предварительным установлением сосуда; совершив высев ростков ячменём, с пшеницею смешанным, пусть затем ежедневно совершает единократное вкушение, невыпрошенное, и пост по силам, почитание, чтение, джапу и прочее. Троякое деяние, изложенное в Маркандея-пуране, о дваждырождённый, должно читать девять дней желающему наслаждения и освобождения; похвально там и почитание девочек яствами и прочим. Так совершив обет, о брахман, человек становится на земле вместилищем всех совершенств милостью Дурги; сомнения здесь нет. Затем, в светлую пратипаду урджи, пусть совершает изложенное девятиночие, особо же — зовомое горою яств, возращающее радость Вишну: всеми варевами, со свежими удоями, всеми, ради достижения всех целей должно творить гору яств при почитании Говардхана».

Version

e7a0c0b4ed1e · published Sep 5, 2026, 8:57:46 PM UTC

Available inRU

Page between verses with